Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 28:36

Διότι λέει: «Αγίασμα στον Κύριο». Ή μήπως δεν είπε σαφώς ο Εμμανουήλ ότι ο ίδιος αγιάστηκε από τον Θεό και Πατέρα; ΠΑΛΛ. Ναι, διότι θυμάμαι που έλεγε προς τους Ιουδαίους: «Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, εσείς λέτε για εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, ότι βλασφημείς, επειδή είπα, είμαι Υιός του Θεού;» ΚΥΡ. Όταν όμως ο Υιός λέει ότι αγιάστηκε από τον Θεό και Πατέρα, αυτό δηλώνει ότι κατά κάποιον τρόπο έχει εκλεγεί και αποσταλεί. Επομένως, το αγίασμα του Κυρίου, λέει, σημαίνει την ανάδειξη και αποστολή σε αυτόν τον κόσμο, αλλά για βασιλεία και δόξα. Διότι έτσι τελειοποιεί τον Ααρών, τοποθετώντας στο μέτωπό του το χρυσό έλασμα. Κύριος δε των όλων και βασιλιάς είναι ο Χριστός, ταυτόχρονα εκ φύσεως αλλά και κατά μετοχήν. Διότι, ενώ είναι Θεός εκ φύσεως, κένωσε τον εαυτό του, κατεβαίνοντας σε μορφή δούλου. Και λαμβάνει τη βασιλεία, σύμφωνα βέβαια με αυτό που αρμόζει στην ανθρώπινη φύση, αν και είναι σύνεδρος εξ αρχής και άνωθεν με τον Θεό και Πατέρα, και συγκυβερνήτης των πάντων και συνδεσπότης. Κατανόησε δε πώς η μίτρα του κατασκευάστηκε από υάκινθο, φέροντας το λαμπρό σύμβολο της βασιλείας, εννοώ δηλαδή το χρυσό πέταλο. Και ο υάκινθος είναι σύμβολο του ουρανού· και να θυμάσαι τον Χριστό που λέει: «Η δική μου βασιλεία δεν είναι από αυτόν τον κόσμο». Διότι ο Χριστός δεν είναι επίγειος βασιλιάς, αλλά ουράνιος, έχοντας κάτω από τα πόδια του ολόκληρη την κτίση.

Η ενδυμασία του Ααρών έχει στρατιωτικό σχήμα, με ζώνη και κράνος· διότι η κίδαρις μοιάζει κατά κάποιον τρόπο με αυτό. Επειδή ο Χριστός πολέμησε υπέρ ημών «με κρυφό χέρι», όπως είναι γραμμένο, και «τέντωσε το τόξο του, και το ετοίμασε, τα δε βέλη του τα έκανε φλεγόμενα», και καθαίρεσε αρχές, θριάμβευσε κατά των δυνάμεων, συντάραξε τις κυριότητες, και ελευθέρωσε όσους πάνω στη γη ήταν αιχμάλωτοι. Το ότι δε ο πόλεμός Του δεν υπήρξε ορατός ή υλικός, ούτε στρεφόταν εναντίον αίματος και σαρκός, φαίνεται να το υποδηλώνει αινιγματικά το γεγονός ότι η πολεμική εξάρτυση, δηλαδή η κίδαρις και η ζώνη, κατασκευάστηκε μόνο από πολύ λεπτό λινό ύφασμα (βύσσο). Έτσι λοιπόν, με ιεροπρεπή στολισμό παρουσιάζει τον Ααρών λαμπρό και αξιοθαύμαστο. Και προσθέτει στην προσταγή του λέγοντας: «Και στους γιους του Ααρών θα κατασκευάσεις χιτώνες και ζώνες, και θα τους φτιάξεις κιδάρεις για τιμή και δόξα. Και θα τα φορέσεις στον αδελφό σου τον Ααρών, και μαζί του στους γιους του. Και θα τους χρίσεις, και θα γεμίσεις τα χέρια τους, και θα τους αγιάσεις, για να ιερουργούν ενώπιόν μου. Και θα τους κατασκευάσεις λινά περισκελή για να καλύπτουν τη γυμνότητα του σώματός τους, από τη μέση έως τους μηρούς. Και θα τα φορούν ο Ααρών και οι γιοι του, όταν εισέρχονται στη σκηνή του μαρτυρίου, ή όταν πλησιάζουν για να λειτουργήσουν στο θυσιαστήριο του αγιαστηρίου. Και δεν θα επιφέρουν στον εαυτό τους αμαρτία, ώστε να μην πεθάνουν».

Αρχή των έργων του Ωριγένη στον α΄ ψαλμό. 6. Οι θείοι λόγοι αναφέρουν ότι οι θείες Γραφές έχουν κλειδωθεί και σφραγιστεί με το «κλειδί του Δαβίδ», ίσως δε και με σφραγίδα, για την οποία έχει λεχθεί το «εκτύπωμα σφραγίδας, αγίασμα στον Κύριο», δηλαδή με τη δύναμη του Θεού που τις παραχώρησε, η οποία δηλώνεται μέσω της σφραγίδας. Σχετικά λοιπόν με το ότι είναι κλειδωμένες και σφραγισμένες, ο Ιωάννης μας διδάσκει στην Αποκάλυψη λέγοντας: «και στον άγγελο της εκκλησίας στη Φιλαδέλφεια γράψε: αυτά λέει ο άγιος, ο αληθινός, αυτός που έχει το κλειδί του Δαβίδ, αυτός που ανοίγει και κανείς δεν θα κλείσει, και που κλείνει και κανείς δεν θα ανοίξει· γνωρίζω τα έργα σου· ιδού, έχω θέσει μπροστά σου μια πόρτα ανοιγμένη, την οποία κανείς δεν μπορεί να την κλείσει». Και λίγο πιο κάτω [αναφέρει]: «Και είδα στο δεξί χέρι εκείνου που καθόταν στον θρόνο ένα βιβλίο γραμμένο από μέσα και από πίσω, σφραγισμένο με επτά σφραγίδες. Και είδα έναν άλλον ισχυρό άγγελο να κηρύττει με δυνατή φωνή: ποιος είναι άξιος να ανοίξει το βιβλίο και να λύσει τις σφραγίδες του; Και κανείς δεν μπορούσε, ούτε στον ουρανό ούτε πάνω στη γη ούτε κάτω από τη γη, να ανοίξει το βιβλίο ούτε να το βλέπει. Και έκλαιγα, διότι κανείς δεν βρέθηκε άξιος να ανοίξει το βιβλίο ούτε να το βλέπει. Και ένας από τους πρεσβυτέρους μου λέει: μην κλαις, ιδού, νίκησε το λιοντάρι από τη φυλή του Ιούδα, η ρίζα του Δαβίδ, ώστε να ανοίξει το βιβλίο και τις επτά σφραγίδες του».

Όταν λοιπόν ο Λωτ καταγράφεται να λέει στους αγγέλους που ήλθαν στα Σόδομα: «Σε παρακαλώ, κύριε, επειδή ο δούλος σου βρήκε έλεος ενώπιόν σου», στο εβραϊκό κείμενο απαντά μεν η λέξη «κύριε», όχι όμως με τα τέσσερα γράμματα που χρησιμοποιούνται από τους Εβραίους για το άρρητο όνομα του Θεού, αλλά με άλλες συλλαβές, με τις οποίες καταγράφεται στους Εβραίους και ο κύριος μεταξύ των ανθρώπων, ως έννοια σχετική, όπως ο κύριος ενός δούλου. Αντιθέτως, ο τύπος που δεν έχει καμία απολύτως ομοιότητα με αυτά, ο οποίος χρησιμοποιείται για την αυθεντία του Θεού μέσω των τεσσάρων γραμμάτων και απαντά στις καταγεγραμμένες οπτασίες του Θεού προς τον Αβραάμ, αποδεικνύει σαφώς ότι δεν επικοινώνησε μαζί του κάποιος άγγελος, ούτε κάποια θεία δύναμη ελαφρώς ανώτερη από αυτόν, αλλά ο ίδιος ο Θεός, του οποίου την άρρητη προφορά [του ονόματος], αυτήν ακριβώς που εμφανίζεται στα συγκεκριμένα χωρία μέσω των τεσσάρων γραμμάτων, μόνο ο αρχιερέας την έφερε στο μέτωπό του, φέροντας πάνω στο χρυσό πέταλο το λεγόμενο αποτύπωμα σφραγίδας «αγιάσματος Κυρίου».

Αφού λοιπόν διδάχθηκε αυτά και τα παρόμοια μέσω της οπτασίας της σκηνής εκείνος ο κεκαθαρμένος οφθαλμός της ψυχής του Μωυσή, και αφού υψώθηκε μέσω τέτοιων θεαμάτων, αναβιβάζεται και πάλι στην κορυφή άλλων νοημάτων, λαμβάνοντας διδασκαλία για τον στολισμό της ιεροσύνης. Σε αυτόν περιλαμβάνονται ο υποδύτης και ο επενδύτης και εκείνο το περιστήθιο, που καταλάμπεται από τις ποικίλες λάμψεις των λίθων, καθώς και η ταινία γύρω από την κεφαλή και το πέταλο επάνω της, η περισκελίδα, οι ροΐσκοι, οι κώδωνες, έπειτα, πάνω από όλα, το λόγιο και η δήλωση και η αλήθεια που κατανοείται και στα δύο, και οι επωμίδες που τα συνδέουν εκατέρωθεν, πάνω στις οποίες είναι ενσωματωμένα τα ονόματα των πατριαρχών. Το πλήθος της ακριβούς θεωρίας για το καθένα από αυτά συντέμνεται από τα ίδια τα ονόματα της ενδυμασίας. Διότι ποιο σωματικό ένδυμα ονομάζεται «δήλωση» ή «λόγιο» ή «αλήθεια»; Είναι ασφαλώς προφανές ότι μέσω αυτών καταδεικνύεται πως η ιστορική διήγηση δεν μας περιγράφει αυτή την αισθητή ενδυμασία, αλλά κάποιον στολισμό της ψυχής, ο οποίος εξυφαίνεται μέσω των ενάρετων επιτηδευμάτων.

Και στους ιερείς περιέβαλε κάθε είδους στολισμό, ο οποίος από τη μία εντυπωσίαζε τον λαό με τη διαφορετικότητα της εμφάνισης, και από την άλλη δίδασκε τους ίδιους τους ιερείς πώς πρέπει να εξωραΐζουν και να στολίζουν την ψυχή τους. Ονομάζει δε «υποδύτη» τον εσωτερικό χιτώνα, και «επενδύτη» τον εξωτερικό χιτώνα· αυτόν πρόσταξε να γίνει υακίνθινος, και τον ονόμασε ποδήρη επειδή έφτανε μέχρι τα άκρα των ποδιών. Κρέμασε δε από αυτόν χρυσά κουδουνάκια και μικρά ρόδια, ώστε μπαίνοντας στο άδυτο και στο ιερό της σκηνής και ακούγοντας τον ήχο που προερχόταν από αυτά, να επιτελεί τη λειτουργία με δέος, φέρνοντας στη μνήμη του Εκείνον που τα είχε προστάξει. Γι' αυτό ακριβώς και ο ποδήρης είχε το χρώμα του αέρα (επειδή ήταν υακίνθινος), ώστε βλέποντάς τον να ανυψώνεται πνευματικά. Στο κεφάλι ήταν τοποθετημένη η κίδαρις, που μιμούνταν τον ουρανό· και μια ταινία κάλυπτε το μέτωπο, την οποία οι Εβδομήκοντα ονόμασαν μίτρα· αυτή είχε στη μέση ένα χρυσό έλασμα, το οποίο είχε γραμμένο το άρρητο όνομα του Θεού, το οποίο οι Εβραίοι ονομάζουν τετραγράμματο. Εκπαιδεύοντας δε τον λαό στην ευσέβεια, το φανέρωσε αυτό αινιγματικά· διότι λέει: «θα επιγράψεις σε αυτό αγίασμα Κυρίου».

Αλλά η μεν τιάρα συμβόλιζε την εξουσία που ο ίδιος ασκούσε στον λαό, καθώς και εκείνη στην οποία υπαγόταν ενώπιον του Θεού. Το δε χρυσό πέταλο, στο οποίο είχε σκαλιστεί το όνομα του Θεού, βρισκόταν στο στήθος, αποτελώντας τύπο της προφύλαξης των κινήσεων της καρδιάς, και του πώς πρέπει αυτές να ρυθμίζονται με την προσήλωση και την αναφορά προς το θείο. Πάνω στους ώμους υπήρχαν δύο λίθοι από σμαράγδι, που έφεραν τις έξι φυλές από τη μία πλευρά και τις άλλες έξι από την άλλη. Αυτοί αποτελούσαν σύμβολο της αρχιερατικής επίβλεψης. Διότι η πέτρα του σμαραγδιού διαθέτει και ευπρεπή πρασινάδα και διαυγή καθαρότητα, υποδηλώνοντας τη δύναμη του καθρέφτη, καθώς πρέπει ο ιερέας και να επαγρυπνεί με την άσκηση και να προσφέρει τον βίο του ως καθρέφτη σε όσους υπάγονται σε αυτόν. Το σμαράγδι βρίσκεται στους ώμους, επειδή αποτελεί σημείο της πράξης, διότι η πρακτική δύναμη εξαρτάται από τους ώμους. Γι' αυτό και ο Θεός λέει προς την Ιερουσαλήμ: «Τοποθέτησε την καρδιά σου πάνω στους ώμους σου, ατιμασμένη θυγατέρα, διότι ο Κύριος σε ανοικοδομεί για σωτηρία».