Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 21:32

«Εάν δε ο ταύρος χτυπήσει με τα κέρατα γιο ή κόρη, θα πράξουν απέναντί του σύμφωνα με αυτή τη διάταξη του νόμου. Εάν όμως χτυπήσει δούλο ή δούλη, θα δώσει στον κύριό τους τριάντα ασημένια δίδραχμα, και ο ταύρος θα λιθοβοληθεί». Σου είναι άραγε σαφής αυτή η θεία ρήση; ΠΑΛΛ. Όχι ιδιαίτερα. ΚΥΡ. Πρόσεξε λοιπόν αυτά που λέω, και πριν από όλα να έχεις στον νου σου τον ιερότατο Παύλο, ο οποίος έγραψε τα εξής: «Μήπως ο Θεός ενδιαφέρεται για τα βόδια; Ή μήπως τα λέει εξ ολοκλήρου για εμάς;» Παρομοιάζει λοιπόν με ταύρο τον υβριστή και αλαζόνα, και εκείνον που έχει τη δύναμη να αδικεί πλεονεκτώντας.

Ο νόμος, βεβαίως, κάνει ακριβή διάκριση και ως προς τα θύματα· διότι, εάν μεν ο ταύρος σκοτώσει γιο ή κόρη, λέει, να θανατωθεί ανελέητα· εάν όμως σκοτώσει δούλο ή δούλη, ας ζητηθεί αργύριο ως αποζημίωση για αυτούς. Ποιος είναι, λοιπόν, ο λόγος γι' αυτό, και πώς να μην αξίζει να τον εξετάσουμε; Αν και το να είναι κανείς ελεύθερος ή δούλος ανάμεσά μας προέρχεται από την πλεονεξία και δεν αποτελεί ασθένεια της φύσεως, όπως συμβαίνει με την αρρώστια· «Διότι ένας Θεός μάς δημιούργησε, και ένας είναι ο Πατέρας όλων», σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη. Μήπως, λοιπόν, ο Δημιουργός καταλογίζει σε κάποιους τη δουλεία ως έγκλημα; Μήπως και ενώπιόν Του ο δούλος θεωρείται κατώτερος, και ο ελεύθερος υπερέχει σε δόξα;

Εάν όμως κυοφορούσε τέλεια την πίστη στον Χριστό, όσον αφορά τον χαρακτήρα και τη διαμόρφωση, διότι αυτό δηλώνει το «εξεικονισμένον», τότε λοιπόν, επειδή φόνευσε μια ήδη τέλεια ψυχή, θα ζημιώσει τη δική του ψυχή, και θα του επιβληθεί η εσχάτη καταδίκη. «Εάν ταύρος χτυπήσει με τα κέρατα άνδρα ή γυναίκα και τον σκοτώσει, θα λιθοβοληθεί και δεν θα φαγωθεί το κρέας του. Ο κύριος όμως του ταύρου θα είναι αθώος». Εάν κάποιος υποτακτικός, οργίλος και υβριστής, ή κατά τα άλλα αιρετικός, εξοντώσει μια ψυχή, γινόμενος αίτιος του ψυχικού της θανάτου, αυτός μεν θα υποστεί την εσχάτη κόλαση· κανείς όμως δεν θα συμμετάσχει στις πράξεις και τα λόγια του. Εκείνος δε που τον εξουσιάζει θα είναι ανεύθυνος, εφόσον αγνοούσε την πονηρία και την κακία του. «Εάν όμως», λέει, «διαμαρτυρηθούν στον κύριό του και εκείνος δεν τον αφανίσει, τότε θα πεθάνει και ο ίδιος μαζί». Διότι, εφόσον γνωρίζει και τον ανέχεται, γίνεται κοινωνός του φόνου. «Εάν όμως», λέει, «του επιβληθούν λύτρα, θα δώσει ως λύτρα για την ψυχή του όσα του επιβάλουν». Αυτό σημαίνει: Εάν, αφού εξομολογηθεί, υποβληθεί σε επιτίμια, θα εκπληρώσει όσα του προσταχθούν. «Εάν δε», λέει, «ο ταύρος χτυπήσει με τα κέρατα και σκοτώσει γιο ή κόρη, θα γίνει σύμφωνα με το προαναφερθέν δικαίωμα του νόμου. Εάν όμως πρόκειται για δούλο ή δούλη, θα δώσει τριάντα δίδραχμα αργυρίου στον κύριό τους, και ο ταύρος θα λιθοβοληθεί». Επειδή λοιπόν είναι διαφορετικοί αυτοί που σκοτώνονται, ως άνδρα μεν και γυναίκα θα νοήσεις αυτούς που είναι παλαιότεροι στην αρετή.