Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 23:19

«Ολοκαυτώματα και θυσίες περί αμαρτίας δεν ευαρεστήθηκες, τότε είπα, Ιδού έρχομαι· στην αρχή του βιβλίου έχει γραφτεί για εμένα, για να κάνω, Θεέ, το θέλημά σου.» Διότι ο Υιός, προσφέροντας τον εαυτό του υπέρ ημών σαν άμωμο ιερήιο, κατήργησε τα του νόμου, τα οποία δεν μπορούσαν να αφαιρέσουν τις αμαρτίες· διότι το τέλος του νόμου και των προφητών είναι ο Χριστός. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. Επομένως, μέσω της νομικής λατρείας ο Πατέρας είναι απρόσιτος, μετά την εν Χριστώ τελείωση, αλλά είναι προσιτός μόνο μέσω του Υιού. Γι' αυτό άλλωστε και έλεγε: «Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα, παρά μόνο δι' εμού.» Το ότι κάθε τι που δεν είναι εν Χριστώ είναι ακατάλληλο για θυσία και ατελές, ενώ δεκτό και ιερότατο είναι αυτό που γίνεται δι' αυτού και εν αυτώ, καθίσταται σαφές και από όσα λέει ο νόμος στο βιβλίο της Εξόδου: «Δεν θα βράσεις αρνί στο γάλα της μητέρας του»· ενώ στο Λευιτικό: «Και μίλησε ο Κύριος στον Μωυσή λέγοντας: Μοσχάρι ή πρόβατο ή κατσίκι όταν γεννηθεί, θα μείνει επτά ημέρες υπό τη μητέρα του. Την όγδοη όμως ημέρα και έπειτα, θα γίνει δεκτό ως δώρο ολοκαυτώματος στον Κύριο, και μοσχάρι και πρόβατο, αυτό και το μικρό του δεν θα τα σφάξετε την ίδια ημέρα.» Το νεογέννητο λοιπόν αρνί και αυτό που ακόμη θηλάζει δεν επιτρέπει να σφάζεται, δείχνοντας ότι το ακόμη ατελές και ως προς τη σύνεση μικρό και ασθενές, δεν είναι ακόμη ιερό· και γι' αυτό είναι ακόμη απαράδεκτο από τον Θεό.

ΤΙΤΛΟΣ ΣΤ΄. — Περί της εκκλησίας, και του οίκου του Θεού, και του θυσιαστηρίου, και της ιερατικής θυσίας· και ότι δεν πρέπει να εμπορεύονται [να καπηλεύονται] μέσα στις εκκλησίες. «Το θυσιαστήριο θα είναι άγιο των αγίων· και καθένας που αγγίζει το θυσιαστήριο, θα αγιασθεί.» «Τις απαρχές των πρωτογεννημάτων της γης σου θα τις φέρεις στον οίκο του Θεού σου.» «Δεν θα ανεβείς με σκαλοπάτια στο θυσιαστήριό μου, ώστε να μην αποκαλύψεις την ασχημοσύνη σου πάνω σε αυτό.» «Θα τοποθετείς πάνω στην τράπεζά μου άρτο ενώπιόν μου παντοτινά.» «Καθένας που θα αγγίξει τη θυσία των ιερέων θα αγιασθεί.» «Είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή: Μίλησε στον Ααρών τον αδελφό σου, και να μην εισέρχεται οποιαδήποτε ώρα στο άγιο εσωτερικό του καταπετάσματος, ενώπιον του ιλαστηρίου.» «Εγώ όμως με το πλήθος του ελέους σου θα εισέλθω στον οίκο σου· θα προσκυνήσω προς τον άγιο ναό σου με τον φόβο σου, και τα λοιπά.» «Εν μέσω εκκλησίας θα σε υμνήσω. Οι φοβούμενοι τον Κύριο, αινέστε αυτόν.» «Κύριε, αγάπησα την ευπρέπεια του οίκου σου, και τον τόπο του σκηνώματος της δόξας σου.» «Ένα πράγμα ζήτησα από τον Κύριο, αυτό θα αναζητήσω,» και τα λοιπά. «Προσκυνήστε τον Κύριο στην άγια αυλή του.» «Θα χορτάσουμε από τα αγαθά του οίκου σου.» «Στις εκκλησίες ευλογείτε τον Θεό, τον Κύριο, όσοι προέρχεστε από τις πηγές του Ισραήλ.» «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων, ο βασιλιάς μου. Είναι προτιμότερη μία ημέρα στις αυλές σου παρά χιλιάδες.» «

Τι είναι λοιπόν αυτό που λέει ο Παύλος, ο εξυψωμένος άνθρωπος, η γλώσσα του Πνεύματος; Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το δυσχερές, ούτε, κάθε άλλο, κάτι που να επιδέχεται αμφισβήτηση. Διότι, ανακαλώντας στη μνήμη του παλαιές νομοθετικές διατάξεις, οι οποίες νομοθετούν πολλά περί των άλογων ζώων, διαπαιδαγωγώντας μέσω αυτών τα λογικά όντα —όπως, για παράδειγμα, ότι όποιος παίρνει νεοσσούς πουλιών από τη φωλιά δεν πρέπει να συλλαμβάνει και τους γονείς τους, ούτε να βράζει ένα ερίφιο στο γάλα της μητέρας του· ή, αν θέλεις, ούτε να σπέρνει το αμπέλι του με διάφορους σπόρους, ούτε να ντύνεται με ένδυμα υφασμένο από διάφορα νήματα, και πολλά άλλα παρόμοια, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και το «δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει». Έχοντας λοιπόν ανάγκη από αυτή τη διάταξη εκείνος ο νομομαθής άνθρωπος και συνθέτοντας από αυτήν την παραίνεση ότι αυτός που προτρέπει άλλους στην αρετή πρέπει πρώτα ο ίδιος να την απολαμβάνει, και έπειτα να καλεί τους ακροατές του να τον μιμηθούν, ή, αν θέλεις, ότι όσοι κοπιάζουν δεν πρέπει να στερούνται την ανταμοιβή των κόπων τους, θεμελιώνοντας αυτά και μέσω της Μωσαϊκής νομοθεσίας, πρόσθεσε: «δεν θα φιμώσεις το βόδι που αλωνίζει». Έπειτα, για να μην πει κάποιος, «και τι σχέση έχει το γένος των βοδιών με τη φύση των ανθρώπων;» αναφέρει: «Ο Θεός δεν ενδιαφέρεται εδώ για τα βόδια· διότι για χάρη μας τέθηκε ο νόμος γι' αυτά». Διότι δεν τέθηκε πρωτίστως για εκείνα, ούτε η Μωσαϊκή νομοθεσία αποσκοπεί στη ρύθμιση της ζωής των άλογων ζώων, αλλά όσα αποδόθηκαν σε άλλες οντότητες, αυτά ειπώθηκαν για εμάς.

Είναι δυνατόν, λοιπόν, έχοντας ως δάσκαλο τον κοινό δάσκαλο της Εκκλησίας, εκείνος για τον οποίο έρωτας είναι η ευσέβεια, και έργο σοφίας η διάκριση και η άνωθεν χάρη των λόγων που τον φωτίζει, να καταδείξει ενεργώντας μεθοδικά κατά μίμηση του καθοδηγητή του, ακόμη πιο φανερά, ότι μια τέτοια χρήση των λέξεων ούτε λυμαίνεται στο ελάχιστο τα ιερά μας δόγματα ούτε επιφέρει κάποια μομφή, αλλά αντιθέτως συντελεί στην πλήρη αρμονία και στο αδιάβλητο. Για παράδειγμα, εάν κάποιος απομακρύνει έναν άλλον από την ασπλαχνία και την αναλγησία, ή αναχαιτίζει μια διάθεση που ρέπει προς την απληστία, ή, όπως λέγεται, ανορθώνει και στηρίζει αυτόν που χωλαίνει και στα δύο πόδια, κατευθύνοντάς τον προς τη σωτήρια και μοναδική οδό — εάν, προκειμένου να θεραπεύσει καθεμία από αυτές τις άλογες ροπές, επιχειρούσε να τον επαναφέρει με πολλές άλλες παραινέσεις, και συνέδεε πολύ εύστοχα και επίκαιρα το εξής: «Δεν έμαθες, άνθρωπε, από τα Μωσαϊκά παραγγέλματα να μη βράζεις το αρνί στο γάλα της μητέρας του, μήτε να σπέρνεις τον αμπελώνα, μήτε να φτιάχνεις για τον εαυτό σου κίβδηλο ένδυμα συνυφασμένο από ετερογενή νήματα, από μαλλί και λινάρι;» Ή μήπως δεν είναι σε όλους ολοφάνερο ότι αυτά τα θεσπίσματα δεν αφορούν πρωτίστως τα αρνιά και το μητρικό γάλα, ούτε βέβαια τον αμπελώνα, και φυσικά ούτε τα υφάσματα που έχουν συντεθεί από διαφορετικά νήματα;