Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 25:20

Διότι, λέει, είδα «τον Κύριο Σαβαώθ καθήμενο επί θρόνου υψηλού και επηρμένου». Και τα Σεραφείμ στέκονταν γύρω του, και δοξολογούσαν τον Κύριο που βρισκόταν στον θρόνο, απλώνοντας τις φτερούγες τους. Έτσι είχαν τοποθετηθεί και στην Αγία Σκηνή, ώστε να επισκιάζουν με τις φτερούγες τους το ιλαστήριο. Αν μάλιστα τα χερουβίμ που ήταν κατασκευασμένα από χρυσό είχαν φωνή και λόγο, θα δοξολογούσαν ως Κύριο Σαβαώθ τον Μονογενή Υιό, ο οποίος εκ φύσεως προέρχεται από τον Θεό Πατέρα και φανερώθηκε με μορφή δούλου. <Και τα οποία μαζί με τους διάφορους καθαρμούς και τα δικαιώματα της σαρκός επιβάλλονταν μέχρι τον καιρό της διορθώσεως.> Ο νόμος δεν τελειοποίησε κανέναν κατά τη συνείδηση, αλλά μάλλον εισήγαγε διδασκαλίες περί καθαρμών και αφηγήσεις περί ραντισμών «για την καθαρότητα της σαρκός». Διότι ως αυτό το σημείο μόλις που φτάνει η δύναμη της νομικής ιερωσύνης. Επειδή, αν κάποιος άγγιζε νεκρό ή λεπρό, ή αν πάθαινε γονόρροια, έπρεπε να πλυθεί, και έτσι εθεωρείτο ότι καθαρίζεται. Αυτά όμως ήταν δικαιώματα της σαρκός, δηλαδή σαρκικές εντολές, οι οποίες δικαίωναν σαρκικά αυτούς που κατά σάρκα θεωρούνταν ακάθαρτοι. — Ότι βέβαια ο Θεός δεν επέτρεπε στους εξ αίματος Ισραηλίτες να παραμένουν ασύνετα προσκολλημένοι στις κατά τον νόμο σκιές, θα το γνωρίσουμε από τα ίδια τα ιερά γράμματα. Διότι πρόσταξε μεν να θυσιάζεται ο αμνός ως τύπος του Χριστού, αλλά να τον τρώνε ντυμένοι σαν οδοιπόροι, σημαίνοντας ότι αυτά που ανήκουν στους τύπους δεν θα παραμείνουν για πάντα, αλλά τρόπον τινά θα σπεύσουν προς την αλήθεια. <Και ύβρισε το Πνεύμα της χάριτος.> Όπως ακριβώς ο στρατιώτης που ρίπτει την ασπίδα και αποφεύγει τη μάχη δεν πρέπει να τιμάται με δεύτερα στρατιωτικά διακριτικά, αλλά να τιμωρείται αμέσως και να δίνει λόγο για τη δειλία του, κατά τον ίδιο τρόπο, νομίζω, αυτοί που υβρίζουν μια τόσο σεπτή και αξιοθαύμαστη χάρη δεν πρέπει να τιμώνται με δεύτερη δωρεά του Πνεύματος, αφού αθετήθηκε η πρώτη, αλλά πρέπει πλέον να υπόκεινται σε τιμωρίες. Διότι «η δική τους απιστία δεν θα καταργήσει την πίστη του Θεού», ούτε, επειδή κάποιοι καταφρόνησαν οπισθοχωρώντας, θα θεωρήσουμε ότι η θεία χάρη είναι αβέβαιη. Απεναντίας, ο Κριτής των όλων θα επιβάλει τιμωρίες σε αυτούς που δεν διστάζουν να διολισθήσουν σε τέτοια ασέβεια, ώστε να καταπατήσουν τον Υιό του Θεού και να υβρίσουν το Πνεύμα της χάριτος, εν τω οποίω αγιάστηκαν και έγιναν κοινωνοί της θείας φύσεως. <Η οποία έχει μεγάλη μισθαποδοσία.> Διότι με την υπομονή και με το να μην αποκάμνουν εύκολα στην εκπλήρωση των εξαίρετων κατορθωμάτων, αλλά να διψούν πάντοτε και να είναι αχόρταγοι και να επιθυμούν απλήστως κάθε αγαθό έργο, και να συσσωρεύουν για τον εαυτό τους την επιδοκιμασία από τις πράξεις τους, έχοντας τέτοια προθυμία σαν κι αυτή που έχουν οι εραστές του πλούτου, για τους οποίους έχει γραφτεί: «Εκείνος που αγαπά το ασήμι δεν θα χορτάσει ασήμι». Εάν λοιπόν εκείνους δεν τους χορταίνουν τα γήινα, τα πρόσκαιρα και τα φθαρτά, πώς δεν είναι αναγκαίο να έχουμε εμείς θερμότερες επιθυμίες, ώστε να κερδίσουμε τα δώρα του Θεού, τα οποία εκτείνονται σε ατελεύτητους αιώνες και προσφέρουν ατέρμονη ευφροσύνη; <Με την πίστη κατανοούμε ότι οι αιώνες καταρτίστηκαν με τον λόγο του Θεού, έτσι ώστε αυτά που βλέπονται να μην έχουν γίνει από φαινόμενα πράγματα.> Μέγα λοιπόν και εξαίρετο αγαθό είναι η πίστη. Διότι παρέχει πλουσιοπάροχα την αποβολή των αμαρτιών, την κάθαρση από κάθε ρύπο. Είναι επίσης πρόξενος της νυμφικής ενώσεως με τον Θεό, και οδός προς τον αγιασμό και την υιοθεσία, και με μια λέξη η προξενήτρα κάθε αγαθού. Έτσι έγιναν ευδόκιμοι οι πατέρες, έτσι απέκτησαν λαμπρή και ξακουστή δόξα. Πολλοί δε υπερίσχυσαν και αυτού του θανάτου, και στεφανώθηκαν με το αμάραντο στεφάνι της δόξης. <Με την πίστη ο Νώε, αφού χρηματίστηκε από τον Θεό για εκείνα που δεν φαίνονταν ακόμη, έδειξε ευλάβεια και κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του.> Επειδή λοιπόν ολόκληρη η γη είχε διαφθείρει την οδό της, όπως είναι γεγραμμένο, και η καρδιά του ανθρώπου ρέπει «προς τα πονηρά από τη νεότητά του», ο Θεός επέφερε κατακλυσμό σε ολόκληρη τη γη, σαν να αναδημιουργούσε έναν κήπο που είχε γεμίσει άγρια βλάστηση και είχε χερσωθεί, διατηρώντας σε αυτόν ένα ευγενές φυτό, τον πανάριστο Νώε, ώστε από αυτόν να σωθεί και πάλι πάνω στη γη το ανθρώπινο γένος, αναστοιχειούμενο τρόπον τινά σε μια νέα αρχή.

Και ότι αυτοί αποτέλεσαν την αφορμή για την απώλεια των λαών, θα το μαρτυρήσει ο προφήτης Ιερεμίας λέγοντας: «Διότι οι ποιμένες ενήργησαν άφρονα και δεν εκζήτησαν τον Κύριο· γι' αυτό δεν απέκτησε σύνεση ολόκληρο το ποίμνιο, και διασκορπίστηκαν.» <Όταν πλέον η εορτή βρισκόταν στο μέσον της, ανέβηκε ο Ιησούς στο ιερό και δίδασκε.> Ιεροπρεπής είναι η διδασκαλία του Σωτήρα μας· διότι πού αλλού έπρεπε περισσότερο να ακούγεται η θεία φωνή, παρά στους τόπους όπου πιστεύεται ότι κατοικεί το θείο; Διότι ο Θεός προνοεί για τα πάντα και δεν θα μπορούσε να νοηθεί ως περιορισμένος σε κάποιον τόπο, ενώ ως προς την ίδια του τη φύση, είναι εντελώς αχώρητος από τα δημιουργήματα. Ωστόσο, υποθέτουμε ότι είναι πιο πρέπον να κατοικεί στους αγίους τόπους, και ό,τι φαίνεται καλό στη θεία φύση, πολύ λογικά νομίζουμε ότι θα γίνει ακουστό σε εμάς κυρίως μέσα στους ιερούς τόπους. Και αυτό που παλαιότερα καταγραφόταν στους προγενέστερους ως τύπος και σκιά, ο Χριστός τώρα το μεταποιεί σε αλήθεια· διότι λέει ο Θεός προς τον ιεροφάντη Μωυσή: «Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο πάνω στην κιβωτό, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Και εκεί θα γίνω γνωστός σε σένα, και θα σου μιλήσω πάνω από το ιλαστήριο, ανάμεσα από τα δύο Χερουβίμ που βρίσκονται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου, για όλα όσα θα σου παραγγείλω για τους γιους του Ισραήλ.»

Τέτοιοι ακριβώς ήταν και οι μακάριοι μαθητές, οι οποίοι δεχόμενοι τη θεοπρεπή δύναμη από αυτόν, και έχοντας αποκτήσει πλουσιοπάροχα με μετοχή τη λαμπρότητα της άνωθεν υπεροχής, επιτελούσαν για αυτό τον λόγο τα θεία σημεία. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. «Και πάνω στην κιβωτό, θα κατασκευάσεις», λέει, «ιλαστήριο, ένα επίθεμα από καθαρό χρυσάφι, με μήκος δυόμισι πήχεις και πλάτος ενάμιση πήχυ. Και θα κατασκευάσεις δύο χρυσά τορνευτά Χερουβείμ και θα τα τοποθετήσεις και στα δύο άκρα του ιλαστηρίου. Θα κατασκευαστεί το ένα Χερουβείμ στο ένα άκρο, και το άλλο Χερουβείμ στο δεύτερο άκρο του ιλαστηρίου. Και θα κατασκευάσεις τα δύο Χερουβείμ πάνω στα δύο άκρα. Τα Χερουβείμ θα έχουν τις φτερούγες τους απλωμένες από πάνω, επισκιάζοντας με αυτές το ιλαστήριο, και τα πρόσωπά τους θα είναι αντικριστά το ένα προς το άλλο, στραμμένα προς το ιλαστήριο θα είναι τα πρόσωπα των Χερουβείμ. Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο στο πάνω μέρος, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Και από εκεί θα φανερωθώ σε εσένα, και θα σου μιλήσω πάνω από το ιλαστήριο, ανάμεσα στα δύο Χερουβείμ που βρίσκονται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου, για όλα όσα πρόκειται να σου παραγγείλω για τους υιούς του Ισραήλ». ΠΑΛΛ. Έπειτα, τι λες ότι είναι το ιλαστήριο; ΚΥΡ. Όσον αφορά βέβαια το γράμμα και τη σκιά, είχε κατασκευαστεί από καθαρό χρυσάφι, και ήταν κατά κάποιο τρόπο προσαρμοσμένο πάνω στην κιβωτό· γι' αυτό τον λόγο ονομάστηκε επίθεμα.

Με αμέτρητα μάτια σας έβλεπε να διαπρέπετε ο θεοφόρος προφήτης Ρ, θεόπτες Χερουβίμ, διδασκόμενος υπερφυώς ότι είστε εξ ολοκλήρου κατάλληλοι Ο για τη μετοχή στις θεαρχικές ελλάμψεις. Πάνω από τη θεία κιβωτό σας εικονίζει χρυσούς, Υ Χερουβίμ, ο θεόπτης της δόξας Μωυσής, να κατασκιάζετε σεπτά το σεπτό ιλαστήριο, αινιττόμενος Β με κάθε ευλάβεια ότι είστε φύλακες των θείων.

Ένα Χερουβίμ από το ένα άκρο αυτού, και ένα Χερουβίμ από το άλλο άκρο του ιλαστηρίου. Θα κατασκευάσεις τα δύο Χερουβίμ στα δύο άκρα του. Τα Χερουβίμ θα εκτείνουν τις πτέρυγές τους από πάνω, επισκιάζοντας με τις πτέρυγές τους το ιλαστήριο. Τα πρόσωπά τους θα είναι αντικριστά το ένα προς το άλλο· προς το ιλαστήριο θα είναι στραμμένα τα πρόσωπα των Χερουβίμ. Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο επάνω στην κιβωτό, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Εκεί θα σου φανερωθώ, και θα σου μιλήσω από το επάνω μέρος του ιλαστηρίου, ανάμεσα από τα δύο Χερουβίμ που βρίσκονται επί της κιβωτού του μαρτυρίου, για όλα όσα θα σου παραγγείλω προς τους υιούς του Ισραήλ.