Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 28:26

Και επιπλέον σε αυτό, αναφέρει ότι πρέπει να κατασκευαστεί ένα τετράγωνο ύφασμα, σαν σε σχήμα κύβου, μήκους μιας σπιθαμής, ισόπλευρο από παντού. Και προσθέτει ότι πρέπει να ενυφανθούν σε αυτό πολύ σταθερά οι δώδεκα λίθοι, τοποθετημένοι ανά τρεις, σε τέσσερις συνολικά σειρές, με σκαλισμένες πάνω τους τις ονομασίες των φυλών. Έτσι, από την επωμίδα, οι ασπιδίσκες, κρεμασμένες από χρυσές και περίτεχνες αλυσίδες, κάθονταν ελαφρά, ώστε να δίνουν την εντύπωση ότι βρίσκονται ψηλά και πάνω στους ίδιους τους ώμους. Άγγιζαν μάλιστα τα στέρνα και ήδη αιωρούνταν στο ύψος του στήθους· από τις ασπιδίσκες, με τη βοήθεια άλλων αλυσίδων, το λόγιο των κρίσεων, όντας πολύ καλά προσαρτημένο, ακουμπούσε στο στέρνο, έχοντας κρόσσια που κρέμονταν.

Διότι έτσι είχε κατασκευαστεί το λογείο, πάνω στο οποίο υπήρχαν και οι δώδεκα λίθοι. ΠΑΛΛ. Πείθομαι. ΚΥΡ. Και επιπλέον αυτών, προστάζει να συνυφαίνεται και κάτι άλλο με τους δώδεκα λίθους, λέγοντας: «Και θα τοποθετήσεις επί του λογείου της κρίσεως τη δήλωση και την αλήθεια, και θα βρίσκονται πάνω στο στήθος του Ααρών, όταν εισέρχεται στο Άγιο ενώπιον του Κυρίου, και θα φέρει ο Ααρών τις κρίσεις των υιών Ισραήλ στο στήθος του ενώπιον του Κυρίου διαπαντός.» Ονομάζει, λοιπόν, «δήλωση» και «αλήθεια», όμως δεν έχει διευκρινίσει με σαφήνεια αν πρόκειται για λίθους ή αν πρόσταξε να γίνει επιγραφή όπως σε μικρή πινακίδα. Θα θυμηθώ δε τον προφήτη που λέει: «Διότι πολλές ημέρες θα παραμείνουν οι υιοί του Ισραήλ χωρίς βασιλιά, χωρίς άρχοντα, χωρίς θυσία, χωρίς θυσιαστήριο, χωρίς ιερατείο και χωρίς δήλους.» Αλλά είτε αυτά ήταν λίθοι, είτε επιγραφή ονομάτων σε χρυσή πλάκα, ο λόγος μας δεν θα το εξετάσει διεξοδικά, θα γνωρίσουμε όμως ότι αυτά τέθηκαν ως τύπος του Χριστού που συνυπάρχει με τους αγίους. «Διότι ιδού, λέει, εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες, και έως τη συντέλεια του αιώνος.» Αλήθεια δε και δήλωση είναι ο Χριστός. Διότι στο πρόσωπό Του γνωρίσαμε τον Πατέρα, και μας φανέρωσε το αγαθό, τέλειο και ευάρεστο θέλημά Του, σύμφωνα με τις Γραφές. Διότι κάπου είπε ο Χριστός: «Δεν σας ονομάζω πλέον δούλους, εσείς είστε φίλοι μου, διότι όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα μου σας τα φανέρωσα.»

«Οσσύβους» ονομάζει τα σφαιροειδή εξαρτήματα που κρέμονται από τον χιτώνα πέρα από την αναγκαιότητα, χάριν στολισμού. Διότι πρέπει ο βίος του ιερέα να μην κοσμείται μόνο με τις εντολές, αλλά να έχει και κάτι από τον ίδιο ως πρόσθετο στολισμό. Και θα τοποθετήσεις στο λογείο της κρίσεως τη δήλωση και την αλήθεια. Η δήλωση και η αλήθεια δεν ήταν καθόλου κάποιο τεχνητό κατασκεύασμα, διότι, σε τέτοια περίπτωση, θα είχε αναφέρει και τον τρόπο της κατασκευής τους, αλλά ήταν μόνο κάποια πνευματική γνώση. Όταν ο Μωυσής τοποθετούσε το λογείο στο στήθος του ιερέα, εισερχόταν νοητά μαζί του η δήλωση και η αλήθεια, η οποία ήταν κάποια θεία αποκάλυψη που καταφώτιζε την καρδιά του ιερέα. Γι' αυτό και οι υπόλοιποι ερμηνευτές τα ονόμασαν αυτά φωτισμούς και δηλώσεις. Μας διδάσκει δε αυτή η τυπολογία, ότι εάν κάποιος διατηρεί το λογείο, δηλαδή το ηγεμονικό της ψυχής που διακρίνει το καλύτερο από το χειρότερο, καθαρό και λαμπρό, και το στολίζει με τις αρετές σαν να είναι πολύτιμοι λίθοι, αναστοχαζόμενος τις σκέψεις μέσα του και, τρόπον τινά, διπλασιάζοντάς τες, ώστε να μην προφέρεται τίποτα αβασάνιστα από τη γλώσσα (διότι αυτό υποδηλώνει η προσταγή να είναι διπλό το λογείο), τότε ακριβώς, τότε αμέσως και αυτομάτως θα παρίσταται σε αυτόν η δήλωση και η αλήθεια, φέρνοντας τις φωτεινές αποκαλύψεις.

Αφού λοιπόν διδάχθηκε αυτά και τα παρόμοια μέσω της οπτασίας της σκηνής εκείνος ο κεκαθαρμένος οφθαλμός της ψυχής του Μωυσή, και αφού υψώθηκε μέσω τέτοιων θεαμάτων, αναβιβάζεται και πάλι στην κορυφή άλλων νοημάτων, λαμβάνοντας διδασκαλία για τον στολισμό της ιεροσύνης. Σε αυτόν περιλαμβάνονται ο υποδύτης και ο επενδύτης και εκείνο το περιστήθιο, που καταλάμπεται από τις ποικίλες λάμψεις των λίθων, καθώς και η ταινία γύρω από την κεφαλή και το πέταλο επάνω της, η περισκελίδα, οι ροΐσκοι, οι κώδωνες, έπειτα, πάνω από όλα, το λόγιο και η δήλωση και η αλήθεια που κατανοείται και στα δύο, και οι επωμίδες που τα συνδέουν εκατέρωθεν, πάνω στις οποίες είναι ενσωματωμένα τα ονόματα των πατριαρχών. Το πλήθος της ακριβούς θεωρίας για το καθένα από αυτά συντέμνεται από τα ίδια τα ονόματα της ενδυμασίας. Διότι ποιο σωματικό ένδυμα ονομάζεται «δήλωση» ή «λόγιο» ή «αλήθεια»; Είναι ασφαλώς προφανές ότι μέσω αυτών καταδεικνύεται πως η ιστορική διήγηση δεν μας περιγράφει αυτή την αισθητή ενδυμασία, αλλά κάποιον στολισμό της ψυχής, ο οποίος εξυφαίνεται μέσω των ενάρετων επιτηδευμάτων.

Εκείνο δε το τετράγωνο κόσμημα, το οποίο εξαρτάται εκατέρωθεν από τις ασπίδες και στο οποίο είναι αναγραμμένοι στους λίθους οι πατριάρχες που έδωσαν τα ονόματά τους στις φυλές, γίνεται προκάλυμμα της καρδιάς, καθώς ο λόγος μάς διδάσκει μέσω αυτού του σχήματος ότι εκείνος που απέκρουσε τον πονηρό τοξότη με αυτές τις δύο ασπίδες, θα κατακοσμήσει τη δική του ψυχή με όλες τις αρετές των πατριαρχών, αφού ο καθένας τους διαλάμπει με διαφορετικό τρόπο στον πέπλο της αρετής. Το δε τετράγωνο σχήμα ας είναι για εσένα ένδειξη της σταθερότητας στο αγαθό.