Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 28:17

Και επιπλέον σε αυτό, αναφέρει ότι πρέπει να κατασκευαστεί ένα τετράγωνο ύφασμα, σαν σε σχήμα κύβου, μήκους μιας σπιθαμής, ισόπλευρο από παντού. Και προσθέτει ότι πρέπει να ενυφανθούν σε αυτό πολύ σταθερά οι δώδεκα λίθοι, τοποθετημένοι ανά τρεις, σε τέσσερις συνολικά σειρές, με σκαλισμένες πάνω τους τις ονομασίες των φυλών. Έτσι, από την επωμίδα, οι ασπιδίσκες, κρεμασμένες από χρυσές και περίτεχνες αλυσίδες, κάθονταν ελαφρά, ώστε να δίνουν την εντύπωση ότι βρίσκονται ψηλά και πάνω στους ίδιους τους ώμους. Άγγιζαν μάλιστα τα στέρνα και ήδη αιωρούνταν στο ύψος του στήθους· από τις ασπιδίσκες, με τη βοήθεια άλλων αλυσίδων, το λόγιο των κρίσεων, όντας πολύ καλά προσαρτημένο, ακουμπούσε στο στέρνο, έχοντας κρόσσια που κρέμονταν.

Αυτοί ήταν οι εξής: το σάρδιο, το τοπάζιο, ο σμάραγδος, ο άνθρακας, ο σάπφειρος και ο ίασπις, το λιγύριο, ο αχάτης, ο αμέθυστος, ο χρυσόλιθος, το βηρύλλιο και το ονύχιο. Ήταν δε τοποθετημένοι ανά τρεις, σε τέσσερις συνολικά σειρές, ώστε αυτή η διάταξη να μας σκιαγραφεί τη σταθερότητα στην πίστη εκείνων που έχουν τον Χριστό στην καρδιά και τη μνήμη τους. Διότι η τοποθέτηση ανά τρεις αποτελεί σύμβολο της πίστης, ως αναφορά στην Αγία Τριάδα, ενώ η μορφή του τετράγωνου και ισόπλευρου σχήματος αποτελεί σύμβολο σταθερότητας.

Εκείνο το χρυσοκατασκευασμένο κόσμημα, που ήταν τοποθετημένο πάνω στο στήθος, στο οποίο ορισμένοι λίθοι διαφόρων ειδών, ισάριθμοι με τους πατριάρχες, ήταν διατεταγμένοι σε τέσσερις σειρές και προσαρμοσμένοι ανά τρεις στην καθεμία, φανερώνοντας πάνω τους με γράμματα τα ονόματα των φυλών. Και ο υποδύτης στο εσωτερικό των επωμίδων, που εκτεινόταν από τον αυχένα μέχρι τα άκρα των ποδιών, ευπρεπώς στολισμένος με τα εξαρτήματα των κροσσών. Και το κάτω κράσπεδο δεν ήταν μόνο φιλοτεχνημένο με καλαισθησία λόγω της ποικιλίας της ύφανσης, αλλά και χάρη στα χρυσά κρεμαστά κοσμήματα. Αυτά ήταν χρυσά κουδουνάκια και μικρά ρόδια, τα οποία περιέβαλαν το κάτω κράσπεδο τοποθετημένα εναλλάξ το ένα δίπλα στο άλλο.

Αφού λοιπόν διδάχθηκε αυτά και τα παρόμοια μέσω της οπτασίας της σκηνής εκείνος ο κεκαθαρμένος οφθαλμός της ψυχής του Μωυσή, και αφού υψώθηκε μέσω τέτοιων θεαμάτων, αναβιβάζεται και πάλι στην κορυφή άλλων νοημάτων, λαμβάνοντας διδασκαλία για τον στολισμό της ιεροσύνης. Σε αυτόν περιλαμβάνονται ο υποδύτης και ο επενδύτης και εκείνο το περιστήθιο, που καταλάμπεται από τις ποικίλες λάμψεις των λίθων, καθώς και η ταινία γύρω από την κεφαλή και το πέταλο επάνω της, η περισκελίδα, οι ροΐσκοι, οι κώδωνες, έπειτα, πάνω από όλα, το λόγιο και η δήλωση και η αλήθεια που κατανοείται και στα δύο, και οι επωμίδες που τα συνδέουν εκατέρωθεν, πάνω στις οποίες είναι ενσωματωμένα τα ονόματα των πατριαρχών. Το πλήθος της ακριβούς θεωρίας για το καθένα από αυτά συντέμνεται από τα ίδια τα ονόματα της ενδυμασίας. Διότι ποιο σωματικό ένδυμα ονομάζεται «δήλωση» ή «λόγιο» ή «αλήθεια»; Είναι ασφαλώς προφανές ότι μέσω αυτών καταδεικνύεται πως η ιστορική διήγηση δεν μας περιγράφει αυτή την αισθητή ενδυμασία, αλλά κάποιον στολισμό της ψυχής, ο οποίος εξυφαίνεται μέσω των ενάρετων επιτηδευμάτων.

Εκείνο δε το τετράγωνο κόσμημα, το οποίο εξαρτάται εκατέρωθεν από τις ασπίδες και στο οποίο είναι αναγραμμένοι στους λίθους οι πατριάρχες που έδωσαν τα ονόματά τους στις φυλές, γίνεται προκάλυμμα της καρδιάς, καθώς ο λόγος μάς διδάσκει μέσω αυτού του σχήματος ότι εκείνος που απέκρουσε τον πονηρό τοξότη με αυτές τις δύο ασπίδες, θα κατακοσμήσει τη δική του ψυχή με όλες τις αρετές των πατριαρχών, αφού ο καθένας τους διαλάμπει με διαφορετικό τρόπο στον πέπλο της αρετής. Το δε τετράγωνο σχήμα ας είναι για εσένα ένδειξη της σταθερότητας στο αγαθό.

Διότι πολλοί από τους πλουσίους απέκτησαν πολλά υλικά μαργαριτάρια και πολύτιμους λίθους σε τούτη τη ζωή, αλλά καμία ωφέλεια ψυχής δεν αποκόμισαν από αυτά. Και τι λέω για μερικούς λίθους και μαργαριτάρια; Επειδή τα πάντα έγιναν από το χώμα και τα πάντα στο χώμα επιστρέφουν, ακόμη κι αν αποκτήσει κανείς και τους δώδεκα λίθους, σε τίποτα δεν ωφελείται. Και ποιους δώδεκα εννοώ; Το σάρδιο το βαβυλωνιακό, το πάζιο το ινδικό, το σμαράγδι και αυτό το ινδικό, τον άνθρακα τον χαλκηδόνιο της Λιβύης, δηλαδή της Αφρικής, τον σάπφειρο από την Αιθιοπία, τον ίασπι από τον ποταμό Θερμώδοντα, τον υάκινθο από το φαράγγι της Μεγάλης Σκυθίας, τον αχάτη επίσης από τη Σκυθία, τον αμέθυστο από τις θαλάσσιες όχθες της Λιβύης, τον χρυσόλιθο από τα πετρώματα των πηγαδιών της Αχαιμενίδος, το βηρύλλιο από τους πρόποδες των ορέων του επονομαζόμενου Ταύρου, τον όνυχα και αυτόν από το προαναφερθέν όρος του Ταύρου. Αν λοιπόν το σάρδιο, το πάζιο, το σμαράγδι, ο άνθρακας, ο σάπφειρος, ο ίασπις, ο υάκινθος, ο αχάτης, ο αμέθυστος, ο χρυσόλιθος, το βηρύλλιο και ο όνυχας δεν ωφέλησαν σε τίποτα αυτούς που τα απέκτησαν, τι άλλο λοιπόν από τα υλικά και πρόσκαιρα αγαθά θα μπορούσε να ωφελήσει κάποιον από τους ανθρώπους;

Η Γραφή εκλαμβάνει τα χέρια και τους ώμους ως σύμβολα των πράξεων, όπως όταν λέει για τον Δαβίδ: «Και με τη σύνεση των χεριών του τους καθοδήγησε». Ενυπήρχαν επίσης στο λογείο που βρισκόταν πάνω στο στήθος ενσωματωμένοι και οι δώδεκα λίθοι, υποδηλώνοντας τις δώδεκα φυλές. Και παρατήρησε ότι επάνω μεν και στους ώμους η φύση των λίθων ήταν μία, δηλαδή ο σμάραγδος, ενώ κάτω και στο στήθος ήταν δώδεκα, υποδηλώνοντας έτσι ο λόγος ότι άνωθεν όλοι προήλθαμε από μία φύση, αλλά με την πάροδο του χρόνου χωριστήκαμε εξαιτίας διαφορετικών απόψεων· και το μεν το αποδίδει στη γνώμη, ενώ το δε στη φύση.