Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 23:25

Διότι το να δείχνει κανείς τυχόν επιείκεια σε τέτοιου είδους κακά, θα αποτελούσε σαφή ένδειξη του ότι δεν έχει στερεωθεί καλά στην πίστη και δεν αφιερώνει την καρδιά του άμεμπτα στον Θεό, καίτοι Εκείνος λέει με σαφήνεια για τους άθεους και τους πονηρούς: «Δεν θα προσκυνήσεις τους θεούς τους, ούτε θα λατρεύσεις σύμφωνα με τα έργα τους, αλλά θα τους καθαιρέσεις ολοκληρωτικά, και θα συντρίψεις εντελώς τις στήλες τους, και θα λατρεύσεις Κύριον τον Θεό σου, και εγώ θα ευλογήσω τον άρτο σου, και το κρασί σου, και το νερό σου· και θα απομακρύνω την ασθένεια από εσάς· δεν θα υπάρξει άτεκνος ούτε στείρα στη γη σου, θα αναπληρώσω τον αριθμό των ημερών σου». Διότι δεν είναι καθόλου ασαφές ότι για όσους είναι απόλυτα σταθεροί και προσκολλημένοι με υγιή διάνοια στον Θεό των όλων, και φροντίζουν να δίνουν σαφή απόδειξη αυτού του γεγονότος, το να κατακρημνίζουν βωμούς και στήλες, και τα είδωλα ανθρώπων που έχουν διεφθαρμένο νου, θα γίνει πρόξενο θείων χαρισμάτων. ΠΑΛΛ. Είναι αλήθεια. ΚΥΡ. Επειδή, λέει, αν γκρεμίσεις τα χειροποίητα είδωλα και λατρεύσεις τον Θεό, έχοντας μισήσει τα δικά τους έθιμα, «θα ευλογήσω τον άρτο σου, και το κρασί σου, και το νερό σου». Ο λόγος είναι μυστικός και βαθύς· διότι για τους γνήσιους δούλους του Θεού, η μετοχή στα μυστήρια του Χριστού και η χάρις μέσω του αγίου βαπτίσματος θα γίνει αιτία πνευματικής ευλογίας.

Σε εκείνους όμως που ακόμη διψυχούν και ρέπουν προς την αποστασία, επιφυλάσσεται οργή και κατάκριση· διότι ποιο από τα δεινά δεν επισύρει η συμμετοχή τους στην πνευματική ευλογία; Και αυτό, νομίζω, είναι εκείνο που είπε και ο σοφός Παύλος: «Εκείνος που τρώει και πίνει το σώμα και το αίμα του Χριστού αναξίως, τρώει και πίνει κατάκριση για τον εαυτό του, επειδή δεν διακρίνει το σώμα του Κυρίου. Ας δοκιμάζει δε», λέγει, «ο άνθρωπος τον εαυτό του, και τότε ας τρώει από τον άρτο, και ας πίνει από το ποτήριο». Επομένως, λέγει, η μέθεξη των αγίων μυστηρίων θα είναι προς ευλογία σε εκείνους που είναι αληθινά εξαιρετικά φιλόθεοι. Και θα απαλλαγούν από την πνευματική χαύνωση, δηλαδή από την εύκολη ροπή προς την αδικία, η οποία οδηγεί στην ανανδρία· αλλά ούτε θα υπάρξει ανάμεσά τους, λέγει, άγονη ψυχή ούτε στείρα. Διότι είναι εξαιρετικά γόνιμη κάθε θεοφιλής και όσια ψυχή, και κατάφορτη από άγιους καρπούς, εννοώ δηλαδή και πάλι, από τα καυχήματα της αρετής. ΠΑΛΛ. Έτσι είναι. ΚΥΡ.

Διότι δεν παρουσιάζει μόνο πριν από τον νόμο περί των αζύμων τον Ραγουήλ να λέγει στις θυγατέρες του γι' αυτόν: «καλέστε τον για να φάγει άρτο»· αλλά και μετά τον νόμο, τους υιούς του Ισραήλ να λέγουν προς αυτόν και τον Ααρών: «είθε να είχαμε πεθάνει χτυπημένοι από τον Κύριο στη γη της Αιγύπτου, όταν καθόμασταν δίπλα στους λέβητες των κρεάτων και τρώγαμε άρτους μέχρι χορτασμού». Και πάλι: «Προσήλθαν δε και ο Ααρών και όλοι οι πρεσβύτεροι του Ισραήλ για να συνφάγουν άρτο με τον πεθερό του Μωυσή». Και «θα ευλογήσω», λέγει ο Θεός, «τον άρτο σου και το ύδωρ σου». Και «θα τοποθετείς πάνω στην τράπεζα άρτους της προθέσεως ενώπιόν μου διαπαντός». «Και ήταν ο Μωυσής στο όρος ενώπιον του Κυρίου σαράντα ημέρες και σαράντα νύκτες, άρτο δεν έφαγε και ύδωρ δεν ήπιε».