Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 28:30

Όταν ο Θεός των όλων πρόσταξε να κατασκευαστούν τα κοσμήματα του αρχιερέα, τότε είπε στον ιερό Μωυσή: «Και θα φτιάξεις το λόγιον της κρίσεως, έργο υφαντό, με μήκος μία σπιθαμή και πλάτος μία σπιθαμή· θα είναι τετράγωνο». Έπειτα πρόσταξε να υφανθούν στο τεχνούργημα με σοφία και τέχνη δώδεκα λίθοι, στο όνομα των δώδεκα φυλών· και ακόμη δύο άλλους ανάμεσα στους υπόλοιπους, που είχαν τα ονόματα "η δήλωση" και "η αλήθεια". Έπειτα, αυτό το λόγιον της κρίσεως κρεμόταν από την επωμίδα με χρυσές αλυσίδες· και επικαθόταν στο στήθος του αρχιερέα, και η δήλωση και η αλήθεια αποτελούσαν τύπο του Εμμανουήλ. Διότι όλα όσα άκουσε από τον Πατέρα, μας τα ανήγγειλε. Και φανέρωσε το θέλημα Εκείνου που τον γέννησε· και κατέστησε ολοφάνερη την οδό της σωτηρίας. Όσο για το ότι είναι και αλήθεια, πώς θα μπορούσε να αμφιβάλλει κανείς, εφόσον ο ίδιος λέει ξεκάθαρα: «Εγώ είμαι η αλήθεια;». Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, κρεμόταν πάνω στην ίδια την καρδιά του αρχιερέα, σαν να φώναζε ο τύπος και να κραύγαζε φανερά, ότι το ιερό γένος θα έχει στον νου και στην καρδιά του τον Σωτήρα και λυτρωτή των όλων, την αλήθεια και τη δήλωση. Δηλαδή ότι υπάρχει απόλυτη ανάγκη οι ιερουργοί να θυμούνται πάντοτε τον Χριστό και να τον φέρουν να κατοικεί μέσα τους μέσω του Πνεύματος· και κατοικία του είναι ο καθαρός νους και η εξαγνισμένη καρδιά.

Αλήθεια είναι όμως και με άλλον τρόπο Εμμανουήλ, διότι μόνος αυτός είναι κατά φύσιν Υιός, και ως Θεός εκ Θεού, μόνος άγιος, μόνος Κύριος· ενώ η κτίση μετέχει και μιμείται όλα όσα νοείται ότι είναι αυτός. Είναι λοιπόν μαζί με τους αγίους, καθώς ο Χριστός νοείται μέσω της Δήλωσης και της Αλήθειας, ο οποίος και φέρνει ενώπιον του Πατρός τα δικά μας ζητήματα, ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ ημών. Διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το: «Και θα φέρει ο Ααρών τις κρίσεις των υιών Ισραήλ ενώπιον του Κυρίου επί του στήθους του διαπαντός». ΠΑΛΛ. Αληθές. ΚΥΡ. Επιτάσσει δε να κατασκευαστεί και κάποιο ιεροπρεπές και αξιοθαύμαστο άμφιο λέγοντας: «Και θα φτιάξεις ποδήρη υποδύτη, ολόκληρο υακίνθινο, και το άνοιγμα για τον λαιμό θα είναι στη μέση του, με περιθώριο γύρω από το άνοιγμα, έργο υφαντή, με την ένωση συνυφασμένη με αυτό, για να μη σκιστεί. Και θα φτιάξεις κάτω από το στρίφωμα του υποδύτη, στο κάτω μέρος, σαν ρόδια που ανθίζουν, μικρά ρόδια από υάκινθο, και πορφύρα, και κόκκινο κλωσμένο νήμα, και βύσσο στριμμένη, κάτω από το στρίφωμα του υποδύτη ολόγυρα. Με το ίδιο σχήμα με τα ρόδια, και χρυσούς κώδωνες ανάμεσά τους ολόγυρα, δίπλα σε κάθε ρόδι ένα χρυσό κώδωνα και ένα άνθος, στο στρίφωμα του υποδύτη ολόγυρα. Και θα τα φοράει ο Ααρών όταν λειτουργεί, ώστε να ακούγεται ο ήχος του όταν εισέρχεται στο Άγιο ενώπιον του Κυρίου, και όταν εξέρχεται, για να μην πεθάνει».

Αν όμως όσα ειπώθηκαν είναι ελλιπή, δεν υπάρχει κανένας φθόνος να συμπληρωθούν όσα λείπουν τόσο από τη δική σου σύνεση όσο και από τον κάθε αναγνώστη. Διότι ούτε η προσφορά των δύο οβολών που έγινε από τη χήρα εμπόδισε την προσφορά δώρων από τους πλουσίους· ούτε όσοι προσέφεραν στον Μωυσή δέρματα, ξύλα και τρίχες για την κατασκευή της Σκηνής, αποτέλεσαν εμπόδιο σε εκείνους που αφιέρωναν τον χρυσό, τον άργυρο και τους πολύτιμους λίθους. Έτσι λοιπόν και εμείς θα αρκεστούμε αν τα δικά μας κριθούν ότι ανήκουν στην κατηγορία των τριχών, αρκεί μόνο, μέσω της δικής σας πορφύρας που είναι συνυφασμένη με τον χρυσό, να τεθεί πάνω στον λόγο ο επενδύτης, ο οποίος ονομάζεται Λόγιο, Δήλωση και Αλήθεια, όπως ακριβώς αναφέρει και ο Μωυσής, ο οποίος κατασκεύαζε τέτοια ενδύματα για τον ιερέα, σύμφωνα με την υπόδειξη του Θεού, στον οποίο πρέπει η δόξα και το κράτος μαζί με τον μονογενή Υιό και το πανάγιο Πνεύμα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Διότι εκείνος που οδηγείται κατ' αυτόν τον τρόπο από τον Κύριο προς αυτήν την ιερωσύνη, αφού νεκρώσει το φρόνημα της σάρκας με τη μάχαιρα του πνεύματος, που είναι ο λόγος του Θεού, έτσι εξιλεώνει τον Θεό, καθώς εισέρχεται στα άδυτα, προσφέροντας τον εαυτό του ιερουργικά μέσω μιας τέτοιας θυσίας και παριστώντας το σώμα του ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό. Αλλά ίσως πει κάποιος ότι το νόημα της προσευχής που προτιθέμεθα να εξηγήσουμε δεν τα υποδηλώνει αυτά με την πρώτη ματιά, και ότι εμείς επινοούμε τέτοιους λόγους προσαρμόζοντάς τους χωρίς να πηγάζουν από το ίδιο το κείμενο. Λοιπόν, ας του υπενθυμιστούν πάλι τα πρώτα λόγια της προσευχής. Διότι εκείνος που έχει προετοιμάσει έτσι τον εαυτό του, ώστε να τολμήσει με παρρησία να ονομάσει τον Θεό πατέρα του, αυτός ακριβώς έχει περιβληθεί εκείνη τη στολή που περιέγραψε ο λόγος, και ηχεί με τους κώδωνες, και ανθοφορεί με τα ρόδια, και λάμπει γύρω από το στήθος με τις ακτίνες των εντολών, και φέρει στους ώμους του τους πατριάρχες και τους προφήτες, έχοντας μετατρέψει σε δικό του στολισμό, αντί για τα ονόματα, τις αρετές εκείνων, και κοσμεί το κεφάλι του με το στεφάνι της δικαιοσύνης, και έχει την κόμη του διαποτισμένη με το ουράνιο μύρο, και εισέρχεται στα επουράνια άδυτα, τα οποία για κάθε βέβηλο λογισμό είναι πραγματικά άδυτα και απροσπέλαστα.

Αφού λοιπόν διδάχθηκε αυτά και τα παρόμοια μέσω της οπτασίας της σκηνής εκείνος ο κεκαθαρμένος οφθαλμός της ψυχής του Μωυσή, και αφού υψώθηκε μέσω τέτοιων θεαμάτων, αναβιβάζεται και πάλι στην κορυφή άλλων νοημάτων, λαμβάνοντας διδασκαλία για τον στολισμό της ιεροσύνης. Σε αυτόν περιλαμβάνονται ο υποδύτης και ο επενδύτης και εκείνο το περιστήθιο, που καταλάμπεται από τις ποικίλες λάμψεις των λίθων, καθώς και η ταινία γύρω από την κεφαλή και το πέταλο επάνω της, η περισκελίδα, οι ροΐσκοι, οι κώδωνες, έπειτα, πάνω από όλα, το λόγιο και η δήλωση και η αλήθεια που κατανοείται και στα δύο, και οι επωμίδες που τα συνδέουν εκατέρωθεν, πάνω στις οποίες είναι ενσωματωμένα τα ονόματα των πατριαρχών. Το πλήθος της ακριβούς θεωρίας για το καθένα από αυτά συντέμνεται από τα ίδια τα ονόματα της ενδυμασίας. Διότι ποιο σωματικό ένδυμα ονομάζεται «δήλωση» ή «λόγιο» ή «αλήθεια»; Είναι ασφαλώς προφανές ότι μέσω αυτών καταδεικνύεται πως η ιστορική διήγηση δεν μας περιγράφει αυτή την αισθητή ενδυμασία, αλλά κάποιον στολισμό της ψυχής, ο οποίος εξυφαίνεται μέσω των ενάρετων επιτηδευμάτων.

ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ Στην οποία γίνεται λόγος και για την ελεημοσύνη. Υπάρχουν ορισμένα μέρη της θάλασσας τα οποία τρέφουν μεγάλα κητώδη θηρία. Όσοι, λοιπόν, πλέουν σε αυτά κρεμούν κώδωνες στα πλοία, ώστε τα θηρία να τρομάζουν από τον ήχο τους και να απομακρύνονται. Αλλά και η θάλασσα του δικού μας βίου τρέφει πολλά και πιο φοβερά θηρία, εννοώ τα πονηρά πάθη και τους επιτηρητές τους, τους ακόμη πιο πονηρούς δαίμονες. Πλέει όμως πάνω σε αυτή τη θάλασσα, σαν άλλο πλοίο, η Εκκλησία του Θεού και, αντί για κώδωνες, έχει τους πνευματικούς διδασκάλους, ώστε με τον ιερό ήχο της διδασκαλίας τους να αποτρέπει τα νοητά θηρία. Προτυπώνοντας, επομένως, αυτό ακριβώς το γεγονός, και η στολή του Ααρών είχε κρεμασμένους εύηχους κώδωνες, και αποτελούσε θείο θέσπισμα το να ακούγεται ο ήχος τους κατά την ώρα που λειτουργούσε ο Ααρών.

Τον πρόσταξε δε να κατασκευάσει και ένα εξωτερικό ένδυμα, το οποίο οι Εβδομήκοντα ονόμασαν επωμίδα, ενώ στα βιβλία των Βασιλειών βρίσκουμε να ονομάζεται «εφούδ» σύμφωνα με τη γλώσσα των Εβραίων. Αυτή είχε στους ώμους δύο πολύτιμους λίθους, που έφεραν εγγεγραμμένα τα ονόματα των φυλών, και στο στήθος το λεγόμενο λογείο, το οποίο σκέπαζε τη λογική καρδιά. Είχε δε και αυτό δώδεκα προσαρμοσμένους λίθους με διάφορα χρώματα. Μέσω αυτών φανερωνόταν, σε περίπτωση πολέμου, η νίκη ή η ήττα. Και αυτό μας το διδάσκει η ιστορία των Βασιλειών. Διότι, όταν οι αλλόφυλοι εκστράτευσαν εναντίον του Ισραήλ, ο Σαούλ δεν τόλμησε να παραταχθεί σε μάχη, παρά μόνο όταν είδε τα μηνύματα της νίκης. Γι' αυτό ο Θεός των όλων, αφού είπε «και θα τοποθετήσεις το λογείο της κρίσεως στο στήθος του Ααρών και θα το συνδέσεις με την επωμίδα», πρόσθεσε «και θα θέσεις σε αυτό τη δήλωση και την αλήθεια». Και «δήλωση» μεν ονόμασε τα μηνύματα που προέρχονταν από εκεί, «αλήθεια» δε το αψευδές των μηνυμάτων. Πρέπει όμως να γνωρίζουμε ότι, επειδή οι άνθρωποι εκείνης της εποχής είχαν πιο παχιά αντίληψη και δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν τα νοητά, ο πάνσοφος Δεσπότης μας φρόντιζε για την ωφέλειά τους μέσω σωματικών συμβόλων.