Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 24:5

Και τι είναι αυτό που εννοώ, θα προσπαθήσω να σου το κάνω σαφές, αντλώντας πάλι την εικόνα από τη Θεία Γραφή. Διότι, όταν ο Θεός εμφανιζόταν στους υιούς του Ισραήλ μέσα σε φωτιά, γνόφο και θύελλα, και καθόριζε τους νόμους για όσα έπρεπε να πράττουν, ο πάνσοφος Μωυσής θεώρησε αναγκαίο να υποδείξει στους υιούς του Ισραήλ, ακόμη και μέσω μιας ξεκάθαρης πράξης, τον τύπο της πολιτείας που αρέσει στον Νομοθέτη, σε βαθμό ανάλογο με τη δική τους κατάσταση και διάνοια, η οποία δεν μπορούσε ακόμη να αποδεχθεί τα τελειότερα, γι' αυτό και έπραξε το εξής: «Αφού σηκώθηκε νωρίς το πρωί», λέει, «έχτισε θυσιαστήριο κάτω από το όρος, και έστησε δώδεκα λίθους για τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ· και έστειλε τους νέους από τους υιούς του Ισραήλ, οι οποίοι προσέφεραν ολοκαυτώματα και θυσίασαν μοσχάρια ως θυσία σωτηρίου στον Θεό. Λαμβάνοντας δε ο Μωυσής το μισό από το αίμα, το έχυσε στον κρατήρα, ενώ το άλλο μισό αίμα το έχυσε πάνω στο θυσιαστήριο». Αλλά ας δούμε πάλι, αναλύοντας με ακρίβεια το καθένα από τα γεγραμμένα, ποιος τρόπος ωφέλειας αναδεικνύεται από αυτό για εμάς.

Διότι αυτό νομίζω πως είπε και ο προφήτης Ησαΐας: «Από τη νύχτα ορθρίζει το πνεύμα μου προς εσένα, Θεέ, διότι τα προστάγματά σου είναι φως πάνω στη γη.» Το ότι, λοιπόν, σηκώθηκε νωρίς το πρωί ο Μωυσής σημαίνει κάτι τέτοιο. Αλλά για να ακολουθήσουμε τη σειρά του νοήματος, θα προχωρήσουμε τώρα στην τάξη του ζητουμένου. Στήνει το θυσιαστήριο όχι πάνω στο όρος, αλλά κάτω από το όρος, πράγμα που δείχνει την ακόμη ταπεινή διάνοια όσων υπολείπονται της τελειότητας, οι οποίοι δεν μπορούν ακόμη να αναβούν, σαν σε όρος, στο αποκορύφωμα των τέλειων παραγγελμάτων, αλλά βρίσκονται κοντά σε αυτά· ωστόσο βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο, πλησιάζοντας τον Θεό όχι πάνω στο όρος, αλλά κάτω από το όρος. Έπειτα, θεώρησε ότι έπρεπε να τοποθετηθούν δώδεκα λίθοι γύρω από το θυσιαστήριο, για τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ· για να μάθουμε και μέσα από αυτό ότι οφείλουμε πάντοτε να παραμένουμε προσηλωμένοι στον Θεό, χωρίς σε καμία περίπτωση να εκπίπτουμε στην άσωτη αμαρτία. Πράγμα που, αναγγέλλοντάς το με μεγαλύτερη σαφήνεια σε εμάς ο Ψαλμωδός, έλεγε: «Και θα κυκλώσω το θυσιαστήριό σου, Κύριε.» Και μετά από αυτό πάλι: «Εξαπέστειλε», λέει, «τους νεανίσκους από τους γιους του Ισραήλ, και ανέφεραν ολοκαυτώματα, και προσέφεραν θυσία σωτηρίου στον Θεό μοσχάρια.» Θα πούμε, λοιπόν, ότι δεν είναι έργο μιας οκνηρής ή με άλλο τρόπο ασθενούς διάνοιας το να μπορεί να αναφέρει θυσίες στον Θεό, αλλά έργο ενός νεανικού και γενναίου φρονήματος.

Για αυτόν τον λόγο αναφέρει ότι οι απεσταλμένοι είναι νέοι, προσφέρουν όμως μοσχάρια ως θυσία σωτηρίου.

Αφού σηκώθηκε ο Μωυσής νωρίς το πρωί, έχτισε θυσιαστήριο στο βουνό και έστησε δώδεκα λίθους για τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Και έστειλε τους νέους των υιών του Ισραήλ, οι οποίοι πρόσφεραν ολοκαυτώματα και θυσίασαν μοσχάρια ως θυσία σωτηρίου στον Κύριο τον Θεό. Παίρνοντας ο Μωυσής το μισό αίμα, το έβαλε στον κρατήρα, ενώ το άλλο μισό αίμα το έχυσε στο θυσιαστήριο. Και παίρνοντας το βιβλίο της διαθήκης, το διάβασε σε επήκοον του λαού, και εκείνοι είπαν: «Όλα όσα μίλησε ο Κύριος θα τα πράξουμε και θα υπακούσουμε». Έπειτα, παίρνοντας ο Μωυσής το αίμα, ράντισε τον λαό και είπε: «Ιδού το αίμα της διαθήκης την οποία συνήψε ο Κύριος μαζί σας για όλους αυτούς τους λόγους». Αφού ολοκληρώθηκε η θυσία και ραντίστηκε όλος ο λαός με το αίμα της διαθήκης, ανέβηκαν, όπως λέει, ο Μωυσής και ο Ααρών, ο Ναδάβ και ο Αβιούδ, και εβδομήντα από τους πρεσβυτέρους του λαού του Ισραήλ, και είδαν τον τόπο όπου στεκόταν ο Θεός του Ισραήλ, και ό,τι βρισκόταν κάτω από τα πόδια Του έμοιαζε σαν κατασκεύασμα πλίνθου από ζαφείρι και σαν την όψη του στερεώματος του ουρανού ως προς την καθαρότητα. Και από τους εκλεκτούς του Ισραήλ δεν χάθηκε ούτε ένας. Και εμφανίστηκαν στον τόπο του Θεού, και έφαγαν και ήπιαν. Εμπρός λοιπόν, ελάτε να πούμε τα πρέποντα για το καθένα από αυτά που αναγνώστηκαν, και, ξεκινώντας απευθείας από το νόημα των προκειμένων, ας δούμε αυτά που έγιναν σε εμάς από τον Χριστό.

«Και απέστειλε τους νεανίσκους των υιών του Ισραήλ, οι οποίοι προσέφεραν, λέει, ολοκαυτώματα και θυσίασαν σωτήρια θυσία στον Θεό, μοσχάρια.» Το θυσιαστήριο, λοιπόν, αποτελεί ξεκάθαρα τύπο της Εκκλησίας του Χριστού, η οποία βρίσκεται σαν να λέμε πάνω σε όρος. Διότι λέμε ότι σε ύψος, όπως σε όρος, βρίσκεται η άλλη, η μητρόπολη των πρωτοτόκων, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Απεικονίζει, επομένως, το θυσιαστήριο σε εμάς την Εκκλησία. Γύρω από αυτό, μάλιστα, με πολλή σοφία στο πλαίσιο της θείας οικονομίας, τοποθετεί ο Μωυσής τους δώδεκα λίθους για τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ, σχεδόν προτρέποντας προκαταβολικά με αυτόν τον τρόπο όσους κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ, ότι ο πιο κατάλληλος χώρος για αυτούς είναι η Εκκλησία του Χριστού. Και ίσως χρειαστεί να αναφωνήσουν δυνατά: «Θα περικυκλώσω το θυσιαστήριό σου, Κύριε, για να ακούσω φωνή αινέσεως.» Το ότι, μάλιστα, ο Πατέρας απέστειλε τον Υιό ως Σωτήρα και Λυτρωτή κυρίως σε αυτούς και πριν από όλους τους άλλους, το αποσαφηνίζει ο Ίδιος λέγοντας: «Δεν απεστάλην, παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα του οίκου του Ισραήλ.» Επειδή όμως, αφού γλίστρησαν σε αλλόκοτες παραφροσύνες, συμπεριφέρθηκαν με ασέβεια απέναντί Του, ο Χριστός στράφηκε αναγκαστικά προς τα έθνη. Το γεγονός, λοιπόν, ότι ο πιο ταιριαστός χώρος γι' αυτούς ήταν, όπως μόλις είπα, το θυσιαστήριο του Χριστού, το προεσήμανε ο Μωυσής τοποθετώντας γύρω του τους δώδεκα λίθους, που αντιστοιχούσαν στις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.

Είναι γραμμένο δε στην Έξοδο, όταν καθόρισε τους νόμους του Θεού που κυβερνά τα πάντα για όλα όσα πρέπει να πράττονται: «Αφού σηκώθηκε νωρίς», λέει, «ο Μωυσής το πρωί, οικοδόμησε θυσιαστήριο στο όρος, και έστησε δώδεκα λίθους για τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ· και απέστειλε τους νεανίσκους των υιών του Ισραήλ, και προσέφεραν ολοκαυτώματα και θυσία σωτηρίου στον Θεό, δηλαδή μοσχάρια.» Νομίζω δε ότι δεν έχει σημασία για το νόημα της θυσίας, είτε αμνοί είναι τα προσφερόμενα, είτε τυχόν ονομάζονται μοσχάρια· διότι και στα δύο διασώζεται ο τύπος της ακακίας, τον οποίο βέβαια θα μπορούσε κάποιος κάλλιστα να αποδώσει στο πρόσωπο του Χριστού, διά της φωνής του Ιερεμία που λέει: «Εγώ δε σαν άκακο αρνί, που οδηγείται για να θυσιαστεί, δεν γνώριζα.» Εάν δε κάποιος επέλεγε με άλλον τρόπο να πει ότι η πρωινή και η εσπερινή θυσία επινοήθηκαν στην αγία σκηνή για να συμβολίζουν τον χρόνο της ανθρωπότητας, ότι δηλαδή αυτός ήταν ευώδης πριν από την παράβαση του Αδάμ, και ότι τέτοιος έγινε πάλι κατά τους έσχατους καιρούς και εν Χριστώ, και στη ζωή που νοείται σύμφωνα με αυτόν, δεν θα αστοχούσε, και θα σκεπτόταν σοφά· διότι έτσι ακριβώς έχουν τα πράγματα από τη φύση τους. ΠΑΛΛ. Πείθομαι. ΚΥΡ. Τις δε θυσίες του Σαββάτου τις ορίζει λέγοντας αμέσως: «Και την ημέρα των Σαββάτων θα προσφέρετε δύο αμνούς ενός έτους, άμωμους, και δύο δέκατα σεμιδάλεως ζυμωμένης με λάδι για θυσία και σπονδή.»