Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 3:12

Υπηρετούσε, λοιπόν, ο νόμος τις προαναγγελίες περί του Χριστού, όμως από μόνος του δεν είναι απολύτως ικανός να διασώσει κανέναν. Θα μπορούσε κανείς, νομίζω, να δείξει ότι ο Μωυσής το ομολογεί αυτό σαφώς και μέσα από την προκείμενη διήγηση. Διότι, παρόλο που ο Θεός του έλεγε «Εγώ θα είμαι μαζί σου», και τον έπειθε εκ των προτέρων με θαύματα, εκείνος ικέτευε λέγοντας: «Κύριε, δεν είμαι ικανός ούτε από χθες, ούτε από προχθές, ούτε αφότου άρχισες να μιλάς στον δούλο σου».

Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, είπε: «Εάν σας αναγγείλω όσα γίνονται καθημερινά», και μέσα από αυτά «θα υπενθυμίσω και τα προαιώνια»· όπως και στον Μωυσή ο Θεός φανέρωσε πρώτα τη φωτιά που έκαιγε, και η οπτασία μέσα στη φλεγόμενη βάτο υπήρξε το πιο πρόσφατο· και αμέσως του μίλησε άγγελος, και έπειτα ο Κύριος μέσα από τη βάτο. Εκείνος όμως αμέσως δεν ζητά από Αυτόν τα ορώμενα, αλλά ερωτά για τα απ' αρχής: «Έλα λοιπόν», λέει, «να σε αποστείλω προς τους υιούς Ισραήλ και θα τους πεις ότι ο Θεός των πατέρων μας με έχει αποστείλει· ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ», ονομάζοντας αυτούς που σχετίζονται με τον Αβραάμ πέντε ή έξι γενεές πριν από τον Μωυσή. Και επειδή είπε «ο Θεός των πατέρων», διακήρυξε το αρχαίο. Ο Μωυσής, όμως, χαριτωμένος από τον Θεό με σύνεση, δεν ρωτούσε για αυτά, αλλά και για το ακόμη ανώτερο, λέγοντας: «Εάν πάω προς αυτούς και μου πουν: "Ποιο είναι το όνομά του;" τι θα τους πω;». Τότε πλέον Εκείνος του αποκαλύπτει: «Εγώ είμαι ο Ων». Και έτσι ξεκίνησε πρώτα από τα πιο κοντινά, αλλά στο τέλος φανέρωσε το ανώτατο. Αλλά και ο Λουκάς αρχίζει από τα κατώτερα και πιο κοντινά, λέγοντας ότι «ο ίδιος ο Ιησούς ήταν περίπου τριάντα ετών όταν άρχιζε το έργο του, όντας υιός, όπως νομιζόταν, του Ιωσήφ, του Ηλί, του Ματθάν, του Νάθαν, του Δαυίδ, του Ιούδα, του Ιακώβ, του Αβραάμ, του Ναχώρ, του Νώε, του Λάμεχ, του Ενώχ, του Σηθ, του Αδάμ, του Θεού». Και βλέπεις πώς έδειξε πρώτα την ένσαρκη παρουσία, και έπειτα το έσχατο.

Αλλά αυτοί οι λόγοι έχουν διατυπωθεί προς απόδειξη ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Υιός του Θεού και απόστολος, ο οποίος ήταν προηγουμένως Λόγος, και εμφανίστηκε άλλοτε με μορφή πυρός και άλλοτε με ασώματη εικόνα, τώρα δε, έχοντας γίνει άνθρωπος κατά το θέλημα του Θεού υπέρ του ανθρώπινου γένους, υπέμεινε να πάθει όσα ενέργησαν οι δαίμονες ώστε να υποστεί από τους ανόητους Ιουδαίους. Οι οποίοι, μολονότι υπάρχει ρητή αναφορά στα συγγράμματα του Μωυσή: «Και μίλησε άγγελος του Θεού στον Μωυσή μέσα σε φλόγα πυρός στη βάτο και είπε, Εγώ είμαι ο Ων», «ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ», ισχυρίζονται ότι αυτός που τα είπε αυτά είναι ο Πατέρας και δημιουργός των πάντων. Γι' αυτό και το προφητικό Πνεύμα, ελέγχοντάς τους, είπε: «Ο Ισραήλ όμως δεν με γνώρισε, και ο λαός δεν με κατανόησε». Και πάλι ο Ιησούς, όπως προείπαμε, ενώ βρισκόταν ανάμεσά τους, είπε: «Κανείς δεν γνώρισε τον Πατέρα παρά μόνο ο Υιός, ούτε τον Υιό παρά μόνο ο Πατέρας και σε όποιον ο Υιός τον αποκαλύψει». Οι Ιουδαίοι, λοιπόν, επειδή θεωρούσαν πάντοτε ότι ο Πατέρας των πάντων είχε μιλήσει στον Μωυσή, ενώ εκείνος που του μίλησε ήταν ο Υιός του Θεού, ο οποίος καλείται και άγγελος και απόστολος, δικαίως ελέγχονται και από το προφητικό Πνεύμα και από τον ίδιο τον Χριστό ότι δεν γνώρισαν ούτε τον Πατέρα ούτε τον Υιό.