Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 28:33

Ο Κύριος απειλεί μέσω του Προφήτη να αφαιρέσει από τις γυναίκες που καλλωπίζονται και τους κοσύμβους. Η λέξη «κόσυμβος», ωστόσο, δεν συνηθίζεται καθόλου στην ελληνική γλώσσα, γι' αυτό και το νόημά της δεν είναι προφανές. Πλην όμως εμείς, συναντώντας στην κατασκευή της αρχιερατικής στολής «χιτώνα κοσυμβωτό», ο οποίος έφερε μικρά ρόδια και κώδωνες, κατανοήσαμε τους κοσύμβους ως κάποια δεσίματα των κροσσών, τα οποία κρέμονταν από τις άκρες μαζί με τους χρυσούς κώδωνες και τα μικρά ρόδια. Αυτά ακριβώς μιμούνταν από υπερβολική τρυφή και οι θυγατέρες της Σιών στην περιβολή του δικού τους ενδύματος· με τον τρόπο αυτό προσέβαλλαν τα ιερατικά γνωρίσματα, περιφέροντας υακίνθινα και κόκκινα κομβώματα κροσσών κρεμασμένα από το στρίφωμα.

Αλήθεια είναι όμως και με άλλον τρόπο Εμμανουήλ, διότι μόνος αυτός είναι κατά φύσιν Υιός, και ως Θεός εκ Θεού, μόνος άγιος, μόνος Κύριος· ενώ η κτίση μετέχει και μιμείται όλα όσα νοείται ότι είναι αυτός. Είναι λοιπόν μαζί με τους αγίους, καθώς ο Χριστός νοείται μέσω της Δήλωσης και της Αλήθειας, ο οποίος και φέρνει ενώπιον του Πατρός τα δικά μας ζητήματα, ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ ημών. Διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το: «Και θα φέρει ο Ααρών τις κρίσεις των υιών Ισραήλ ενώπιον του Κυρίου επί του στήθους του διαπαντός». ΠΑΛΛ. Αληθές. ΚΥΡ. Επιτάσσει δε να κατασκευαστεί και κάποιο ιεροπρεπές και αξιοθαύμαστο άμφιο λέγοντας: «Και θα φτιάξεις ποδήρη υποδύτη, ολόκληρο υακίνθινο, και το άνοιγμα για τον λαιμό θα είναι στη μέση του, με περιθώριο γύρω από το άνοιγμα, έργο υφαντή, με την ένωση συνυφασμένη με αυτό, για να μη σκιστεί. Και θα φτιάξεις κάτω από το στρίφωμα του υποδύτη, στο κάτω μέρος, σαν ρόδια που ανθίζουν, μικρά ρόδια από υάκινθο, και πορφύρα, και κόκκινο κλωσμένο νήμα, και βύσσο στριμμένη, κάτω από το στρίφωμα του υποδύτη ολόγυρα. Με το ίδιο σχήμα με τα ρόδια, και χρυσούς κώδωνες ανάμεσά τους ολόγυρα, δίπλα σε κάθε ρόδι ένα χρυσό κώδωνα και ένα άνθος, στο στρίφωμα του υποδύτη ολόγυρα. Και θα τα φοράει ο Ααρών όταν λειτουργεί, ώστε να ακούγεται ο ήχος του όταν εισέρχεται στο Άγιο ενώπιον του Κυρίου, και όταν εξέρχεται, για να μην πεθάνει».

Και αυτό είναι ολοφάνερα εκείνο που είπε ο Παύλος: «Αλίμονό μου, εάν δεν κηρύττω το Ευαγγέλιο». ΠΑΛΛ. Έτσι φαίνεται· διότι συμπεραίνεις πολύ σωστά. ΚΥΡ. Και επιπλέον αυτών: «Και θα κατασκευάσεις, λέει, πέταλο χρυσό, καθαρό, και θα χαράξεις σε αυτό αποτύπωμα σφραγίδας, "Αγίασμα στον Κύριο", και θα το τοποθετήσεις πάνω σε στριμμένο υακίνθινο νήμα. Και θα βρίσκεται πάνω στη μίτρα, στο μπροστινό μέρος της μίτρας θα βρίσκεται».

Αλλά τέτοια ήταν τα της πρώτης σκηνής, ως σύμβολο της παρούσας κατάστασης· όπως ακριβώς της δεύτερης σκηνής ήταν σύμβολο της μελλοντικής. Διότι το μεν θυμιατήριο σήμαινε ότι αυτή είναι ευάρεστη στον Θεό, το δε μάννα, την τότε ουράνια και πνευματική τροφή· η δε ράβδος του Ααρών που βλάστησε, το αειθαλές της μελλοντικής ιεροσύνης· οι δε πλάκες της Διαθήκης συμβόλιζαν τις πλάκες των καρδιών, στις οποίες χαράχτηκαν οι εντολές του Θεού. Και ο χρυσός που υπήρχε σε όλα, ότι τα μελλοντικά είναι πιο πολύτιμα από τα παρόντα. Τα δε Χερουβίμ πάνω στο ιλαστήριο, ήταν μίμημα των αόρατων λειτουργικών δυνάμεων, ανάμεσα στις οποίες αποκαλύπτοντας το θέλημά Του ο Θεός εξιλέωνε. Οι μεν χρυσοί κώδωνες δήλωναν το καθαρό και λαμπρό της πίστεως, και το εύηχο στα δόγματα και στις διδασκαλίες· οι δε ροΐσκοι (τα μικρά ρόδια) τον βίο του ιερέα και διδασκάλου. Διότι όπως το εξωτερικό περίβλημα του ροδιού είναι σκληρό και στυφό, ενώ ο κρυμμένος καρπός γλυκός· έτσι και η ζωή αυτών, φαινομενικά μεν είναι σκληραγωγημένη και δυσπρόσιτη. Όταν όμως ο Γεωργός μας ανοίξει και φανερώσει την κρυμμένη ομορφιά του, τότε γίνεται γλυκιά σε όσους την απολαμβάνουν η μετοχή στους ίδιους τους καρπούς.

Αφού λοιπόν διδάχθηκε αυτά και τα παρόμοια μέσω της οπτασίας της σκηνής εκείνος ο κεκαθαρμένος οφθαλμός της ψυχής του Μωυσή, και αφού υψώθηκε μέσω τέτοιων θεαμάτων, αναβιβάζεται και πάλι στην κορυφή άλλων νοημάτων, λαμβάνοντας διδασκαλία για τον στολισμό της ιεροσύνης. Σε αυτόν περιλαμβάνονται ο υποδύτης και ο επενδύτης και εκείνο το περιστήθιο, που καταλάμπεται από τις ποικίλες λάμψεις των λίθων, καθώς και η ταινία γύρω από την κεφαλή και το πέταλο επάνω της, η περισκελίδα, οι ροΐσκοι, οι κώδωνες, έπειτα, πάνω από όλα, το λόγιο και η δήλωση και η αλήθεια που κατανοείται και στα δύο, και οι επωμίδες που τα συνδέουν εκατέρωθεν, πάνω στις οποίες είναι ενσωματωμένα τα ονόματα των πατριαρχών. Το πλήθος της ακριβούς θεωρίας για το καθένα από αυτά συντέμνεται από τα ίδια τα ονόματα της ενδυμασίας. Διότι ποιο σωματικό ένδυμα ονομάζεται «δήλωση» ή «λόγιο» ή «αλήθεια»; Είναι ασφαλώς προφανές ότι μέσω αυτών καταδεικνύεται πως η ιστορική διήγηση δεν μας περιγράφει αυτή την αισθητή ενδυμασία, αλλά κάποιον στολισμό της ψυχής, ο οποίος εξυφαίνεται μέσω των ενάρετων επιτηδευμάτων.

Και στους ιερείς περιέβαλε κάθε είδους στολισμό, ο οποίος από τη μία εντυπωσίαζε τον λαό με τη διαφορετικότητα της εμφάνισης, και από την άλλη δίδασκε τους ίδιους τους ιερείς πώς πρέπει να εξωραΐζουν και να στολίζουν την ψυχή τους. Ονομάζει δε «υποδύτη» τον εσωτερικό χιτώνα, και «επενδύτη» τον εξωτερικό χιτώνα· αυτόν πρόσταξε να γίνει υακίνθινος, και τον ονόμασε ποδήρη επειδή έφτανε μέχρι τα άκρα των ποδιών. Κρέμασε δε από αυτόν χρυσά κουδουνάκια και μικρά ρόδια, ώστε μπαίνοντας στο άδυτο και στο ιερό της σκηνής και ακούγοντας τον ήχο που προερχόταν από αυτά, να επιτελεί τη λειτουργία με δέος, φέρνοντας στη μνήμη του Εκείνον που τα είχε προστάξει. Γι' αυτό ακριβώς και ο ποδήρης είχε το χρώμα του αέρα (επειδή ήταν υακίνθινος), ώστε βλέποντάς τον να ανυψώνεται πνευματικά. Στο κεφάλι ήταν τοποθετημένη η κίδαρις, που μιμούνταν τον ουρανό· και μια ταινία κάλυπτε το μέτωπο, την οποία οι Εβδομήκοντα ονόμασαν μίτρα· αυτή είχε στη μέση ένα χρυσό έλασμα, το οποίο είχε γραμμένο το άρρητο όνομα του Θεού, το οποίο οι Εβραίοι ονομάζουν τετραγράμματο. Εκπαιδεύοντας δε τον λαό στην ευσέβεια, το φανέρωσε αυτό αινιγματικά· διότι λέει: «θα επιγράψεις σε αυτό αγίασμα Κυρίου».