Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 3:22

Αν, λοιπόν, πει κανείς ότι ο Ιούδας συγκέντρωσε τη δύναμη όλων των γύρω λαών, χρυσάφι και ασήμι και ενδύματα, ώστε να εννοήσουμε ότι, συλλέγοντας και την κατά κόσμον σοφία, λαμπρύνονται μέσω αυτής όσοι αγωνίζονται για τα δόγματα της ευσέβειας, αυτός ο συλλογισμός θα ήταν εύλογος. Διότι κάποτε οι σοφές γυναίκες του Ισραήλ λαφυραγώγησαν τους Αιγυπτίους, ζητώντας «από τη γειτόνισσα και τη συγκάτοικό τους χρυσά και αργυρά σκεύη και ενδύματα». Επομένως, όπως ακριβώς στα αισθητά πράγματα και στις ορατές ύλες, έτσι υποδηλώνεται η λαμπρότητα των νοητών αγαθών. Και κατεξοχήν πλούτος των δασκάλων είναι οι μαθητές τους.

Έπειτα, όταν ο Θεός τού έλεγε ότι πρέπει να μεταβεί ο ίδιος μαζί με τους πρεσβυτέρους των υιών του Ισραήλ προς τον παράφρονα Φαραώ, για να του εξηγήσουν ξεκάθαρα ότι ο Θεός έχει προσκαλέσει τους Ισραηλίτες προκειμένου να του προσφέρουν θυσία στην έρημο· και όταν πρόσθεσε ότι θα χρειαστεί να λαφυραγωγήσουν τους Αιγυπτίους, παίρνοντας κάθε γυναίκα από τη γειτόνισσά της και από τη συγκάτοικό της σκεύη ασημένια και χρυσά, καθώς και ενδύματα· «Αποκρίθηκε, λέγει, ο Μωυσής και είπε: Εάν όμως δεν με πιστέψουν, ούτε εισακούσουν τη φωνή μου (διότι θα πουν, ότι δεν σου έχει εμφανιστεί ο Θεός), τι να τους πω; Είπε τότε σε αυτόν ο Κύριος: Τι είναι αυτό στο χέρι σου; Και εκείνος απάντησε: Ράβδος.»

Αλλά λέμε ότι με κοσμικό πνεύμα έφτασαν οι ποιητές και οι λογογράφοι των Ελλήνων σε αυτή τη λαμπρότητα της ευγλωττίας. Και μάλιστα ο θεσπέσιος Παύλος λέει: «Δεν λάβαμε το πνεύμα αυτού του κόσμου, αλλά το πνεύμα που προέρχεται από τον Θεό, για να γνωρίσουμε τα όσα μας χαρίστηκαν από τον Θεό· τα οποία και κηρύττουμε, όχι με διδακτούς λόγους ανθρώπινης σοφίας, αλλά με την απόδειξη του Πνεύματος». Το ότι δε πράγματι ο Μωυσής βρισκόταν ακόμη στις σκιές, λέγοντας ότι τα εξαιρετικά στοιχεία της εν τω κόσμω ζωής δεν θα είναι απορριπτέα από τον κατά φύση Θεό, το δείχνει αμέσως ξεκάθαρα, έστω και ως τύπο και σκιά. Διότι, όταν ο Θεός πρόσταξε να σκυλεύσουν τους Αιγυπτίους, έλεγε ότι έπρεπε να δανειστούν χρυσά και αργυρά σκεύη από κάθε συγκάτοικο και γείτονα, πράγμα το οποίο και εκτελείται μέσω των γυναικών. Διότι το φύλο αυτό είναι πάντοτε κάπως ψιθυριστό και λαλίστατο και ευμήχανο στην απάτη. Χρυσά δε και αργυρά σκεύη από τους Αιγυπτίους, νομίζω, θα ήταν, όπως μόλις ανέφερα, εκείνα με τα οποία ήταν φυσικό να σεμνύνονται κάποιοι από τους ανθρώπους του κόσμου, έστω κι αν γνώριζαν τον αληθινό Θεό. Αυτό δε που λέω είναι πάλι κάπως έτσι. Διότι κοινά σε όλους τους ανθρώπους είναι τα κινήματα του νου και της ψυχής, καθώς και η επιτηδειότητα προς οτιδήποτε αγαθό ή πονηρό. Αλλά εκείνοι που αξιοποιούν ορθά τα πλεονεκτήματα της φύσης, επιτυγχάνουν τον ένδοξο και εξαιρετικό βίο.

«Ο βασιλιάς Φαραώ όμως δεν θα υπακούσει σε τίποτα από όσα λέω, παρά μόνο όταν θα έχει νεκρό το πρωτότοκο παιδί του· και τότε, αφού φοβηθεί, θα εξαποστείλει τον λαό γρήγορα. Επιπλέον, θα πεις σε όλους τους Εβραίους μαζί τα εξής: Αυτός ο μήνας θα είναι για εσάς ο πρώτος των ετών· κατά τη διάρκειά του θα οδηγήσω τον λαό σε άλλη γη, την οποία υποσχέθηκα στους πατέρες του γένους των Εβραίων. Και θα πεις σε όλο τον λαό ότι, κατά την πανσέληνο του μήνα αυτού που ορίζω, αφού θυσιάσουν στον Θεό το Πάσχα, την προηγούμενη νύχτα να αλείψουν τις θύρες με το αίμα, ώστε ο φοβερός άγγελος να προσπεράσει το σημάδι. Εσείς δε, μέσα στη νύχτα θα γευθείτε ψητά κρέατα. Και με βιασύνη ο βασιλιάς θα εκδιώξει όλο το πλήθος. Όταν δε πρόκειται να αναχωρήσετε, θα δώσω χάρη στον λαό, και κάθε γυναίκα θα λάβει από άλλη γυναίκα σκεύη και κάθε κόσμημα που φέρει ο άνθρωπος, χρυσό και άργυρο και ενδύματα, ώστε να αποδώσουν στους ανθρώπους τον μισθό για όσα εργάστηκαν. Και όταν εισέλθετε στον δικό σας τόπο, όπως ακριβώς από την αυγή που φύγατε από την Αίγυπτο, οδοιπορώντας δρόμο επτά ημερών, όλοι σας επί τόσες ημέρες κάθε έτος θα τρώτε άζυμα και θα λατρεύετε τον Θεό, θυσιάζοντας στον Θεό τα πρωτότοκα ζώα, όσα αρσενικά τέκνα γεννήσουν για πρώτη φορά όσα δεν έχουν ξαναγεννήσει, διανοίγοντας τις μήτρες των μητέρων.»

Εξάγει λοιπόν την ψυχή από την Αίγυπτο και από τη δουλεία σε αυτήν, ενώ τα πρωτότοκα στην Αίγυπτο θανατώνονται κατά την έξοδο. Ήδη ένα μέρος της δυνάμεως του αληθινού Φαραώ καταπίπτει. Το πένθος κατέχει τους Αιγυπτίους. Διότι στενάζουν λυπούμενοι για τη σωτηρία του αιχμαλώτου. Προστάζει να δανειστούν από τους γείτονες «σκεύη χρυσά και αργυρά» και, αφού τα πάρουν μαζί τους, να εξέλθουν. Διότι η ψυχή, εξερχόμενη από το σκότος, αναλαμβάνει ως «αργυρά και χρυσά σκεύη» τους υγιείς και καθαρούς λογισμούς, πυρωμένους επταπλασίως, μέσω των οποίων διακονείται ο Θεός και επαναπαύεται, παίρνοντάς τους από τα ακάθαρτα πνεύματα που γειτόνευαν μαζί της. Διότι αυτά είχαν σκορπίσει και διασκορπίσει τους διαλογισμούς της και είχαν κυριεύσει την ψυχή. Μακάρια είναι η ψυχή που λυτρώθηκε από τη δουλεία του σκότους, και αλίμονο στην ψυχή που δεν βοά και δεν στενάζει προς Εκείνον που δύναται να τη ρυστεί από εκείνους τους σκληρούς και πονηρούς εργοδιώκτες.