Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 22:21

Τώρα όμως ο νόμος λέει: «Δεν θα κακολογήσεις τον κωφό», θέλοντας να υποδείξει, νομίζω, μέσω ενός αινίγματος, την αναγκαιότητα να απέχουν από την αδικία όσοι έχουν πραγματικά επιεική χαρακτήρα, ακόμη κι αν τυχαίνει κάποιοι να μπορούν εύκολα να την υποστούν. Διότι ο κωφός ή ο τυφλός δεν είναι απαλλαγμένοι από την ασθένεια· πάσχουν δηλαδή σωματικά, και έχουν ανάπηρες τις αισθήσεις, εννοώ την όραση και την ακοή. Και ο κωφός δεν θα μπορούσε να ακούσει αυτόν που θέλει να τον κακολογήσει, αλλά ούτε και ο τυφλός θα έβλεπε αυτόν που του βάζει εμπόδιο. Επομένως, δεν είναι καθόλου δύσκολο να περάσει απαρατήρητος όποιος θα ήθελε να τους επιβουλευθεί. Αλλά εκείνους που θα έπρεπε μάλλον να σπλαχνιστούν, ως ήδη πάσχοντες από μια εγγενή συμφορά, συλλαμβάνονται να τους αδικούν επιπλέον, συντρίβοντας τον ανυποψίαστο τυφλό με κάποιο εμπόδιο, και πείθοντας κάποιες φορές τον κωφό να χαμογελά στις ύβρεις σαν να ήταν έπαινοι, ενώ συχνά τους πλήττουν στα πιο καίρια σημεία. Επομένως, μπορεί μεν να μένει κρυφή η κακουργία και εναντίον των δύο, εάν κάποιος το επιλέξει, όμως δεν θα μπορούσε να αποφύγει την κατηγορία της σκληρότητας και της υπερβολικής μισαλλόδοξης συμπεριφοράς. ΠΑΛΛ. Αλήθεια. ΚΥΡ. Διότι το αρχαίο θέσπισμα μας καθιστά φιλάλληλους και φιλεύσπλαχνους, όπως θα μπορούσες εύκολα να μάθεις ακούγοντάς το να λέει, άλλοτε μεν: «Θα ανοίξεις διάπλατα τα σπλάχνα σου στον αδελφό σου που βρίσκεται σε ανάγκη κοντά σου», και άλλοτε πάλι: «Και τον προσήλυτο δεν θα τον κακοποιήσετε, ούτε θα τον καταθλίψετε· διότι υπήρξατε προσήλυτοι στη γη της Αιγύπτου».

«Εκείνος που την προσέχει δεν θα βρει ανάπαυση, ούτε θα κατασκηνώσει με ησυχία.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΗ΄. — Περί των αδέκαστων δικαστών και αυτών που έχουν καθαρά τα χέρια τους. και που αποδίδουν κρίση και δικαιοσύνη. «Δεν θα θανατώσεις τον αθώο και τον δίκαιο, και δεν θα αθωώσεις τον ασεβή.» «Δεν θα κακοποιήσετε καμία χήρα και κανένα ορφανό.» «Δεν θα συνταχθείς με το πλήθος για να διαστρέψεις την κρίση.

ΣΤΟΙΧΕΙΟ Φ. ΤΙΤΛΟΣ Αʹ. — Περί φιλοξενίας και φιλαδελφίας. «Ο Θεός εμφανίστηκε στον Αβραάμ κοντά στη βελανιδιά του Μαμβρή, ενώ εκείνος καθόταν στη θύρα της σκηνής του το μεσημέρι. Και υψώνοντας τα μάτια του είδε, και ιδού, τρεις άνδρες στέκονταν μπροστά του. Και μόλις τους είδε, έτρεξε να τους συναντήσει, και τους προσκύνησε έως το έδαφος, και είπε: Κύριε, αν βρήκα χάρη ενώπιόν σου, μην προσπεράσεις τον δούλο σου. Ας φέρουν λίγο νερό, και ας νίψουν τα πόδια σας, και δροσιστείτε κάτω από το δέντρο· και θα φέρω άρτο να φάτε, και μετά από αυτά θα συνεχίσετε τον δρόμο σας.» «Ήλθαν οι δύο άγγελοι στα Σόδομα το βράδυ· και ο Λωτ καθόταν κοντά στην πύλη των Σοδόμων. Όταν τους είδε ο Λωτ, σηκώθηκε για να τους συναντήσει, και προσκύνησε με το πρόσωπο έως το έδαφος, και είπε: Ιδού, κύριοί μου, παρακαλώ κατευθυνθείτε στον οίκο του δούλου σας, και καταλύστε, και νίψτε τα πόδια σας, και το πρωί, αφού σηκωθείτε νωρίς, θα συνεχίσετε τον δρόμο σας. Και εκείνοι είπαν: Όχι, αλλά θα καταλύσουμε στην πλατεία. Εκείνος όμως τους πίεσε πολύ, και στράφηκαν προς αυτόν.» «Όταν ο Λάβαν άκουσε τα λόγια της αδελφής του, ήλθε προς τον άνθρωπο, ενώ αυτός στεκόταν κοντά στις καμήλες, δίπλα στην πηγή. Και του είπε: Έλα, είσελθε, ευλογημένε του Κυρίου. Γιατί στέκεσαι έξω;» «Δεν θα κακοποιήσετε τον προσήλυτο [ξένο], ούτε θα τον καταπιέσετε· διότι και εσείς υπήρξατε προσήλυτοι στην Αίγυπτο.» «

Αλλά ας εξετάσουμε, αν νομίζετε, πάλι τις προφητικές ρήσεις και ας ερευνήσουμε πιο προσεκτικά αν κάπου διαφαίνεται σε αυτές κάποιο προκαθορισμένο όριο (όρος). «Καμία χήρα και κανένα ορφανό», λέει ο πανάγαθος Δεσπότης, «δεν θα κακοποιήσετε. Εάν όμως με κακία τα κακοποιήσετε και αυτά κράξουν και βοήσουν προς εμένα, θα εισακούσω τη βοή τους και θα οργιστώ με θυμό και θα σας σκοτώσω με μάχαιρα». Ακούς πώς ο Θεός, ο πατέρας των ορφανών και κριτής των χηρών, μη θέλοντας κανένας άνθρωπος να παρανομεί εις βάρος τους, επιφέρει πικρό θάνατο ως δίκαιη τιμωρία σε αυτούς που αμαρτάνουν και δεν εκπληρώνουν το θέλημά Του; Άκουσε πάλι από το Λευιτικό ότι, επειδή, όπως αναφέρει, οι υιοί του Ααρών προσέφεραν ξένη φωτιά ενώπιον του Κυρίου, κάτι που δεν τους είχε προστάξει ο Κύριος ο Θεός, καταπέμφθηκε από τον Θεό φωτιά από τον ουρανό και τους αφάνισε. Επομένως, δεν χάθηκαν επειδή συμπληρώθηκαν τα όρια της ζωής τους, αλλά επειδή παρέβλεψαν το πρόσταγμα του Θεού· διότι, αν δεν είχαν πράξει έτσι αυτοί, δεν θα πέθαιναν τότε από τη φωτιά. Πρόσεξε δε, πώς όμοια παρανομία κατείχε ταυτόχρονα και τα Σόδομα και τα Γόμορρα και αυτήν την ίδια τη Νινευή· αλλά τα μεν, επειδή παρέμειναν αμετανόητα στην κακία τους, καταδικάστηκαν σε ολοκληρωτικό αφανισμό, ενώ η δε, επειδή μετανόησε και υπέστη την καλή αλλοίωση, διασώθηκε από τον κίνδυνο της καταστροφής. Τι λες γι' αυτό, φιλόριστε; «Ακόμη τρεις ημέρες», λέει ο Θεός, «και η Νινευή θα καταστραφεί».