Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 21:28

Παραγγέλλει δε και ο Παύλος σε αυτόν που πρόκειται να αναλάβει την επιμέλεια της Εκκλησίας να έχει τα τέκνα του σε υποταγή, και χρησιμοποιεί το γεγονός αυτό ως απόδειξη για το εάν διαθέτει ή όχι επιείκεια, λέγοντας: «Αν κάποιος δεν γνωρίζει να προΐσταται του ίδιου του του οίκου, πώς θα επιμεληθεί την Εκκλησία του Θεού;» Για τον λόγο αυτόν ο νόμος λέει, υπό μορφή παραδείγματος και εναργούς εικόνας: «Εάν ταύρος χτυπήσει με τα κέρατα άνδρα ή γυναίκα και επέλθει θάνατος, ο ταύρος θα λιθοβοληθεί και δεν θα φαγωθεί το κρέας του, ενώ ο ιδιοκτήτης του ταύρου θα είναι αθώος. Εάν όμως ο ταύρος συνήθιζε να χτυπά με τα κέρατα από το παρελθόν, και είχαν προειδοποιήσει τον ιδιοκτήτη του, και εκείνος δεν τον απομάκρυνε, αλλά σκοτώσει άνδρα ή γυναίκα, τότε ο ταύρος θα λιθοβοληθεί, και μαζί του θα θανατωθεί και ο ιδιοκτήτης. Εάν όμως του επιβληθούν λύτρα, θα δώσει λύτρα για τη ζωή του, όσα του επιβάλουν».

Διότι το ζώο αυτό είναι πάντοτε κάπως αγέρωχο και ορμητικό, τρομερό στη δύναμη, και η επίθεσή του είναι δυσβάσταχτη. Ένα τέτοιο ζώο, λέει, αν γίνει κατοικίδιο και υποζύγιο κάποιου από εκείνους που έχουν επιλέξει να ζουν οσιακά, και τραυματίσει ή μάλλον σκοτώσει κάποιον, καταβάλλοντάς τον ίσως με τις επιθέσεις του, πρόσταξε να τιμωρείται με την ποινή του θανάτου· είπε ότι πρέπει να θανατώνεται με λιθοβολισμό. Απαλλάσσει όμως τον ιδιοκτήτη από την οργή, αν δεν γνώριζε τον επιθετικό του χαρακτήρα και δεν πιαστεί συμμέτοχος στη φαυλότητά του· διότι τα εγκλήματα των άλλων δεν είναι δικά μας, αν τυχόν έγιναν εν κρυπτώ. Δεν επιτρέπει δε να τρώνε το κρέας του ταύρου, τυποποιώντας μέσω της βρώσης και της τρόπον τινά συμμετοχής το ότι δεν πρέπει να μετέχουμε στην ακαθαρσία των άλλων· άραγε δεν είναι αυτό ολοφάνερα το: «Κράτα τον εαυτό σου αγνό και μην κοινωνείς σε ξένες αμαρτίες;». ΠΑΛΛ. Απολύτως. ΚΥΡ. Έκρινε όμως δίκαιο να καταδικάζεται μαζί με το μοσχάρι και ο κύριός του, εφόσον γνώριζε το παράπτωμα και, έχοντας μάθει, ελεγχόταν για την επιθετικότητα του ζώου· διότι το να μπορεί να αποτρέπει τους τρόπους της αδικίας και να εμποδίζει αποτελεσματικά το παράπτωμα, και έπειτα να μην ανέχεται να το πράξει αυτό, και μάλιστα με πολλή σπουδή, καθιστά τον άνθρωπο σχεδόν συνεργό, και όσον αφορά τη θέληση και την ταυτοβουλία, δείχνει ότι έχει επιλέξει να συμπράττει με όσους θέλουν να ανοσιουργούν.

Εάν όμως κυοφορούσε τέλεια την πίστη στον Χριστό, όσον αφορά τον χαρακτήρα και τη διαμόρφωση, διότι αυτό δηλώνει το «εξεικονισμένον», τότε λοιπόν, επειδή φόνευσε μια ήδη τέλεια ψυχή, θα ζημιώσει τη δική του ψυχή, και θα του επιβληθεί η εσχάτη καταδίκη. «Εάν ταύρος χτυπήσει με τα κέρατα άνδρα ή γυναίκα και τον σκοτώσει, θα λιθοβοληθεί και δεν θα φαγωθεί το κρέας του. Ο κύριος όμως του ταύρου θα είναι αθώος». Εάν κάποιος υποτακτικός, οργίλος και υβριστής, ή κατά τα άλλα αιρετικός, εξοντώσει μια ψυχή, γινόμενος αίτιος του ψυχικού της θανάτου, αυτός μεν θα υποστεί την εσχάτη κόλαση· κανείς όμως δεν θα συμμετάσχει στις πράξεις και τα λόγια του. Εκείνος δε που τον εξουσιάζει θα είναι ανεύθυνος, εφόσον αγνοούσε την πονηρία και την κακία του. «Εάν όμως», λέει, «διαμαρτυρηθούν στον κύριό του και εκείνος δεν τον αφανίσει, τότε θα πεθάνει και ο ίδιος μαζί». Διότι, εφόσον γνωρίζει και τον ανέχεται, γίνεται κοινωνός του φόνου. «Εάν όμως», λέει, «του επιβληθούν λύτρα, θα δώσει ως λύτρα για την ψυχή του όσα του επιβάλουν». Αυτό σημαίνει: Εάν, αφού εξομολογηθεί, υποβληθεί σε επιτίμια, θα εκπληρώσει όσα του προσταχθούν. «Εάν δε», λέει, «ο ταύρος χτυπήσει με τα κέρατα και σκοτώσει γιο ή κόρη, θα γίνει σύμφωνα με το προαναφερθέν δικαίωμα του νόμου. Εάν όμως πρόκειται για δούλο ή δούλη, θα δώσει τριάντα δίδραχμα αργυρίου στον κύριό τους, και ο ταύρος θα λιθοβοληθεί». Επειδή λοιπόν είναι διαφορετικοί αυτοί που σκοτώνονται, ως άνδρα μεν και γυναίκα θα νοήσεις αυτούς που είναι παλαιότεροι στην αρετή.

μβ΄. ΠΕΡΙ ΥΠΟΖΥΓΙΟΥ «Εάν λοιπόν ένα υποζύγιο ή κάποιο άλλο ζώο σκοτώσει κάποιον, με την εξαίρεση εκείνων που κάνουν κάτι τέτοιο ενώ συμμετέχουν σε δημόσιους αγώνες, οι συγγενείς ας ασκήσουν δίωξη για τον φόνο εναντίον εκείνου που σκότωσε, και ας δικάσουν την υπόθεση οι αγρονόμοι, σε όποιους και σε όσους το αναθέσει ο συγγενής, και το καταδικασθέν ζώο, αφού το θανατώσουν, να το ρίξουν έξω από τα σύνορα της χώρας». Αυτά αναφέρει ο Πλάτων. Ο δε Μωυσής, προηγούμενος χρονικά, λέει: «Εάν ταύρος κερατίσει άνδρα ή γυναίκα και πεθάνει, ο ταύρος θα λιθοβοληθεί και το κρέας του δεν θα φαγωθεί· ο δε κύριος του ταύρου θα είναι αθώος».

Τι είναι, σύμφωνα με τον νόμο, ο ταύρος που κερατίζει και γιατί, αν και είναι άλογο ζώο, θανατώνεται; Ταύρος που κερατίζει είναι εκείνος που διακατέχεται από παράλογο ζήλο, δήθεν κατά Θεόν, και τον χρησιμοποιεί ως άμυνα εναντίον των άλλων. Πρέπει, λοιπόν, να θανατώνεται ένα τέτοιο πάθος, ώστε να μην πλήξει και θανατώσει πολλούς, παρασύροντας στον κίνδυνο και τον ίδιο του τον κύριο, δηλαδή την ψυχή.