Οὐκ ἀνεπικούρητον τοίνυν ὁ νόμος περιορᾷν ἠξίου καὶ τὸ τοιοῦτον γένος. ΠΑΛΛ. Τὸ ποῖόν τι φῄς; ΚΥΡ. Τὸ ζυγῷ δουλείας κατεσφιγμένον καὶ ταῖς τῶν πριαμένων ἐξουσίαις κατησχοιμένον. ΠΑΛΛ. Βεβοήθηκε δὲ τίνα δὴ ἄρα τρόπον καὶ τούτοις ὁ νόμος; ΚΥΡ. Ἀνίησι γὰρ δεσμοῦ καὶ ἀνάγκης, εἰ τὸ βλάβος εἴη περὶ ψυχὴν, καὶ ἀποτρέχειν εἰ βούλοιτο τὸ ἠδικημένον παραποδίζοντος οὐδενὸς, δεδικαίωκεν ἐναργῶς. Ἔφη γὰρ ὧδε πλαγίως ἐν τῇ Ἐξόδῳ· «Ἐὰν δέ τις πατάξῃ τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ οἰκέτου αὐτοῦ, ἢ τὸν ὀφθαλμὸν τῆς θεραπαίνης αὐτοῦ, καὶ ἐκτυφλώσῃ, ἐλευθερίους ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς, ἀντὶ τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτῶν· ἐὰν δὲ τὸν ὀδόντα τῆς θεραπαίνης αὐτοῦ ἐκκόψῃ, ἢ τὸν ὀδόντα τοῦ οἰκέτου αὐτοῦ, ἐλευθέρους ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς, ἀντὶ τοῦ ὀδόντος αὐτῶν.» Ὅσον μὲν γὰρ ἧκεν εἰς θεωρίαν ἐξωφανῆ καὶ πρόχειρον νοῦν, κατακωλύει τὸ θράσος, καὶ συμμέτρους ἀποτελεῖ τὰς τῶν κτησαμένων ὀργὰς, καὶ οὐ μέχρις ἐκείνων ἰέναι βούλεται, δι᾽ ὧν ἂν γένοιτο, τὴν εἰς τὸ εὖ εἶναι ζημίαν τοὺς ὑπεζευγμένους, ἀποστῆναι.
Μετάφραση
Επομένως, ο νόμος δεν έκρινε σωστό να παραβλέψει αβοήθητη ούτε αυτή την τάξη ανθρώπων. ΠΑΛΛ. Για ποια ακριβώς μιλάς; ΚΥΡ. Αυτήν που είναι σφιγμένη στον ζυγό της δουλείας και υποταγμένη στις εξουσίες εκείνων που τους αγόρασαν. ΠΑΛΛ. Και με ποιον τρόπο, λοιπόν, έχει βοηθήσει και αυτούς ο νόμος; ΚΥΡ. Διότι τους ελευθερώνει από τα δεσμά και τον καταναγκασμό, εάν η βλάβη αφορά την ψυχή, και έχει σαφώς δώσει το δικαίωμα στον αδικημένο να φύγει εάν το επιθυμεί, χωρίς να τον εμποδίζει κανείς. Διότι αναφέρει εμμέσως τα εξής στο βιβλίο της Εξόδου: «Εάν κάποιος χτυπήσει το μάτι του δούλου του ή το μάτι της δούλης του και το τυφλώσει, θα τους αφήσει ελεύθερους αντί του ματιού τους· εάν δε σπάσει το δόντι της δούλης του ή το δόντι του δούλου του, θα τους αφήσει ελεύθερους αντί του δοντιού τους». Διότι όσον αφορά την επιφανειακή θεώρηση και το πρόχειρο νόημα, εμποδίζει το θράσος, μετριάζει την οργή των κυρίων, και δεν επιθυμεί να φτάνει μέχρι τέτοιο σημείο ώστε οι υποταγμένοι να υποστούν ζημία στην ευημερία τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες