Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 3:1

Διότι έτσι εμφανίστηκε στον μακάριο Ισραήλ στο όρος Χωρήβ, δηλαδή στο Σινά, την ημέρα της συνάξεως. Έτσι και στον ίδιο τον μακάριο Μωυσή, ενώ ποίμαινε στην έρημο, με μορφή φωτιάς μέσα στη βάτο κατά καιρούς, εμφανίστηκε και του μιλούσε. Όπως λοιπόν το κάρβουνο είναι ξύλο από τη φύση του, πλην όμως είναι ολόκληρο, πέρα για πέρα, γεμάτο από τη φωτιά, και έχει τη δύναμη και την ενέργειά της· κατά τον ίδιο, νομίζω, τρόπο θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί και ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός: «Διότι ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας.» Αλλά, αν και φαινόταν ως άνθρωπος σαν και εμάς κατά θεία οικονομία, εντούτοις όλο το πλήρωμα της θεότητας κατοίκησε μέσα Του, σύμφωνα βέβαια, όπως λέγω, με τον τρόπο της ενώσεως.

Το ποιος μπορεί να νοηθεί ως ο τρόπος αυτού, θα το διδάξει η ίδια η ιερή Γραφή. Έχει δε ως εξής: «Και ο Μωυσής ποίμαινε τα πρόβατα του Ιοθόρ, του πεθερού του, του ιερέα της Μαδιάμ· και οδήγησε τα πρόβατα στην έρημο, και ήλθε στο όρος Χωρήβ».

Επειδή δε ενυπάρχει στην ανθρώπινη φύση το φιλελεύθερο, ορισμένες φορές δεν επαινούμε τα πάθη· απεναντίας τα αποστρεφόμαστε με βδελυγμία πολλές φορές, όταν συνέλθουμε έστω και για λίγο και αντιληφθούμε το δυσάρεστο των σαρκικών ηδονών, διψούμε για την άνωθεν βοήθεια του Θεού, και κραυγάζουμε δυνατά ενάντια στην αθέλητη δουλεία. Αυτό, νομίζω, σημαίνει ο αναστεναγμός των υιών του Ισραήλ προς τον Θεό. Και επειδή Εκείνος είναι αγαθός, απέστειλε από τον ουρανό τον Υιό ως Σωτήρα και Λυτρωτή μας, ο οποίος έγινε σαν εμάς, δηλαδή άνθρωπος. Και το γεγονός αυτό μας το προαναγγέλλει πάλι αινιγματωδώς η Ιερή Γραφή. Διότι αναφέρει τα εξής: «Και ο Μωυσής ποίμαινε τα πρόβατα του Ιοθόρ, του πεθερού του, του ιερέα της Μαδιάμ· και οδήγησε τα πρόβατα στην έρημο, και ήλθε στο όρος του Θεού, το Χωρήβ. Και του εμφανίστηκε άγγελος Κυρίου μέσα σε φλόγα φωτιάς από τη βάτο. Και βλέπει ότι η βάτος καιγόταν από τη φωτιά, αλλά η βάτος δεν κατακαιγόταν. Είπε δε ο Μωυσής: Ας πλησιάσω να δω αυτό το μεγάλο θέαμα, γιατί δεν κατακαίγεται η βάτος. Όταν δε είδε ο Κύριος ότι πλησιάζει για να δει, τον κάλεσε ο Κύριος μέσα από τη βάτο λέγοντας: Μωυσή, Μωυσή. Και εκείνος είπε: Τι είναι; Και Εκείνος είπε: Μην πλησιάζεις εδώ. Βγάλε το υπόδημα από τα πόδια σου, διότι ο τόπος στον οποίο στέκεσαι είναι γη αγία».

Διότι, τι κακό θα μπορούσε να κάνει η τροφή, η οποία εισέρχεται στην κοιλιά και αποβάλλεται στον αφεδρώνα, σύμφωνα με τη φωνή του Σωτήρα; ΠΑΛΛ. Κανένα, όπως νομίζω· διότι σκέφτεσαι σωστά. ΚΥΡ. Επομένως, εγώ λέω ότι πρέπει, σαν τους πιο επιδέξιους ναυτικούς, λύνοντας κάθε σχοινί, να απομακρυνόμαστε από τους μολυσμούς και να κατευθυνόμαστε, σαν σε μια ήρεμη και χωρίς κύματα ακτή, προς τη ζωή που είναι η πιο αγαπητή στον Θεό. Διότι ο Θεός δεν θα μπορούσε να γίνει προσιτός σε εμάς με κανέναν άλλο τρόπο παρά μόνο με αυτόν, και είναι εύκολο να δει κανείς ότι αυτό το πράγμα είναι αληθές. Διότι είναι γραμμένο πάλι στην Έξοδο: «Και ο Μωυσής ποίμαινε τα πρόβατα του Ιοθόρ, του πεθερού του, του ιερέα της Μαδιάμ, και οδήγησε τα πρόβατα βαθιά στην έρημο· και ήλθε στο όρος Χωρήβ. Και του εμφανίστηκε άγγελος Κυρίου σε φλόγα φωτιάς μέσα από τη βάτο, και βλέπει ότι η βάτος καίγεται από τη φωτιά, αλλά η βάτος δεν κατακαιγόταν. Και είπε ο Μωυσής: Ας πλησιάσω να δω αυτό το μεγάλο θέαμα, γιατί δεν κατακαίγεται η βάτος. Και όταν ο Κύριος είδε ότι πλησιάζει για να δει, τον κάλεσε ο Κύριος μέσα από τη βάτο, λέγοντας: Μωυσή, Μωυσή· και εκείνος είπε: Τι είναι; Και Εκείνος είπε: Μην πλησιάζεις εδώ, λύσε το υπόδημα από τα πόδια σου· διότι ο τόπος στον οποίο στέκεσαι είναι γη αγία». Καταλαβαίνεις λοιπόν πώς κανείς δεν θα μπορούσε να βρεθεί κοντά στον πανάγιο Θεό, εάν προηγουμένως δεν αποπλύνει κάθε ρύπο της ψυχής του, και εάν δεν απελευθερώσει το πόδι, δηλαδή τη νοητή πορεία προς τις πράξεις, από κάθε νέκρωση που ενυπάρχει στις κοσμικές μέριμνες;

Από το βιβλίο της Εξόδου. — Θ΄. Και ο Μωυσής ποίμαινε τα πρόβατα του Ιοθόρ, του πεθερού του. Και λίγο πιο κάτω: και ήλθε στο όρος του Θεού, το Χωρήβ· και του εμφανίστηκε άγγελος Κυρίου μέσα σε φλόγα φωτιάς. Και μετά από άλλα: όταν δε είδε ο Κύριος ότι πλησιάζει για να δει, τον κάλεσε μέσα από τη βάτο λέγοντας. Και πάλι: είπε δε ο Κύριος προς αυτόν: Εγώ είμαι ο Ων. Και μετά από πολλά: μίλησε δε ο Θεός στον Μωυσή και του είπε: Εγώ είμαι ο Κύριος, και εμφανίστηκα στον Αβραάμ και στον Ισαάκ και στον Ιακώβ, όντας Θεός τους, και το όνομά μου «Κύριος» δεν τους το φανέρωσα· και συνήψα τη διαθήκη μου με αυτούς, και τα εξής. Πολύ προσεκτικά σε αυτά έχει καταγραφεί ότι εμφανίστηκε στον Μωυσή όχι ο Κύριος αλλά ο άγγελος, μέσω του οποίου και ο Κύριος, ομιλώντας σαν μέσω ερμηνευτή, διδάσκει ότι η δύναμη που του αποκαλύπτεται δεν είναι κάποια κατώτερη, αλλά ο ίδιος ο Ων.

Αυτός, λοιπόν, θα πρέπει να είναι ο προαιώνιος Λόγος του Θεού, ο οποίος είναι μεν ανώτερος από κάθε αγγελική φύση, κατώτερος δε από το Πρώτο Αίτιο. <Από την ίδια>. «Είπε δε ο Θεός στον Ιακώβ: "Σήκω και ανέβα στον τόπο της Βαιθήλ και κατοίκησε εκεί· και φτιάξε θυσιαστήριο στον Θεό που σου εμφανίστηκε όταν διέφευγες από το πρόσωπο του Ησαύ, του αδελφού σου". Είπε τότε ο Ιακώβ στον οίκο του και σε όλους όσους ήταν μαζί του: "Απομακρύνετε τους ξένους θεούς από ανάμεσά σας, καθαριστείτε, και αλλάξτε τις ενδυμασίες σας· και ας σηκωθούμε και ας ανεβούμε στη Βαιθήλ, και ας φτιάξουμε εκεί θυσιαστήριο στον Κύριο που με εισάκουσε σε ημέρα θλίψης, ο οποίος ήταν μαζί μου και με έσωσε στην οδό που πορεύθηκα"». Εδώ ο ίδιος ο Θεός των όλων, ο μόνος αγέννητος και ύψιστος πάντων, χωρίς να εμφανιστεί οπτικά, αλλά δίνοντας αόρατα εντολή στον Ιακώβ και παρακινώντας τον με άρρητη δύναμη, κάνει σαφώς λόγο για κάποιον άλλον. Είπε, άλλωστε, ο Θεός σε αυτόν: «Φτιάξε θυσιαστήριο στον Θεό που σου εμφανίστηκε». Το ποιος όμως ήταν αυτός που αναφέρθηκε παραπάνω ότι του εμφανίστηκε, το παρουσιάσαμε μόλις προηγουμένως, αποδεικνύοντας ότι είναι ο Θεός Λόγος. <Από την Έξοδο>. «Και ο Μωυσής ποίμαινε τα πρόβατα του Ιοθόρ του πεθερού του», «και ήλθε στο όρος του Θεού, στο Χωρήβ.