Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 25:18

Τέτοιοι ακριβώς ήταν και οι μακάριοι μαθητές, οι οποίοι δεχόμενοι τη θεοπρεπή δύναμη από αυτόν, και έχοντας αποκτήσει πλουσιοπάροχα με μετοχή τη λαμπρότητα της άνωθεν υπεροχής, επιτελούσαν για αυτό τον λόγο τα θεία σημεία. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. «Και πάνω στην κιβωτό, θα κατασκευάσεις», λέει, «ιλαστήριο, ένα επίθεμα από καθαρό χρυσάφι, με μήκος δυόμισι πήχεις και πλάτος ενάμιση πήχυ. Και θα κατασκευάσεις δύο χρυσά τορνευτά Χερουβείμ και θα τα τοποθετήσεις και στα δύο άκρα του ιλαστηρίου. Θα κατασκευαστεί το ένα Χερουβείμ στο ένα άκρο, και το άλλο Χερουβείμ στο δεύτερο άκρο του ιλαστηρίου. Και θα κατασκευάσεις τα δύο Χερουβείμ πάνω στα δύο άκρα. Τα Χερουβείμ θα έχουν τις φτερούγες τους απλωμένες από πάνω, επισκιάζοντας με αυτές το ιλαστήριο, και τα πρόσωπά τους θα είναι αντικριστά το ένα προς το άλλο, στραμμένα προς το ιλαστήριο θα είναι τα πρόσωπα των Χερουβείμ. Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο στο πάνω μέρος, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Και από εκεί θα φανερωθώ σε εσένα, και θα σου μιλήσω πάνω από το ιλαστήριο, ανάμεσα στα δύο Χερουβείμ που βρίσκονται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου, για όλα όσα πρόκειται να σου παραγγείλω για τους υιούς του Ισραήλ». ΠΑΛΛ. Έπειτα, τι λες ότι είναι το ιλαστήριο; ΚΥΡ. Όσον αφορά βέβαια το γράμμα και τη σκιά, είχε κατασκευαστεί από καθαρό χρυσάφι, και ήταν κατά κάποιο τρόπο προσαρμοσμένο πάνω στην κιβωτό· γι' αυτό τον λόγο ονομάστηκε επίθεμα.

Με αμέτρητα μάτια σας έβλεπε να διαπρέπετε ο θεοφόρος προφήτης Ρ, θεόπτες Χερουβίμ, διδασκόμενος υπερφυώς ότι είστε εξ ολοκλήρου κατάλληλοι Ο για τη μετοχή στις θεαρχικές ελλάμψεις. Πάνω από τη θεία κιβωτό σας εικονίζει χρυσούς, Υ Χερουβίμ, ο θεόπτης της δόξας Μωυσής, να κατασκιάζετε σεπτά το σεπτό ιλαστήριο, αινιττόμενος Β με κάθε ευλάβεια ότι είστε φύλακες των θείων.

Σήμερα να μην κάνεις αυτό, ούτε να αναχωρήσεις ποτέ, όπως για παράδειγμα να μην πας στον αγρό, ούτε να εμφανιστείς στην αγορά. Διότι θέλει να είναι αυτός ευπαρουσίαστος και έτοιμος για όσα πρόκειται να του προσταχθούν, επειδή την επόμενη ημέρα πρόκειται ίσως να τον στείλει σε αυτήν την πόλη ή σε αυτήν τη χώρα. Κάτι τέτοιο μας υποβάλλει να εννοήσουμε και αυτός ο λόγος, ότι «Δεν θα κάνεις τίποτα χωρίς τη δική μου προσταγή, ώστε εκείνα που εγώ παραγγέλλω, αυτά να κάνεις και να φροντίζεις». Προστάζει, λοιπόν, μετά από αυτά ο Θεός στον ιεροφάντη και την κατασκευή της σκηνής, και όλα όσα την αφορούν. Και αυτή ήταν η κατασκευή των παραπετασμάτων, Χερουβίμ περίτεχνα υφασμένα. «Και αυτά που βρίσκονται πάνω από την κιβωτό εκεί, τι θα τα κάνεις;» λέει, «Χερουβίμ χρυσά σκαλιστά». Και ούτε τα ονομάζει εικόνες των Χερουβίμ, αλλά Χερουβίμ, ομώνυμα με τις θειότατες και υπερκόσμιες ουσίες. Και το πιο θαυμαστό είναι ότι «Από εκεί», λέει, «θα σου γίνω γνωστός». Τι υπάρχει πιο ένδοξο ή πιο τιμημένο από εκείνο το σημείο όπου γίνεται η θεία επιφάνεια; Ήταν δε τόσο δοξασμένα και μνημονεύονταν μαζί με τα άλλα αντικείμενα της σκηνής, ώστε δεν δοξάζονταν τότε μόνο από τον Μωυσή και τους Ιουδαίους, αλλά και από τον ίδιο τον Παύλο, τον κήρυκα της χάριτος. Μάλιστα με τρόπο ακόμη πιο ιεροπρεπή τα αποκαλεί Χερουβίμ της δόξης που επισκιάζουν το ιλαστήριο, για τα οποία έχουν λεχθεί εκτενέστερα σε άλλα σημεία.

«Πρόσεξε», λέει, «να κατασκευάσεις τα πάντα σύμφωνα με το πρότυπο που σου υποδείχθηκε στο όρος». Προκειμένου λοιπόν να φανερωθεί ο Κύριος, ο Θεός των όλων, και ως Θεός των Χερουβίμ, και όπως ακριβώς εκείνα, δεχόμενα άμεσα και πρώτα την έλλαμψη, εκπληρώνουν ως υπηρέτες τις λειτουργίες στους υπερουράνιους χώρους και μεταδίδουν τις αγαθοεργές προόδους της θείας Πρόνοιας σε όσους έπονται, έτσι και για τους επί της γης, μέσα από τη μίμηση αυτών που αφομοιώνονται με εκείνα, οικονομήθηκε με θεία συγκατάβαση να συμβαίνει αυτό· γι' αυτόν τον λόγο διατάχθηκε ο νομοθέτης να κατασκευάσει αυτό το τεχνούργημα· διότι από εκεί δεχόταν τις θεοφάνειες αυτός που είχε αξιωθεί τη θεοπτία, επειδή του είχε ήδη ανατεθεί να υπηρετήσει τη μέριμνα του λαού, έχοντας επωμιστεί την ηγεσία και την προστασία του. Έχει γραφτεί λοιπόν στις διατάξεις που ακολουθούν εκείνες για την κιβωτό, στο ιερό βιβλίο που ονομάζεται Έξοδος των υιών Ισραήλ, καθώς ο Θεός νομοθετεί κάπως έτσι: «Και θα κατασκευάσεις ένα ιλαστήριο επίθεμα από καθαρό χρυσάφι· το μήκος του θα είναι δυόμισι πήχεις και το πλάτος του ενάμισι πήχης· και θα κατασκευάσεις δύο χρυσά σφυρήλατα Χερουβίμ, και θα τα τοποθετήσεις πάνω· θα κατασκευαστούν στα δύο άκρα του ιλαστηρίου».

Ένα Χερουβίμ από το ένα άκρο αυτού, και ένα Χερουβίμ από το άλλο άκρο του ιλαστηρίου. Θα κατασκευάσεις τα δύο Χερουβίμ στα δύο άκρα του. Τα Χερουβίμ θα εκτείνουν τις πτέρυγές τους από πάνω, επισκιάζοντας με τις πτέρυγές τους το ιλαστήριο. Τα πρόσωπά τους θα είναι αντικριστά το ένα προς το άλλο· προς το ιλαστήριο θα είναι στραμμένα τα πρόσωπα των Χερουβίμ. Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο επάνω στην κιβωτό, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Εκεί θα σου φανερωθώ, και θα σου μιλήσω από το επάνω μέρος του ιλαστηρίου, ανάμεσα από τα δύο Χερουβίμ που βρίσκονται επί της κιβωτού του μαρτυρίου, για όλα όσα θα σου παραγγείλω προς τους υιούς του Ισραήλ.

Ότι είναι άγιες οι εικόνες των Χερουβίμ. Κατασκεύασέ μου δύο Χερουβίμ, και θα τα τοποθετήσεις εκατέρωθεν του ιλαστηρίου. Έπειτα: και θα σου φανερωθώ από εκεί, και θα μιλήσω άνωθεν του ιλαστηρίου, ανάμεσα στα δύο Χερουβίμ. Ακούς ότι μέσω αυτών εμφανίζεται ο Θεός, και δυσπιστείς ότι είναι άγια; Και πώς να μην είναι άγια; Διότι και η γη είναι άγια, και ο τόπος άγιος, και τα πάντα άγια, από όπου και όπου και μέσω των οποίων ο Θεός ευδοκεί να γίνεται γνωστός.

Αλλά Χριστόν μεν λέμε κατά το ομώνυμο, ενώ «του Χριστού» κατά τη σχέση. Διότι το παράγωγο είναι παράγωγο του αρχετύπου, όπως ακριβώς το όνομα είναι όνομα αυτού που ονομάζεται. Η απόδειξη: λέει δηλαδή η Γραφή ότι ο Ιωσίας σήκωσε τα μάτια του προς τον τάφο του ανθρώπου του Θεού, ο οποίος είχε πει αυτά τα λόγια. Και είπε: «Τι είναι εκείνο το μνημείο που βλέπω εγώ;» Και του είπαν οι άνδρες της πόλεως: «Είναι ο άνθρωπος του Θεού που ήρθε από τον Ιούδα». Και εκείνος είπε: «Αφήστε τον. Κανένας ας μην μετακινήσει τα οστά του». Κατανοείς τι λέει η Γραφή; Ονόμασε το μνημείο, δηλαδή τον τάφο, «άνθρωπο του Θεού», αποκαλώντας έτσι το μνημείο από το σώμα που κειτόταν μέσα σε αυτό. Πόσο μάλλον δεν πρέπει να ονομάζεται το πρωτότυπο από την εικόνα; Και πάλι ο Θεός λέει προς τον Μωυσή: «Φτιάξε μου δύο χρυσά Χερουβείμ», και όχι «εικόνες Χερουβείμ». Βλέποντας λοιπόν και εδώ πώς το παράγωγο της ομωνυμίας έχει αποκληθεί ως το κύριο όνομα, πάψε να επιχειρείς τα ασύνετα, και να προσπαθείς να συνάγεις συμπεράσματα για τα ασυλλόγιστα.