Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 3:16

5 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἐλθὼν οὖν συνάγαγε τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς· Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν ὦπταί μοι, Θεὸς ᾿Αβραὰμ καὶ Θεὸς ᾿Ισαὰκ καὶ Θεὸς ᾿Ιακώβ, λέγων· ἐπισκοπῇ ἐπέσκεμμαι ὑμᾶς καὶ ὅσα συμβέβηκεν ὑμῖν ἐν Αἰγύπτῳ.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–5 από 5

Ἀστέριος Ἀμασείας Ὁμιλίαι 1-14
Καὶ οἶδάς γε, ὁ φιλομαθής, ὡς ἐν πρώτοις ὁ Θεός, ἡνίκα ἐκ τῆς ποιμαντικῆς ἐπὶ τὴν ἡγεμονίαν τῶν λαῶν ἐκάλει τὸν Μωϋσῆν, εὐθὺς ταῦτα πρὸς τὸν δοῦλόν φησιν· Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς τοῦ πατρός σου, ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ. Καὶ μικρὸν πρόσω τοῦ λόγου γενόμενος ταῦτα προστίθησιν· Συνάγαγε τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς· Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν ὦπταί μοι, ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ. Καὶ οὕτως ἐν προοιμίοις ὁ Θεὸς τῷ ὀνόματι τῶν δικαίων πατέρων οἷον σημάντρῳ τινὶ τοὺς ἀπογόνους σφραγίζεται· καλὸν εἰδὼς καὶ συμφέρον τὸ ἀπ’ ἐκείνων γνωρίζεσθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και γνωρίζεις βέβαια, φιλομαθή, ότι εξαρχής ο Θεός, όταν καλούσε τον Μωυσή από την ποιμενική ζωή στην ηγεσία των λαών, αμέσως λέει τα εξής προς τον δούλο Του: «Εγώ είμαι ο Θεός του πατέρα σου, ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ». Και προχωρώντας λίγο παρακάτω στον λόγο Του, προσθέτει τα εξής: «Συγκέντρωσε τη γερουσία των υιών του Ισραήλ και πες τους: Ο Κύριος, ο Θεός των πατέρων σας, εμφανίστηκε σε μένα, ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ». Και έτσι στο προοίμιο, ο Θεός, με το όνομα των δίκαιων πατέρων, σφραγίζει τους απογόνους σαν με κάποια σφραγίδα, γνωρίζοντας ότι είναι καλό και συμφέρον να γίνεται γνωστός μέσα από εκείνους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας
τούτοις προστίθησιν κατασκευάζων ὅτι εἷς ἐστιν ὁ θεὸς καὶ ὅτι μή ἐστιν υἱὸς διὰ τούτων ὅτι δὲ τὴν μονάδα κύριον καὶ θεὸν οἶδεν καλεῖν ἡ θεία γραφή, ἤδη καὶ ἐκ τῶν προειρημένων δῆλον γέγονεν, δι᾽ ὧν πρὸς τὸν ἑαυτοῦ θεράποντα Μωσέα ὁ θεὸς ἔφη «εἶπεν δὲ ὁ θεὸς πάλιν πρὸς Μωσέα· οὕτως ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ· κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν, ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ, ἀπέσταλκέν με πρὸς ὑμᾶς». ὁρᾷς ὅπως ἓν ἐπιδεικνὺς ἡμῖν ἐνταῦθα πρόσωπον τὸ αὐτὸ κύριον καὶ θεὸν προσαγορεύει. αὖθίς τε ὁμοίως ἡ γραφὴ λέγει «καὶ ἐλάλησεν κύριος πάντας τοὺς λόγους τούτους λέγων· ἐγὼ κύριος ὁ θεός σου, ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας. οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ»· ἀκούεις ὅπως διὰ τῆς ἀντωνυμίας ἕνα εἶναι θεὸν μόνον ἀποφαίνεται. καὶ αὖθις μικρὸν ὕστερον «ἐγώ εἰμι κύριος ὁ θεός σου» φησίν, ἑαυτὸν κύριον καὶ θεὸν εἶναι λέγων. τί δὲ καὶ δι᾽ ἑτέρας γραφῆς μανθάνομεν; «καὶ γνώσῃ σήμερον» φησὶν «καὶ οὐ διαστραφήσῃ τῇ διανοίᾳ, ὅτι κύριος ὁ θεός σου, οὗτος θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ 〈ἄνω〉 καὶ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, καὶ οὐκ ἔστι πλὴν αὐτοῦ». καὶ αὖθις ἐν τῷ αὐτῷ Δευτερονομίῳ «ἄκουε, Ἰσραήλ·» φησὶν «κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν κύριος εἷς ἐστιν· καὶ ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης διανοίας».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σε αυτά προσθέτει, επιχειρηματολογώντας μέσω αυτών ότι ένας είναι ο Θεός και ότι δεν υπάρχει Υιός: το ότι δε η Θεία Γραφή γνωρίζει να ονομάζει τη μονάδα Κύριο και Θεό, έχει ήδη γίνει φανερό και από τα προλεχθέντα, μέσω των οποίων ο Θεός είπε προς τον θεράποντά του Μωυσή: «Και είπε πάλι ο Θεός προς τον Μωυσή: Έτσι θα πεις στους υιούς Ισραήλ: Ο Κύριος ο Θεός των πατέρων σας, ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ, με απέστειλε προς εσάς». Βλέπεις πώς, υποδεικνύοντάς μας εδώ ένα πρόσωπο, το προσαγορεύει ταυτόχρονα Κύριο και Θεό. Και πάλι ομοίως η Γραφή λέγει: «Και ελάλησε ο Κύριος όλους αυτούς τους λόγους λέγοντας: Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, ο οποίος σε έβγαλε από τη γη της Αιγύπτου, από οίκο δουλείας. Δεν θα υπάρξουν για σένα άλλοι θεοί εκτός από εμένα». Ακούς πώς, μέσω της αντωνυμίας, αποφαίνεται ότι ο Θεός είναι μόνο ένας. Και πάλι λίγο αργότερα λέγει: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου», αποκαλώντας τον εαυτό του Κύριο και Θεό. Τι μαθαίνουμε δε και από άλλο χωρίο της Γραφής; «Και θα γνωρίσεις σήμερα», λέγει, «και δεν θα διαστραφείς στη διάνοια, ότι ο Κύριος ο Θεός σου, αυτός είναι ο Θεός στον ουρανό άνω και επί της γης κάτω, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από αυτόν». Και πάλι στο ίδιο το Δευτερονόμιο λέγει: «Άκουε, Ισραήλ: Ο Κύριος ο Θεός ημών είναι ένας Κύριος· και θα αγαπήσεις τον Κύριο τον Θεό σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της διανοίας σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Σύνοψις τῆς θείας γραφῆς
Κελεύεται δὲ συναγαγεῖν τὴν γερουσίαν, καὶ οὕτως εἰσελθεῖν πρὸς Φαραὼ, καὶ παραγγεῖλαι τῷ λαῷ, ἡνίκα ἀποτρέχουσι χρήσασθαι σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ παρὰ τῶν γειτόνων. Καὶ δίδωσιν αὐτῷ σημεῖα τοῖα πρὸς τὸ πιστευθῆναι, τὴν ῥάβδον, ἢ γέγονεν ὄφις, τὴν ἀλλοίωσιν τῆς χειρὸς αὐτοῦ· γέγονε γὰρ ὡς χιὼν, καὶ πάλιν ἀποκατεστάθη εἰς τὴν οἰκείαν χροιὰν, τὸ ὕδωρ τοῦ ποταμοῦ. Ἐκχεεῖς γὰρ ἀπ᾽ αὐτοῦ, φησὶν, ἐπὶ τὴν ξηρὰν, καὶ ἔσται αἷμα. Ὁ δὲ Μωϋσῆς παρῃτεῖτο· τότε ὀργισθεὶς ὁ Θεὸς, συνέζευξεν αὐτῷ τὸν Ἀαρών. Ἀπήγγειλε Μωϋσῆς τῷ πενθερῷ αὐτοῦ τῷ Ἰοθὸρ, ὅτι μέλλει εἰς Αἴγυπτον ἀπιέναι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διατάσσεται δε να συγκεντρώσει τη γερουσία, και με αυτόν τον τρόπο να παρουσιαστεί στον Φαραώ, και να δώσει παραγγελία στον λαό, την ώρα που θα αναχωρούν, να ζητήσουν αργυρά και χρυσά σκεύη από τους γείτονές τους. Και του δίνει τα εξής σημεία για να γίνει πιστευτός: τη ράβδο, η οποία μετατράπηκε σε φίδι, την αλλοίωση του χεριού του, διότι έγινε λευκό σαν το χιόνι και κατόπιν αποκαταστάθηκε στο φυσικό του χρώμα, και το νερό του ποταμού. Διότι λέγει: «θα χύσεις από αυτό πάνω στην ξηρά, και θα γίνει αίμα». Ο δε Μωυσής αρνιόταν· τότε ο Θεός οργίστηκε και του όρισε ως συνεργάτη τον Ααρών. Κατόπιν, ο Μωυσής ανήγγειλε στον πεθερό του, τον Ιοθόρ, ότι πρόκειται να αναχωρήσει για την Αίγυπτο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἔκθεσις πίστεως
Περὶ τῶν ἁγίων καὶ τῆς τῶν λειψάνων αὐτῶν τιμῆς Τιμητέον τοὺς ἁγίους ὡς φίλους Χριστοῦ, ὡς τέκνα καὶ κληρονόμους θεοῦ, ὥς φησιν ὁ θεολόγος εὐαγγελιστής· «Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι». «Ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δοῦλοι, ἀλλ᾽ υἱοί· εἰ δὲ υἱοί, καὶ κληρονόμοι, κληρονόμοι μὲν θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ». Καὶ ὁ κύριος ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐαγγελίοις τοῖς ἀποστόλοις φησίν· «Ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε. Οὐκέτι ὑμᾶς καλῶ δούλους· ὁ γὰρ δοῦλος οὐκ οἶδε, τί ποιεῖ αὐτοῦ ὁ κύριος». Εἰ δὲ καὶ «βασιλεὺς βασιλέων καὶ κύριος κυριευόντων» καὶ «θεὸς θεῶν» ὁ δημιουργὸς τῶν ἁπάντων καὶ κύριος λέγεται, πάντως οἱ ἅγιοι θεοί τε καὶ κύριοι καὶ βασιλεῖς. Τούτων θεὸς ὁ θεὸς καὶ κύριος καὶ βασιλεύς ἐστι καὶ λέγεται. «Ἐγὼ γάρ εἰμι», φησὶ τῷ Μωσεῖ, «θεὸς Ἀβραὰμ καὶ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ θεὸς Ἰακώβ». Καὶ θεὸν Φαραὼ τὸν Μωσῆν ὁ θεὸς ἐποίησεν. Θεοὺς δὲ λέγω καὶ βασιλεῖς καὶ κυρίους οὐ φύσει, ἀλλ᾽ ὡς τῶν παθῶν βασιλεύσαντας καὶ κυριεύσαντας καὶ τὴν τῆς θείας εἰκόνος ὁμοίωσιν, καθ᾽ ἣν καὶ γεγένηνται, ἀπαραχάρακτον φυλάξαντας (βασιλεὺς γὰρ λέγεται καὶ ἡ τοῦ βασιλέως εἰκών) καὶ ἑνωθέντας θεῷ κατὰ προαίρεσιν καὶ τοῦτον δεξαμένους ἔνοικον καὶ τῇ τούτου μεθέξει γεγονότας χάριτι, ὅπερ αὐτός ἐστι φύσει. Πῶς οὖν οὐ τιμητέον τοὺς θεράποντας καὶ φίλους καὶ υἱοὺς τοῦ θεοῦ χρηματίσαντας;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Περί των αγίων και της τιμής των λειψάνων τους Πρέπει να τιμούμε τους αγίους ως φίλους του Χριστού, ως τέκνα και κληρονόμους του Θεού, όπως λέει ο θεολόγος ευαγγελιστής: «Σε όσους όμως τον δέχθηκαν, έδωσε την εξουσία να γίνουν τέκνα Θεού». «Ώστε δεν είναι πλέον δούλοι, αλλά υιοί· και εφόσον είναι υιοί, είναι και κληρονόμοι, κληρονόμοι μεν του Θεού, συγκληρονόμοι δε του Χριστού». Και ο Κύριος στα ιερά Ευαγγέλια λέει στους αποστόλους: «Εσείς είστε φίλοι μου. Δεν σας ονομάζω πλέον δούλους· διότι ο δούλος δεν γνωρίζει τι κάνει ο κύριός του». Αν λοιπόν ο Δημιουργός των πάντων και Κύριος ονομάζεται «βασιλεύς βασιλευόντων και κύριος κυριευόντων» και «Θεός θεών», τότε ασφαλώς και οι άγιοι είναι θεοί και κύριοι και βασιλείς. Αυτών Θεός και Κύριος και Βασιλεύς είναι και ονομάζεται ο Θεός. «Διότι εγώ είμαι», λέει στον Μωυσή, «ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ». Και ο Θεός κατέστησε τον Μωυσή θεό του Φαραώ. Τους ονομάζω δε θεούς και βασιλείς και κυρίους όχι κατά φύση, αλλά επειδή βασίλευσαν και κυριάρχησαν επί των παθών, και επειδή διαφύλαξαν απαραχάρακτη την ομοίωση της θείας εικόνας, σύμφωνα με την οποία και δημιουργήθηκαν (διότι βασιλιάς ονομάζεται και η εικόνα του βασιλιά), και επειδή ενώθηκαν με τον Θεό με τη δική τους προαίρεση, δεχόμενοι Αυτόν να κατοικήσει μέσα τους, και μέσω της μετοχής τους σε Αυτόν έγιναν κατά χάριν αυτό ακριβώς που Εκείνος είναι κατά φύση. Πώς, λοιπόν, να μην τιμήσουμε αυτούς που αναδείχθηκαν θεράποντες και φίλοι και υιοί του Θεού;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰουστῖνος ὁ Φιλόσοφος καὶ Μάρτυς Διάλογος πρὸς Τρύφωνα
Καὶ ταῦτα εἰπών· Ἀνάσχεσθέ μου, ἔλεγον, καὶ ἀπὸ τῆς βίβλου τῆς Ἐξόδου ἀποδεικνύοντος ὑμῖν, πῶς ὁ αὐτὸς οὗτος καὶ ἄγγελος καὶ θεὸς καὶ κύριος καὶ ἀνὴρ καὶ ἄνθρωπος, Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ φανείς, ἐν πυρὶ φλογὸς ἐκ βάτου πέφανται καὶ ὡμίλησε τῷ Μωυσεῖ. κἀκείνων ἡδέως καὶ ἀκαμάτως καὶ προθύμως ἀκούειν λεγόντων, ἐπέφερον· Ταῦτα δέ ἐστιν ἐν τῇ βίβλῳ ἣ ἐπιγράφεται Ἔξοδος. Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας τὰς πολλὰς ἐκείνας ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου, καὶ κατεστέναξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἀπὸ τῶν ἔργων· καὶ τὰ λοιπὰ μέχρι τοῦ· Ἐλθὼν συνάγαγε τὴν γερουσίαν Ἰσραήλ, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς· Κύριος, ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν, ὤφθη μοι, ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ, λέγων· Ἐπισκοπῇ ἐπισκέπτομαι ὑμᾶς καὶ ὅσα συμβέβηκεν ὑμῖν ἐν Αἰγύπτῳ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αφού είπα αυτά, πρόσθεσα: «Ανεχθείτε με να σας αποδείξω και από το βιβλίο της Εξόδου πώς αυτός ο ίδιος, που είναι και άγγελος και Θεός και Κύριος και άνδρας και άνθρωπος, ο οποίος φανερώθηκε στον Αβραάμ και τον Ισαάκ, φανερώθηκε μέσα σε φλόγα φωτιάς από τη βάτο και μίλησε στον Μωυσή». Και καθώς εκείνοι έλεγαν ότι με ακούνε ευχαρίστως, ακούραστα και πρόθυμα, συνέχισα: «Αυτά λοιπόν βρίσκονται στο βιβλίο που επιγράφεται Έξοδος: Μετά δε από εκείνες τις πολλές ημέρες πέθανε ο βασιλιάς της Αιγύπτου, και οι γιοι του Ισραήλ αναστέναξαν από τα έργα τους· και τα υπόλοιπα μέχρι το σημείο: Αφού πας, συγκέντρωσε τη γερουσία του Ισραήλ, και θα πεις προς αυτούς· Ο Κύριος, ο Θεός των πατέρων σας, μου εμφανίστηκε, ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ, λέγοντας· Με επισκοπή σας επισκέπτομαι και βλέπω όσα σας έχουν συμβεί στην Αίγυπτο».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Το έργο διαθέτει μόνο κανονικό σύνδεσμο έργου.