Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 23:17

Γι' αυτό καταργεί τα πρώτα, για να εγκαθιδρύσει τα δεύτερα. «Ούτε και αν έρχεστε να εμφανιστείτε ενώπιόν μου». Εξυπακούεται το «δεν θέλω». Δεν καταργεί μόνο τον νόμο περί των θυσιών, αλλά και εκείνον που όριζε ότι κάθε αρσενικό πρέπει να εμφανίζεται τρεις φορές τον χρόνο ενώπιον του Κυρίου. Επειδή λοιπόν δεν μεταστράφηκαν από το να είναι άδικοι και να έχουν δόλιες προθέσεις, τους απέβαλε από τα μάτια του. Διότι «οι οφθαλμοί του Κυρίου στρέφονται προς τους δικαίους» και «ευθύτητες είδε το πρόσωπό του». —Φανερώνει δε την οργή του δεσπότη προς τους υπηρέτες του, το ότι τους αφαιρείται η παρρησία της επικοινωνίας μαζί του. Το ότι δε η θεωρία του Θεού εκτείνεται στον αριθμό τρία, δηλώνει την επίγνωση της θεολογίας στην Τριάδα. — Γι' αυτόν τον λόγο προτίμησε τους άρρενες ως άξιους των θείων οφθαλμών, υποδεικνύοντας ότι ο λόγος επιζητεί ψυχές δυναμικές, που να εκπληρώνουν σταθερά και ισχυρά τα δόγματα, και όχι μαλθακές, ευμετάβολες και εκθηλυσμένες. Γι' αυτό λέει: «Τρεις φορές τον χρόνο θα εμφανιστεί κάθε αρσενικό ενώπιόν μου»· πράγμα το οποίο και αυτό το απορρίπτει, επειδή τηρείται με σαρκικό τρόπο από τον σαρκικό Ισραήλ.

Ήταν δε πάρα πολύ άτοπο και αληθινά αισχρότατο, ενώ κατοικούσαν στην αγία πόλη, οι γιοι που απέκτησαν από αλλόφυλες γυναίκες να ζουν σύμφωνα με τα ελληνικά έθιμα και να πολιτεύονται έξω από τον νόμο. Και ενώ ο Θεός πρόσταζε κάθε αρσενικό παιδί να περιτέμνεται την όγδοη ημέρα, λέγοντας σαφώς: «Τρεις φορές τον χρόνο κάθε αρσενικό σου θα εμφανιστεί ενώπιόν μου», αυτοί όχι μόνο δεν έπρατταν αυτό, αλλά μετέφεραν τα νεογέννητα στους δαίμονες και τελούσαν για αυτά θυσίες στα τεμένη των ειδώλων. Βλέπεις ότι καταπατούσαν τον νόμο από κάθε άποψη. Επομένως, πώς ήταν ακόλουθο όσοι είχαν πλέον φτάσει σε τέτοιο σημείο ασέβειας, ώστε να μη θέλουν ούτε καν να γνωρίσουν τον Λυτρωτή, να ονομάζονται δικός Του λαός;

Επομένως, θα βρούμε τον παράφρονα Ισραήλ παγιδευμένο σε τόσο φρικτά εγκλήματα. Διότι ο Θεός των όλων νομοθέτησε μέσω του Μωυσή, αφενός ότι έπρεπε να θυσιάζουν δύο αμνούς κάθε μέρα στην αγία σκηνή, έναν το πρωί και τον άλλο το δειλινό, υποδηλώνοντας με αινίγματα και τύπους την τρόπον τινά συνεχή και αδιάλειπτη ευωδία της Εκκλησίας, προφανώς την πνευματική. Νομοθέτησε δε επιπλέον: «Τρεις φορές τον χρόνο θα παρουσιαστεί κάθε αρσενικό σου ενώπιόν μου». Και σε αυτές τις τρεις και καθορισμένες από τον νόμο περιόδους, προσέφεραν δέκατα, απαρχές των αγρών, θυσίες και ευχαριστήρια. Διότι είναι γραμμένο: «Δεν θα παρουσιαστείς ενώπιόν μου με άδεια χέρια». Αλλά αυτά που θεσπίστηκαν τόσο ορθά μέσω του πάνσοφου Μωυσή, αυτοί τα μετέθεσαν προς δόξα των ειδώλων, και στα δικά τους τεμένη προσέφεραν το πρωί τις θυσίες, και έφερναν κατά την τριημερία τα δέκατά τους. Τριημερία ονομάζει τις τρεις ημέρες του έτους, κατά τις οποίες, όπως είπα, έπρεπε κάθε αρσενικό να έρχεται ενώπιον του Θεού. Και η ασέβεια των Ισραηλιτών δεν σταμάτησε μέχρις εδώ, αλλά ανέγνωσαν και ξένο νόμο, δηλαδή τίμησαν τον νόμο των αλλοτρίων, θεωρώντας παντελώς ανάξιο λόγου τον νόμο που δόθηκε από τον Θεό.

Διότι έτσι ο λόγος μας θα προχωρήσει ευθεία προς το πρέπον· και επιπλέον, θα αποφύγει με ευγένεια την εντύπωση ότι έχει συντεθεί χωρίς τέχνη. ΠΑΛΛ. Προχώρησε λοιπόν όπου επιθυμείς· διότι θα μας ωφελήσεις πάρα πολύ. ΚΥΡ. Όταν κάποτε συγκεντρώθηκαν στην έρημο κάτω από το όρος Χωρήβ οι Ισραηλίτες, ο Θεός των όλων διατύπωνε τον νόμο που ορίζει τα όσα πρέπει να πράττουμε, και αφού πρόσταξε μύρια και ωφέλιμα θεσπίσματα, πρόσθεσε λοιπόν: «Τρεις φορές τον χρόνο να εορτάσετε για εμένα.» Το ποιες ήταν αυτές οι φορές, το διασαφήνισε πάλι. Διότι είπε αμέσως: «Την εορτή των αζύμων να προσέξετε να τηρείτε· επτά ημέρες θα τρώτε άζυμα, όπως σε διέταξα, κατά τον καιρό του μήνα των νέων καρπών· διότι σε αυτόν εξήλθες από την Αίγυπτο· δεν θα εμφανιστείς ενώπιόν μου με άδεια χέρια. Και θα κάνεις την εορτή του θερισμού των πρωτογεννημάτων των έργων σου, από όσα σπείρεις στον αγρό σου, και την εορτή της συντέλειας στο τέλος του έτους, κατά τη συγκέντρωση των έργων σου από τον αγρό σου. Τρεις φορές τον χρόνο θα εμφανιστεί κάθε αρσενικό ενώπιον Κυρίου του Θεού σου.» Το ότι λοιπόν η οφειλή να εκπληρώνουμε τις εορτές προς τον Θεό ταιριάζει κυρίως σε αυτούς που αγωνίζονται με ανδρεία, και όχι βέβαια σε αυτούς που έχουν καταπέσει και έχουν άνανδρο νου, διαρκώς μαλθακό απέναντι στη σάρκα και τον κόσμο, το υπέδειξε λέγοντας: «Τρεις φορές τον χρόνο θα εμφανιστεί κάθε αρσενικό ενώπιον Κυρίου του Θεού σου.»