Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 30:34

Διότι είναι πράγματι βδελυρό το να νομίζει κανείς ότι ο Θεός, επιδιώκοντας τις ηδονές της όσφρησης, διέταξε τη σύνθεση του θυμιάματος, και να μην κατανοεί ότι θυμίαμα για τον Κύριο είναι ο εν σώματι αγιασμός, ο οποίος επιτελείται από τη σωφροσύνη της ψυχής, όταν τα μέρη της ψυχής διατηρούν ισορροπία και δεν στασιάζουν το ένα απέναντι στο άλλο. Διότι λέγει: «Λάβε για τον εαυτό σου αρώματα: στακτή, όνυχα, εύοσμη χαλβάνη και διαφανές λιβάνι».

Αυτά τα τέσσερα παρουσιάζουν ομοιότητα με τα τέσσερα στοιχεία από τα οποία συντίθενται τα σώματα: η μεν στακτή με το ύδωρ, ο δε όνυχας, λόγω της ξηρότητας, με τη γη, η δε χαλβάνη, λόγω της θερμότητας, με το πυρ, και ο λίβανος, λόγω της διαφάνειας, με τον αέρα. —«Σε ίσες αναλογίες θα είναι», δηλαδή θα επαναφέρεις την ισορροπία χαλιναγωγώντας τις ορμές που προκύπτουν από τη δυσκρασία (προς άτοπες επιθυμίες). —«Και θα τα τρίψεις σε λεπτή σκόνη», δηλαδή θα κοπιάσεις να τα καταστήσεις πνευματικά, εξαφανίζοντας από την ψυχή το παχύ και υλώδες στοιχείο της σάρκας.

Αλλά δεν είπε «λουστείτε για κάθε μόλυσμα», αλλά μόνο «Λουστείτε». Ένα βάπτισμα, μία κάθαρση. Εκεί θα πλύνει τα ενδύματα και θα λούσει το σώμα με νερό· εδώ λέει «αφαιρέστε τις πονηρίες», όχι τον ρύπο, «από τις ψυχές», όχι από τα ενδύματα. Μην εξετάζεις πλέον λιβάνι και χαλβάνη και όνυχα και στακτή· μην αναζητάς πλέον δαμάλι απολύτως κόκκινο, τέτοιο που να μην έχει καμία απολύτως άλλη απόχρωση, από τις οποίες μόλις τρεις προσέφερε ολόκληρος ο χρόνος της νομικής λατρείας.

Όπου δε υπάρχει δουλεία, εκεί είναι φανερό ότι υπάρχει και ατιμία. Πρέπει, επομένως, να αποφεύγεται η ζωή στην οποία είναι έμφυτη η ατιμία. Δεν κάνω τίποτα το σπουδαίο, λέει, παραδίδοντας τον εαυτό μου σε εσένα τον Δεσπότη. Διότι, εφόσον είμαι δούλος σου, προσφέρω σε εσένα το δικό σου κτήμα. Εξάλλου, το κτίσμα είναι οπωσδήποτε δούλος του Κτίστη. Ώστε δεν είμαι δούλος μόνο κατά προαίρεση, αλλά και εκ φύσεως. Διότι είμαι υιός της δούλης σου, την οποία ο εχθρός, όταν ήταν νήπιο και εντελώς παιδί, την παρέσυρε και την απομάκρυνε από τη δική σου δουλεία, κάνοντάς την δούλη της αμαρτίας. Αλλά επιστρέφω και ανατρέχω στον αρχικό Δεσπότη, και αναγνωρίζω την παλαιά δουλεία. Διέρρηξες τα δεσμά μου. Επειδή με ελευθέρωσες από τα δεσμά της αμαρτίας, κατεβαίνοντας στον άδη και λύνοντας την ανθρωπότητα που ήταν δέσμια του θανάτου και κρατούνταν στις αναπόδραστες φυλακές του άδη, για τον λόγο αυτόν θα σου προσφέρω θυσία, όχι τετράποδα με διχαλωτές οπλές που μηρυκάζουν, ούτε καθαρά πτηνά, ούτε σεμίδαλι ζυμωμένη με λάδι, ούτε διαφανές λιβάνι, ούτε εκείνο το σύνθετο θυμίαμα (διότι αυτά προσφέρονται σε εσένα τον Δεσπότη από τη γη)· αλλά αυτό που είναι δικό μου προσωπικό κτήμα και γέννημα της δικής μου καρδιάς, τη δοξολογία προς εσένα θα την αναπέμψω από αυτήν, σαν από κάποιο θυσιαστήριο της δικής μου διάνοιας.

Διότι το να προσφέρει κανείς απρόσεκτα στους απίστους τα κρυμμένα μυστήρια, και αυτά που ταιριάζουν μόνο στους αγίους, είναι γεμάτο κίνδυνο. Επειδή δεν αγιάζεται το βέβηλο που νοσεί ακόμη βαριά από ακαθαρσία, αλλά αυτό που έχει ήδη καθαριστεί διά του αγίου βαπτίσματος. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Αληθές. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και λόγο καθόρισε και την παρασκευή του θυμιάματος, λέγοντας: «Και συ πάρε αρώματα, στακτή και όνυχα και χαλβάνη αρωματική και καθαρό λιβάνι σε ίσες ποσότητες, και θα φτιάξουν με αυτά θυμίαμα μυρεψικό, έργο μυρεψού αναμειγμένο, καθαρό, έργο άγιο. Και θα τα κοπανίσεις λεπτά και θα τα τοποθετήσεις απέναντι από το μαρτύριο στη σκηνή του μαρτυρίου, από όπου θα σου γίνομαι γνωστός. Άγιο των αγίων θα είναι για εσάς αυτό το θυμίαμα. Σύμφωνα με αυτή τη σύνθεση δεν θα κατασκευάσετε για τους εαυτούς σας. Θα είναι για εσάς αγίασμα στον Κύριο. Όποιος φτιάξει παρόμοιο για να το μυρίζει, θα εξολοθρευτεί από τον λαό του.» Υποδηλώνει πάλι σε εμάς ο σχετικός λόγος ότι τα ιδιαίτερα εξαιρετικά γνωρίσματα ανήκουν στη φύση που βρίσκεται πέρα από όλες. Και κανένα από τα δημιουργήματα δεν μετέχει σε αυτά ουσιωδώς, ούτε υπάρχει απολύτως τίποτα κοινό στην κτίση με τον Δημιουργό και Δεσπότη, όσον αφορά την αξία και την υπεροχή των τιμών. Θα θυμηθούμε επίσης ότι είπαμε πως το χρυσό θυσιαστήριο και το ίδιο το σύνθετο και λεπτό θυμίαμα είναι ο Χριστός, και ότι και με τα δύο υποδηλώνεται σε εμάς ο ίδιος ο Εμμανουήλ.