Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 3:11

Γι' αυτόν τον λόγο, ο Μωυσής, αν και καλείται σε περιφανή θέση και στην προστασία ενός τόσο μεγάλου λαού, αρνείται: «Ποιος είμαι εγώ, για να πορευθώ προς τον Φαραώ, τον βασιλιά της Αιγύπτου, και να εξαγάγω τον λαό από τη γη της Αιγύπτου;». Και πάλι: «Σε παρακαλώ, Κύριε, δεν είμαι ικανός, ούτε από χθες ούτε από προχθές, ούτε αφότου άρχισες να μιλάς στον δούλο σου». Και πάλι: «Σε παρακαλώ, Κύριε, όρισε κάποιον άλλον ικανό, για να τον αποστείλεις». Ο Ησαΐας όμως, χωρίς να ακούσει τίποτα τέτοιο, αλλά έχοντας πληροφορηθεί μόνο την ανάγκη της αποστολής, προσέφερε οικειοθελώς τον εαυτό του και εισήλθε στο μέσο των δεινών εξαιτίας της υπερβολικής του αγάπης, χωρίς να αναλογιστεί καθόλου τα όσα επρόκειτο να του επιφέρει ο λαός.

Διότι, από τη μία πλευρά, ο Μωυσής δεν ερωτάται «Ποιον να αποστείλω;», αλλά δέχεται ο ίδιος προσωπικά την προσταγή: «Και τώρα», λέει, «έλα· θα σε αποστείλω στον Φαραώ στην Αίγυπτο, και θα εξάγεις τον λαό μου, τους υιούς του Ισραήλ, από τη γη της Αιγύπτου». Από την άλλη πλευρά, ο Ησαΐας, ενώ ο λόγος του Θεού αναζητούσε αόριστα αυτόν που θα διακονήσει την αποστολή, προσφέρει ο ίδιος τον εαυτό του. Τι συμπεραίνουμε λοιπόν; Δεν συγκρούονται μεταξύ τους οι διαθέσεις των Αγίων ως προς το ίδιο ζήτημα επειδή τηρούν αντίθετη στάση. Αλλά ο μεν Μωυσής γνώριζε το έργο για το οποίο αποστελλόταν, και για τον λόγο αυτόν δίσταζε, αποβλέποντας αφενός στο ανένδοτο της καρδιάς του Φαραώ και αφετέρου στο πόσο απείθαρχος και δυσάγωγος ήταν ο λαός. Επειδή, άλλωστε, είχε δοκιμάσει την αγνωμοσύνη των Ιουδαίων, αφού, αν και ευεργετήθηκαν, τον ανάγκασαν να φύγει. Γι' αυτό και, μη αντέχοντας την κακία τους, αποσύρθηκε στην ησυχία της ερήμου, και με την πρόφαση της ποιμαντικής απέφευγε τους θορύβους των πόλεων και των πολλών ανθρώπων. Για τον λόγο αυτόν λέει: «Ποιος είμαι εγώ, για να πορευθώ στον Φαραώ και να εξάγω τον λαό από τη γη της Αιγύπτου;»

Διότι δεν είπε απλώς, «Δεν θα γίνω αρχηγός», αλλά με την προσθήκη: «Δεν θα γίνω αρχηγός αυτού του λαού»· και πρόσθεσε την αιτία, ότι «Οι γλώσσες τους με ανομία απειθούν προς τον Κύριο». Έπειτα, ο μεν Μωυσής, ενώ καλείται σε περιφάνεια βίου και στην προστασία ενός τόσο μεγάλου λαού, το αρνείται: «Ποιος είμαι εγώ, για να πορευθώ προς τον Φαραώ τον βασιλιά της Αιγύπτου και να εξαγάγω τον λαό από την Αίγυπτο;». Και πάλι: «Σε παρακαλώ, Κύριε, δεν είμαι ικανός ούτε από χθες, ούτε από προχθές, ούτε αφότου άρχισες να μιλάς στον δούλο Σου». Και πάλι: «Σε παρακαλώ, Κύριε, ανάδειξε άλλον ικανό, τον οποίο θα αποστείλεις». Ο δε Κύριος του είπε: «Πορεύσου και οδήγησε αυτόν τον λαό, και τον άγγελό Μου θα τον αποστείλω μπροστά σου». Τι λέει λοιπόν ο Μωυσής; «Σε παρακαλώ, Κύριε, εάν δεν προπορεύεσαι Εσύ ο ίδιος μπροστά μας, μην μας εξαγάγεις από εδώ». Ο Ησαΐας όμως, χωρίς να ακούσει τίποτε τέτοιο, παρά διδασκόμενος μόνο την ανάγκη της αποστολής, οικειοθελώς προσέφερε τον εαυτό του και εισήλθε στο μέσον των δεινών. Ποια είναι λοιπόν η διάνοια αυτών των ανδρών;

Ικανός όμως για λύτρωση, ω Παλλάδιε, και για να μπορέσει να μας γλιτώσει από την εξουσία και τη διαβολική τυραννία, δεν είναι ο Μωυσής, ούτε ο νόμος, αλλά ο Δεσπότης του Μωυσή, δηλαδή ο Χριστός, και η δύναμη του μυστηρίου Του. Έτσι, όταν ο Θεός έλεγε: «Είδα πολύ καλά την κακουχία του λαού μου στην Αίγυπτο, και άκουσα την κραυγή τους εξαιτίας των εργοδιωκτών· διότι γνωρίζω την οδύνη τους, και κατέβηκα για να τους ελευθερώσω από τα χέρια των Αιγυπτίων, να τους βγάλω από τη γη εκείνη σε γη αγαθή και ευρύχωρη, σε γη που ρέει γάλα και μέλι». Και προσθέτοντας αμέσως: «Και τώρα ιδού, η κραυγή των υιών Ισραήλ έφτασε σε μένα· και εγώ είδα την καταπίεση με την οποία τους καταθλίβουν οι Αιγύπτιοι· και τώρα έλα, θα σε στείλω στον Φαραώ τον βασιλιά της Αιγύπτου, και θα εξάγεις τον λαό μου, τους υιούς Ισραήλ, από τη γη της Αιγύπτου»· σαφώς και ρητώς αναφώνησε ο Μωυσής: «Ποιος είμαι εγώ, για να πορευθώ προς τον Φαραώ τον βασιλιά της Αιγύπτου, και να εξαγάγω τους υιούς Ισραήλ από τη γη της Αιγύπτου;» Άραγε, λοιπόν, δεν είναι προφανής ο τύπος, και ο τρόπος της παραιτήσεως δεν αναφέρεται σε Εκείνον που είναι ασυγκρίτως ανώτερος και υπερέχει, δηλαδή στον Χριστό; Διότι για Αυτόν το να πει «Ποιος είμαι εγώ;» είναι ανάρμοστο· αντίθετα, του είναι πάρα πολύ εύκολο να ελευθερώνει λαούς, να σώζει έθνη και να τα οδηγεί στην ελευθερία, αφού έχει συντριβεί και εξασθενήσει εκείνος που τα κρατάει στη δουλεία, δηλαδή ο Σατανάς. ΠΑΛΛ.

Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, είπε: «Εάν σας αναγγείλω όσα γίνονται καθημερινά», και μέσα από αυτά «θα υπενθυμίσω και τα προαιώνια»· όπως και στον Μωυσή ο Θεός φανέρωσε πρώτα τη φωτιά που έκαιγε, και η οπτασία μέσα στη φλεγόμενη βάτο υπήρξε το πιο πρόσφατο· και αμέσως του μίλησε άγγελος, και έπειτα ο Κύριος μέσα από τη βάτο. Εκείνος όμως αμέσως δεν ζητά από Αυτόν τα ορώμενα, αλλά ερωτά για τα απ' αρχής: «Έλα λοιπόν», λέει, «να σε αποστείλω προς τους υιούς Ισραήλ και θα τους πεις ότι ο Θεός των πατέρων μας με έχει αποστείλει· ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ», ονομάζοντας αυτούς που σχετίζονται με τον Αβραάμ πέντε ή έξι γενεές πριν από τον Μωυσή. Και επειδή είπε «ο Θεός των πατέρων», διακήρυξε το αρχαίο. Ο Μωυσής, όμως, χαριτωμένος από τον Θεό με σύνεση, δεν ρωτούσε για αυτά, αλλά και για το ακόμη ανώτερο, λέγοντας: «Εάν πάω προς αυτούς και μου πουν: "Ποιο είναι το όνομά του;" τι θα τους πω;». Τότε πλέον Εκείνος του αποκαλύπτει: «Εγώ είμαι ο Ων». Και έτσι ξεκίνησε πρώτα από τα πιο κοντινά, αλλά στο τέλος φανέρωσε το ανώτατο. Αλλά και ο Λουκάς αρχίζει από τα κατώτερα και πιο κοντινά, λέγοντας ότι «ο ίδιος ο Ιησούς ήταν περίπου τριάντα ετών όταν άρχιζε το έργο του, όντας υιός, όπως νομιζόταν, του Ιωσήφ, του Ηλί, του Ματθάν, του Νάθαν, του Δαυίδ, του Ιούδα, του Ιακώβ, του Αβραάμ, του Ναχώρ, του Νώε, του Λάμεχ, του Ενώχ, του Σηθ, του Αδάμ, του Θεού». Και βλέπεις πώς έδειξε πρώτα την ένσαρκη παρουσία, και έπειτα το έσχατο.

Αλλά αυτοί οι λόγοι έχουν διατυπωθεί προς απόδειξη ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Υιός του Θεού και απόστολος, ο οποίος ήταν προηγουμένως Λόγος, και εμφανίστηκε άλλοτε με μορφή πυρός και άλλοτε με ασώματη εικόνα, τώρα δε, έχοντας γίνει άνθρωπος κατά το θέλημα του Θεού υπέρ του ανθρώπινου γένους, υπέμεινε να πάθει όσα ενέργησαν οι δαίμονες ώστε να υποστεί από τους ανόητους Ιουδαίους. Οι οποίοι, μολονότι υπάρχει ρητή αναφορά στα συγγράμματα του Μωυσή: «Και μίλησε άγγελος του Θεού στον Μωυσή μέσα σε φλόγα πυρός στη βάτο και είπε, Εγώ είμαι ο Ων», «ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ», ισχυρίζονται ότι αυτός που τα είπε αυτά είναι ο Πατέρας και δημιουργός των πάντων. Γι' αυτό και το προφητικό Πνεύμα, ελέγχοντάς τους, είπε: «Ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε, και ο λαός δεν με κατανόησε». Και πάλι ο Ιησούς, όπως προείπαμε, ενώ βρισκόταν ανάμεσά τους, είπε: «Κανείς δεν γνώρισε τον Πατέρα παρά μόνο ο Υιός, ούτε τον Υιό παρά μόνο ο Πατέρας και σε όποιον ο Υιός τον αποκαλύψει». Οι Ιουδαίοι, λοιπόν, επειδή θεωρούσαν πάντοτε ότι ο Πατέρας των πάντων είχε μιλήσει στον Μωυσή, ενώ εκείνος που του μίλησε ήταν ο Υιός του Θεού, ο οποίος καλείται και άγγελος και απόστολος, δικαίως ελέγχονται και από το προφητικό Πνεύμα και από τον ίδιο τον Χριστό ότι δεν γνώρισαν ούτε τον Πατέρα ούτε τον Υιό.

Γιατί θέλησε ο άγγελος να θανατώσει τον Μωυσή; Η γυναίκα του μεν υπέθεσε ότι αυτό συνέβη επειδή το ένα από τα παιδιά ήταν απερίτμητο, γι' αυτό και αμέσως το περιέτεμε. Κάποιοι δε λένε ότι αυτό έγινε διότι, ενώ είχε σταλεί για την απελευθέρωση των ομοφύλων του, πήρε μαζί του ως συνοδοιπόρο τη σύζυγό του. Αυτοί θα έπρεπε να κατανοήσουν ότι, θέλοντας να πείσει τον πεθερό του ότι δεν θα παραμελήσει τη γυναίκα του ούτε θα προτιμήσει άλλην αντί γι' αυτήν, αναγκάστηκε να την πάρει μαζί του, και όχι επειδή υπηρετούσε με περιφρόνηση το θείο πρόσταγμα. Αμέσως, λοιπόν, παίρνοντας αφορμή από τον άγγελο, πρόσταξε αυτήν να επιστρέψει στους δικούς της. Και ότι αυτό είναι αληθές, το διδάσκει η ιστορία. Διότι μετά την έξοδο από την Αίγυπτο, αφού διέσχισαν την Ερυθρά θάλασσα και έφτασαν στο όρος Σινά, ήρθε προς αυτόν ο πεθερός του μαζί με τη γυναίκα και τα δύο παιδιά του. Επομένως, για να επιτύχει κάτι άλλο ο άγγελος έδειξε γυμνή τη ρομφαία. Διότι, επειδή ο μέγας Μωυσής φοβόταν τον Φαραώ, όπως πολλές φορές φανέρωσε τον φόβο του, λέγοντας τη μια φορά: «ποιος είμαι εγώ, για να πάω στον Φαραώ, τον βασιλιά της Αιγύπτου;», και την άλλη: «επίλεξε άλλον ικανό, τον οποίο θα αποστείλεις», και πάλι: «είμαι βραδύγλωσσος και δυσκολεύομαι στην ομιλία», του απειλεί τιμωρία ο άγγελος, διώχνοντας τον φόβο με φόβο, δηλαδή με τον μεγαλύτερο τον μικρότερο, λέγοντας σχεδόν με τη γυμνωμένη ρομφαία: «αν φοβάσαι τον Φαραώ, μάλλον φοβήσου εμένα, που μπορώ και αόρατα να σου επιφέρω το πλήγμα».