Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 25:21

Και ότι αυτοί αποτέλεσαν την αφορμή για την απώλεια των λαών, θα το μαρτυρήσει ο προφήτης Ιερεμίας λέγοντας: «Διότι οι ποιμένες ενήργησαν άφρονα και δεν εκζήτησαν τον Κύριο· γι' αυτό δεν απέκτησε σύνεση ολόκληρο το ποίμνιο, και διασκορπίστηκαν.» <Όταν πλέον η εορτή βρισκόταν στο μέσον της, ανέβηκε ο Ιησούς στο ιερό και δίδασκε.> Ιεροπρεπής είναι η διδασκαλία του Σωτήρα μας· διότι πού αλλού έπρεπε περισσότερο να ακούγεται η θεία φωνή, παρά στους τόπους όπου πιστεύεται ότι κατοικεί το θείο; Διότι ο Θεός προνοεί για τα πάντα και δεν θα μπορούσε να νοηθεί ως περιορισμένος σε κάποιον τόπο, ενώ ως προς την ίδια του τη φύση, είναι εντελώς αχώρητος από τα δημιουργήματα. Ωστόσο, υποθέτουμε ότι είναι πιο πρέπον να κατοικεί στους αγίους τόπους, και ό,τι φαίνεται καλό στη θεία φύση, πολύ λογικά νομίζουμε ότι θα γίνει ακουστό σε εμάς κυρίως μέσα στους ιερούς τόπους. Και αυτό που παλαιότερα καταγραφόταν στους προγενέστερους ως τύπος και σκιά, ο Χριστός τώρα το μεταποιεί σε αλήθεια· διότι λέει ο Θεός προς τον ιεροφάντη Μωυσή: «Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο πάνω στην κιβωτό, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Και εκεί θα γίνω γνωστός σε σένα, και θα σου μιλήσω πάνω από το ιλαστήριο, ανάμεσα από τα δύο Χερουβίμ που βρίσκονται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου, για όλα όσα θα σου παραγγείλω για τους γιους του Ισραήλ.»

Τέτοιοι ακριβώς ήταν και οι μακάριοι μαθητές, οι οποίοι δεχόμενοι τη θεοπρεπή δύναμη από αυτόν, και έχοντας αποκτήσει πλουσιοπάροχα με μετοχή τη λαμπρότητα της άνωθεν υπεροχής, επιτελούσαν για αυτό τον λόγο τα θεία σημεία. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. «Και πάνω στην κιβωτό, θα κατασκευάσεις», λέει, «ιλαστήριο, ένα επίθεμα από καθαρό χρυσάφι, με μήκος δυόμισι πήχεις και πλάτος ενάμιση πήχυ. Και θα κατασκευάσεις δύο χρυσά τορνευτά Χερουβείμ και θα τα τοποθετήσεις και στα δύο άκρα του ιλαστηρίου. Θα κατασκευαστεί το ένα Χερουβείμ στο ένα άκρο, και το άλλο Χερουβείμ στο δεύτερο άκρο του ιλαστηρίου. Και θα κατασκευάσεις τα δύο Χερουβείμ πάνω στα δύο άκρα. Τα Χερουβείμ θα έχουν τις φτερούγες τους απλωμένες από πάνω, επισκιάζοντας με αυτές το ιλαστήριο, και τα πρόσωπά τους θα είναι αντικριστά το ένα προς το άλλο, στραμμένα προς το ιλαστήριο θα είναι τα πρόσωπα των Χερουβείμ. Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο στο πάνω μέρος, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Και από εκεί θα φανερωθώ σε εσένα, και θα σου μιλήσω πάνω από το ιλαστήριο, ανάμεσα στα δύο Χερουβείμ που βρίσκονται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου, για όλα όσα πρόκειται να σου παραγγείλω για τους υιούς του Ισραήλ». ΠΑΛΛ. Έπειτα, τι λες ότι είναι το ιλαστήριο; ΚΥΡ. Όσον αφορά βέβαια το γράμμα και τη σκιά, είχε κατασκευαστεί από καθαρό χρυσάφι, και ήταν κατά κάποιο τρόπο προσαρμοσμένο πάνω στην κιβωτό· γι' αυτό τον λόγο ονομάστηκε επίθεμα.

Μας ανέφερε δε κάπου και ο ιερός λόγος ότι, αφού απομακρύνθηκε ο Σατανάς εγκαταλείποντας τον πειρασμό κατά του Χριστού, όταν Εκείνος νήστεψε για χάρη μας, προσήλθαν άγγελοι και τον διακονούσαν· «Διότι είναι πνεύματα λειτουργικά που αποστέλλονται για διακονία, για χάρη εκείνων που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία». «Επάνω δε από το ιλαστήριο θα σου φανερωθώ», λέει, «και θα σου μιλήσω», φανερώνοντας μέσω αυτού, όπως νομίζω, δύο πράγματα.

Έπειτα ο Θεός είπε προς τον Μωυσή: «Και θα γίνω γνωστός σε σένα από εκεί, και θα σου μιλήσω πάνω από το ιλαστήριο, ανάμεσα στα δύο Χερουβίμ που βρίσκονται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου». Ήταν δε, όπως είπα, η κιβωτός ο Χριστός, ως Θεός Λόγος μέσα σε άφθαρτο σώμα, πλην όμως η κιβωτός βρισκόταν στη γη· διότι και ο Μονογενής βρέθηκε σε συγκατάβαση και στη δική μας ταπείνωση.

Ένα Χερουβίμ από το ένα άκρο αυτού, και ένα Χερουβίμ από το άλλο άκρο του ιλαστηρίου. Θα κατασκευάσεις τα δύο Χερουβίμ στα δύο άκρα του. Τα Χερουβίμ θα εκτείνουν τις πτέρυγές τους από πάνω, επισκιάζοντας με τις πτέρυγές τους το ιλαστήριο. Τα πρόσωπά τους θα είναι αντικριστά το ένα προς το άλλο· προς το ιλαστήριο θα είναι στραμμένα τα πρόσωπα των Χερουβίμ. Και θα τοποθετήσεις το ιλαστήριο επάνω στην κιβωτό, και μέσα στην κιβωτό θα βάλεις τα μαρτύρια που θα σου δώσω. Εκεί θα σου φανερωθώ, και θα σου μιλήσω από το επάνω μέρος του ιλαστηρίου, ανάμεσα από τα δύο Χερουβίμ που βρίσκονται επί της κιβωτού του μαρτυρίου, για όλα όσα θα σου παραγγείλω προς τους υιούς του Ισραήλ.

Ότι είναι άγιες οι εικόνες των Χερουβίμ. Κατασκεύασέ μου δύο Χερουβίμ, και θα τα τοποθετήσεις εκατέρωθεν του ιλαστηρίου. Έπειτα: και θα σου φανερωθώ από εκεί, και θα μιλήσω άνωθεν του ιλαστηρίου, ανάμεσα στα δύο Χερουβίμ. Ακούς ότι μέσω αυτών εμφανίζεται ο Θεός, και δυσπιστείς ότι είναι άγια; Και πώς να μην είναι άγια; Διότι και η γη είναι άγια, και ο τόπος άγιος, και τα πάντα άγια, από όπου και όπου και μέσω των οποίων ο Θεός ευδοκεί να γίνεται γνωστός.