Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 31:18

Δεν υπήρχε στον παράδεισο οίνος, ούτε ακόμη ζωοθυσίες, ούτε κρεοφαγίες. Μετά τον κατακλυσμό εμφανίστηκε ο οίνος· μετά τον κατακλυσμό δόθηκε η εντολή: «Να τρώτε τα πάντα όπως τα χλωρά χόρτα». Όταν πλέον θεωρήθηκε ανέφικτη η τελειότητα, τότε παραχωρήθηκε η απόλαυση. Δείγμα δε της απειρίας γύρω από τον οίνο αποτελεί ο Νώε, ο οποίος αγνοούσε τη χρήση του. Διότι δεν είχε εισέλθει ακόμη στη ζωή των ανθρώπων, ούτε είχε επικρατήσει στις συνήθειές τους. Επειδή, λοιπόν, ούτε άλλον είχε δει, ούτε ο ίδιος είχε δοκιμάσει, περιέπεσε απροστάτευτος στη βλάβη που προέρχεται από αυτόν· διότι «φύτεψε ο Νώε αμπέλι και ήπιε από τον καρπό και μέθυσε», όχι επειδή ήταν φιλοπότης, αλλά επειδή ήταν άπειρος ως προς το μέτρο της πόσης. Τόσο μεταγενέστερη του παραδείσου είναι η εφεύρεση της οινοποσίας, και τόσο αρχαία η σεμνότητα της νηστείας. Αλλά και για τον Μωυσή γνωρίζουμε ότι πλησίασε το όρος προετοιμασμένος με νηστεία. Διότι δεν θα είχε τολμήσει να προσεγγίσει την καπνισμένη κορυφή, ούτε θα είχε το θάρρος να εισέλθει στον θεῖο γνόφο, αν δεν είχε πρώτα εξοπλιστεί με τη νηστεία. Μέσω της νηστείας υποδέχθηκε την εντολή που γράφτηκε με το δάκτυλο του Θεού πάνω στις πλάκες. Και επάνω στο όρος η νηστεία γινόταν πρόξενος της νομοθεσίας, ενώ κάτω η γαστριμαργία εξώθησε στην παράνοια της ειδωλολατρίας· διότι «κάθισε ο λαός να φάει και να πιει, και σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Την αφοσίωση σαράντα ημερών του θεράποντος, που νήστευε και προσευχόταν, την κατέστησε άχρηστη μία μόνο μέθη.

Διότι τις πλάκες που παρέλαβε η νηστεία γραμμένες με το δάχτυλο του Θεού, τις συνέτριψε η μέθη, καθώς ο προφήτης έκρινε πως δεν άξιζε σε έναν μεθυσμένο λαό να λαμβάνει νομοθεσία από τον Θεό. Σε μία μόνο στιγμή, εξαιτίας της γαστριμαργίας, ο λαός εκείνος που είχε διδαχθεί τον Θεό μέσα από τα μεγαλύτερα θαύματα, κατρακύλησε στην ειδωλομανία των Αιγυπτίων. Τοποθέτησε παράλληλα και τα δύο: πώς η νηστεία οδηγεί στον Θεό, και πώς η τρυφή προδίδει τη σωτηρία. Κατέβα βαδίζοντας τον δρόμο προς τα κάτω.

Μέσω της νηστείας παρέλαβε την εντολή, η οποία γράφτηκε με το δάχτυλο του Θεού πάνω στις πλάκες. Και ενώ ψηλά στο όρος η νηστεία γίνεται πρόξενος της νομοθεσίας, κάτω η γαστριμαργία οδήγησε στη μανία της ειδωλολατρίας. Διότι τη σαράντα ημερών καρτερία του θεράποντα, ο οποίος νήστευε και προσευχόταν, την κατέστησε άχρηστη μια μοναδική οινοποσία. Τις πλάκες δηλαδή που έλαβε η νηστεία, γραμμένες με το δάχτυλο του Θεού, αυτές τις συνέτριψε η μέθη· διότι ο προφήτης δεν έκρινε άξιο έναν λαό που μεθά να δέχεται νομοθεσία από τον Θεό. Τι ήταν αυτό που βεβήλωσε τον Ησαύ και τον έκανε δούλο του αδελφού του; Δεν ήταν μία και μόνη βρώση, για την οποία πούλησε τα πρωτοτόκια;

Πάλι, ο Μωυσής ανέφερε ότι ο νόμος γράφτηκε με το δάκτυλο του Θεού. Είναι γραμμένο, λοιπόν: «Και έδωσε στον Μωυσή, όταν έπαψε να του ομιλεί στο όρος Σινά, τις δύο πλάκες του μαρτυρίου, πλάκες λίθινες γραμμένες με το δάκτυλο του Θεού», και στο βιβλίο της Εξόδου: «Είπαν λοιπόν οι επωδοί στον Φαραώ: αυτό είναι δάκτυλο Θεού». Ομοίως δε και ο Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, έλεγε στους Φαρισαίους: «εάν όμως εγώ με το δάκτυλο του Θεού εκβάλλω τα δαιμόνια».

Αλλά δεν έχει ο καθένας μας όλα τα προαναφερθέντα είδη της αμαρτίας; Όμως ο καθένας μας εξαιτίας ενός από αυτά ή και περισσοτέρων, όλοι παρεκκλίναμε, όλοι μαζί εξαχρειωθήκαμε· αν και το καθένα από αυτά είναι ικανό να αποθήσει το έλεος του Θεού και να επισύρει την οργή Του. Τι έκανε τους Ισραηλίτες ανάξιους των θεόδμητων πλακών; Δεν ήταν η μέθη; Διότι, όταν ανέβηκε ο Μωυσής στο όρος, τήρησε σαρανταήμερη νηστεία και συνομιλούσε με τον Θεό υπέρ του γένους· γι' αυτό και έλαβε αχειροποίητες πλάκες γραμμένες με το δάχτυλο του Θεού, και κατέβαινε φέρνοντας τη δωρεά στους Ισραηλίτες. Όταν όμως από μακριά αντιλήφθηκε, από τον θόρυβο και την άσεμνη κραυγή, ότι ήταν μεθυσμένοι, λέγοντας «φωνή μεθυσμένων εγώ ακούω», κρίνοντάς τους ανάξιους για εκείνα που είχαν δημιουργηθεί και γραφτεί από τα ίδια τα χέρια του Θεού, συντρίβει μεν τις πλάκες εκείνες, και εξοπλίζει εναντίον τους όσους δεν είχαν σαλεμένο τον νου από τη μέθη ούτε είχαν πλάσει Θεό μεθυσμένων, και μέσω αυτών σκοτώνει πολλές χιλιάδες, και έτσι εξευμενίζει τον Θεό των νηφόντων. Και πάλι, αφού ανέβηκε, κατέβασε άλλες πλάκες, γραμμένες μεν με τον ίδιο τρόπο, αλλά που δεν ήταν πλέον ίδιες· διότι προέρχονταν από γήινη ύλη. Αλλά βλέπετε πώς από παλιά η μέθη είναι θανατηφόρα;

Ενώ αυτοί βρίσκονταν στο συμπόσιο, ο βασιλιάς, αφού κυριεύθηκε από έπαρση, διέταξε να φέρουν «τα χρυσά και τα αργυρά σκεύη που έφερε ο Ναβουχοδονόσορας ο πατέρας του από τον ναό στην Ιερουσαλήμ», ώστε να πίνουν «από αυτά» οι άρχοντες και οι παλλακίδες του, και εκείνα που είχαν αφιερωθεί από άλλους βασιλείς για δόξα και τιμή του Θεού, τα έπιαναν με τα μιαρά τους χέρια, έκαναν σπονδές με αυτά και υμνούσαν τα άψυχα και ακίνητα είδωλα. Όταν, λοιπόν, συνέβη αυτό, «βγήκαν δάχτυλα ανθρώπινου χεριού και έγραφαν απέναντι από τη λυχνία στο επίχρισμα του τοίχου του παλατιού του βασιλιά». Στην περίπτωση του Ναβουχοδονόσορα λέγεται «άγιος κατέβηκε από τον ουρανό», ενώ εδώ λέει «βγήκαν δάχτυλα χεριού», με το οποίο η Γραφή σημαίνει ότι ο ίδιος ο Λόγος επρόκειτο κατά τους έσχατους καιρούς να σωματοποιηθεί και να αναλάβει μορφή ανθρώπου, ώστε να μη βλέπεται πλέον μέσω κάποιου οράματος, αλλά, αφού γίνει σαρκικά άνθρωπος και συναναστραφεί με τους ανθρώπους, να επιτελέσει το θέλημα του Πατέρα. Με το να γράψει λοιπόν τη γραφή στον τοίχο, η Γραφή σήμανε με αυτό ότι Αυτός είναι εκείνος που «στο όρος» και «στις πλάκες» χάραξε τον νόμο του Θεού. Όπως λέει η Γραφή: «και ήταν οι πλάκες γραμμένες με δάχτυλο Θεού», και «η γραφή ήταν γραφή Θεού» εγγεγραμμένη «στις πλάκες».

Ο διά του Μωυσέως νόμος είναι το προτύπωμα της θεοσέβειας, το πρόσταγμα μιας εύτακτης πολιτείας, το ανάχωμα της πρώτης αμαρτίας, το αίνιγμα της μελλοντικής αλήθειας. Ο διά του Μωυσέως νόμος είναι η τιμωρία της αιγυπτιακής πλάνης, καταγεγραμμένος με τον δάκτυλο του Θεού, διότι για άλλον σκοπό φυλασσόταν ο υψηλός βραχίονας.

Την προσκαρτέρηση σαράντα ημερών του θεράποντος Μωυσή, ο οποίος νήστευε και προσευχόταν, την κατέστησε άχρηστη μία και μόνη οινοποσία. Διότι τις πλάκες που παρέλαβε χάρη στη νηστεία, γραμμένες με το δάχτυλο του Θεού, αυτές τις συνέτριψε η μέθη, επειδή ο προφήτης έκρινε ότι ένας μεθυσμένος λαός είναι ανάξιος να λαμβάνει νομοθεσία από τον Θεό. Μέσα σε μια στιγμή, εξαιτίας της γαστριμαργίας, ο λαός εκείνος, που είχε γνωρίσει τον Θεό μέσα από τα μεγαλύτερα θαύματα, κατρακύλησε στην αιγυπτιακή ειδωλομανία. Παραβάλλοντας και τα δύο, διαπιστώνει κανείς πώς η νηστεία οδηγεί στον Θεό, και πώς η τρυφή προδίδει τη σωτηρία.

Άλλη σύντομη θεωρία για τον ίδιο Και για να μιλήσω συνοπτικά, εκείνος που δεν μπήκε κάτω από τον ζυγό της αμαρτίας, ούτε έπνιξε τον εαυτό του στο θολό ρεύμα των παθών εξαιτίας της κακής επιθυμίας, ούτε ανέχθηκε να τρέφεται μέσω των αισθήσεων από την πηγή των ηδονών, αλλά μάλλον νέκρωσε το σαρκικό φρόνημα που τυραννά την ευγένεια της ψυχής, και υψώθηκε πάνω από όλα τα φθαρτά, αποφεύγοντας αυτόν τον πλάνο κόσμο σαν μια άλλη Αίγυπτο, η οποία συνθλίβει με τις σωματικές μέριμνες τον εξαιρετικά διορατικό νου, και βρίσκοντας τον εαυτό του εν ησυχία, και αφού διδάχθηκε άρρητα –με φιλόπονη ενασχόληση μέσω της επιστημονικής θεωρίας των όντων– τη σοφή οικονομία της θείας πρόνοιας η οποία διέπει θεϊκά τα πάντα, και από εκεί, μέσω της μυστικής θεολογίας (την οποία εμπιστεύεται μόνο ο καθαρός νους σε άρρητη έκσταση μέσω της προσευχής) αφού ενώθηκε άφθεγκτα με τον Θεό σαν μέσα στον γνόφο μέσω της αγνωσίας, και αφού χάραξε τον εαυτό του, όπως ο Μωυσής τις πλάκες, εσωτερικά στον νου με τα δόγματα της ευσέβειας και εξωτερικά με τις χάριτες των αρετών, με το δάχτυλο του Θεού, το Άγιο Πνεύμα· ή για να μιλήσω σύμφωνα με την Αγία Γραφή, εκείνος που επέλεξε να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού παρά να έχει πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας, και που θεώρησε τον ονειδισμό του Χριστού πολυτιμότερο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου, δηλαδή προτιμώντας εκούσια τους κόπους υπέρ της αρετής αντί για τον πλούτο και τη δόξα, τα πρόσκαιρα και φθαρτά, αυτός έγινε πνευματικός Μωυσής. Αυτός δεν συνομιλεί με κάποιον ορατό Φαραώ, αλλά παρατάσσεται νοητά ενάντια στον αόρατο τύραννο, τον φονιά των ψυχών και αρχηγό της κακίας, τον διάβολο, και στις πονηρές δυνάμεις που τον περιστοιχίζουν, με τη ράβδο που φέρει στο χέρι του, εννοώντας με αυτήν τη δύναμη του λόγου κατά το πρακτικό μέρος της αρετής.

Διότι, αν κάποιος κατασκευάσει την εικόνα ενός φίλου, δεν νομίζει βεβαίως ότι ο φίλος του βρίσκεται μέσα σε αυτήν, ούτε ότι τα μέρη του σώματός του έχουν εγκλειστεί στα μέρη της ζωγραφιάς, αλλά ότι η τιμή προς τον φίλο εκδηλώνεται μέσω της εικόνας. Οι δε θυσίες που προσφέρονται στους θεούς δεν αποφέρουν τόση τιμή σε αυτούς, όσο αποτελούν δείγμα της προαίρεσης εκείνων που τους λατρεύουν, και της μη αχάριστης στάσης απέναντί τους. Είναι δε εύλογο τα σχήματα των αγαλμάτων να είναι ανθρωποειδή, επειδή ο άνθρωπος θεωρείται το ωραιότερο από τα έμβια όντα και εικόνα του Θεού. ÷ ÷ Είναι επίσης δυνατόν να στηριχθεί αυτό το δόγμα και από αλλού, καθώς διαβεβαιώνεται ότι ο Θεός έχει δάκτυλα με τα οποία γράφει, λέγοντας: «και έδωσε στον Μωυσή τις δύο λίθινες πλάκες, γραμμένες με το δάκτυλο του Θεού».

Άρχει δε σε ομοφύλους, δηλαδή σε ομοίους του· όπως για παράδειγμα ο αυτοκράτορας Αδριανός έγινε μονάρχης· όχι επειδή ήταν μόνος του, ούτε επειδή εξουσίαζε βόδια ή πρόβατα, τα οποία κυβερνούν οι ποιμένες ή οι βουκόλοι, αλλά επειδή βασίλευσε σε ανθρώπους ομογενείς, που έχουν την ίδια φύση. Ομοίως, ο Θεός δεν θα ονομαζόταν κυριολεκτικά μονάρχης, εάν δεν κυβερνούσε θεούς. Διότι αυτό άρμοζε στο θείο μεγαλείο και στο ουράνιο και ύψιστο αξίωμα. Εάν λοιπόν λέτε ότι παρίστανται στο Θεό άγγελοι, απαθείς και αθάνατοι και ως προς τη φύση άφθαρτοι, τους οποίους εμείς αποκαλούμε θεούς, επειδή βρίσκονται πλησίον της θεότητας, ποιο είναι το αμφισβητούμενο ως προς το όνομα, παρά μόνο το να θεωρούμε ότι υπάρχει διαφορά στην ονομασία; Διότι και αυτήν που οι Έλληνες αποκαλούν Αθηνά, οι Ρωμαίοι την ονομάζουν Μινέρβα, ενώ οι Αιγύπτιοι, οι Σύροι και οι Θράκες την προσαγορεύουν διαφορετικά· και βέβαια με τη διαφορά των ονομάτων δεν μεταβάλλεται ούτε αναιρείται η προσηγορία του Θεού. Τέτοιος μεν είναι ο λόγος του Έλληνα (ειδωλολάτρη) και έτσι έχει. Είναι ώρα όμως για τον αναγνώστη να εξετάσει προσεκτικά ότι ο λόγος του αφορούσε τη μοναρχία, εισάγοντας Θεό και θεούς, και θεωρώντας τον μεν ως άρχοντα, τους δε ως αρχόμενους· και ότι δεν θα μπορούσε να ονομαστεί κυριολεκτικά ο Θεός μονάρχης, εάν δεν εξουσίαζε θεούς· των οποίων τη φύση αποφάνθηκε, τερατολογώντας, ότι είναι η ίδια με τους λεγόμενους από εμάς αγγέλους. Τι πρέπει λοιπόν να λεχθεί ως απάντηση σε αυτά;

Εάν δε απορείς και με ρωτάς πώς γράφτηκε ο Λόγος του Θεού στη σάρκα της Παρθένου και πώς, αφού γράφτηκε, σαρκώθηκε, εφόσον το πράγμα είναι παράδοξο και καινοφανές, μπορώ σε σένα που απορείς να λύσω την απορία, και ρωτώντας σε ζητώ να μάθω κι εγώ από σένα πώς γράφτηκε ο νόμος του Θεού στις πέτρινες πλάκες που δόθηκαν στον Μωυσή. Εάν λοιπόν πεις με το δάχτυλο του Θεού, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, σου λέω κι εγώ με το άγιο Πνεύμα του Θεού· διότι δάχτυλο του Θεού είναι αυτό τούτο το άγιο Πνεύμα Του. Εξάλλου, όταν ακούς για τον Θεό περί χειρών, αυτιών και οφθαλμών, δαχτύλου και βραχίονα και οτιδήποτε άλλο, μην τα εννοείς αυτά με σωματικό τρόπο —διότι το θείο είναι ασώματο και εντελώς αμέτοχο της παχύτερης ύλης—, αλλά θεοπρεπώς να θεωρείς ότι αυτά είναι ο Λόγος Του και το Πνεύμα, οι συναΐδιες και ομοούσιες υποστάσεις Του, μέσω των οποίων δημιούργησε τα πάντα εκ του μη όντος και με τις οποίες συγκρατεί το παν αδιάλυτο και το συντηρεί στους αιώνες των αιώνων προς δόξα της μεγαλουργίας Του.

Δεν λαμβάνει όμως αυτός ο πρωτότοκος τα τελειότερα στοιχεία της ευσέβειας, επειδή έγινε σκληρός και απειθής, όχι μόνο στην Αίγυπτο, αλλά και μετά την έξοδό του από την Αίγυπτο, μέσα στην έρημο· γι' αυτό και δεν αξιώνεται τα τελειότερα μυστήρια, αλλά παιδαγωγείται προσωρινά διά του νόμου που κατέχει δεύτερη τάξη. Επειδή και τον νόμο που είχε γραφτεί με το δάχτυλο του Θεού και είχε αποτυπωθεί σε αχειροποίητες πλάκες, ο οποίος προτύπωνε τον δικό μας, τον κατά Χριστόν νόμο, το έθνος των Ιουδαίων δεν αξιώθηκε να τον δεχθεί εξαιτίας της ασέβειας και της παρανομίας του σχετικά με τον μόσχο, αλλά λαμβάνει τον δεύτερο, τον οποίο ο Μωυσής είχε γράψει σε πλάκες που ο ίδιος είχε λαξεύσει. Διότι, αν είχαν λάβει αυτές τις θεόγραφες πλάκες, που ήταν λαξευμένες κατά τρόπο ανώτερο από κάθε ανθρώπινο χειροποίητο έργο, ίσως να τις θεωρούσαν ακόμη και θεούς, ανάβοντας έτσι εναντίον τους σε μεγαλύτερο βαθμό τη θεία οργή. Αλλά σε εκείνους μεν, για την αιτία που αναφέραμε, δεν παραδίδονται τα τελειότερα από τα μυστήρια· στις έσχατες όμως ημέρες, ο Λόγος του Θεού, αφού έγινε άνθρωπος και κατέστησε τα έθνη υιούς, δεν τους δίδει πλέον τη λατρεία που έχει παλιώσει ως τύπος και σκιά, αλλά το άφθαρτο κάλλος της ευσέβειας, το οποίο, εν αληθεία και πράγματι, παραμένει πάντοτε νέο και ακμαίο. Εφόσον λοιπόν υιοθετήθηκαν όλα τα έθνη, ευλόγως ο λαός του Ισραήλ, που κλήθηκε σε υιοθεσία πριν από αυτά, ονομαζόταν πρωτότοκος.

Πιστεύοντας λοιπόν ότι όλος ο δικός μας νόμος γράφεται στην καρδιά «με το δάχτυλο του Θεού», «όχι με μελάνι, αλλά με Πνεύμα» θείο, ας δεχθούμε την αλήθεια του νομοθέτη που είπε: «Εγώ είμαι η αλήθεια», αυτού που πραγματοποιεί και την περιτομή της καρδιάς και αναγράφει στις καρδιές των αξίων τον νόμο της αγαθότητάς του, όπως λέει μέσω του προφήτη: «Θα δώσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και στις διάνοιές τους θα τους αναγράψω». Αμέσως λοιπόν όσοι μεριμνούν να φθάσουν στο να γίνουν «γένος εκλεκτό», «βασίλειο ιεράτευμα», «έθνος άγιο», «λαός περιούσιος», δέχονται εύκολα την ενέργεια του ζωοποιού Πνεύματος. Γι' αυτό, σε παρακαλώ να προσεύχεσαι, ώστε να αξιωθούμε -έστω και εν συντομία- να κατανοήσουμε τη μονότροπη ευθύτητα της εν Χριστώ πολιτείας. Διότι μια τέτοια ψυχή, έχοντας αποβάλει την ντροπή του προσώπου της και μη κυριευόμενη πλέον από την αισχρότητα των λογισμών και μη μοιχευόμενη από τον πονηρό, κοινωνεί δηλαδή μόνο με τον επουράνιο Νυμφίο, εφόσον είναι μονότροπη. Επειδή, πληγωμένη από την αγάπη προς αυτόν, επιποθεί και εκλείπει -για να τολμήσω να το πω- για τη νοητή και μυστική, σαν παρθένου, συνουσία με αυτόν, σύμφωνα με την άφθαρτη συνάφεια της εν αγιασμώ ενώσεως. Μακάρια αληθινά είναι μια τέτοια ψυχή, η οποία, νικημένη από τον πνευματικό έρωτα, νυμφεύθηκε επάξια τον Θεό Λόγο.

100. Όπως ακριβώς οι περιεκτικές εντολές συμπεριλαμβάνουν μέσα τους όλες τις επιμέρους εντολές, έτσι και οι περιεκτικές αρετές συμπεριλαμβάνουν μέσα τους τις επιμέρους αρετές. Διότι εκείνος που πωλεί τα υπάρχοντά του ή και τα διασκορπίζει στους φτωχούς και γίνεται εφάπαξ πένης, έχει εκπληρώσει ταυτόχρονα όλα όσα ορίζουν οι επιμέρους εντολές· διότι δεν έχει πλέον την ανάγκη να δώσει σε αυτόν που ζητά, ούτε να μην αποστραφεί αυτόν που θέλει να δανειστεί από εκείνον. Έτσι και εκείνος που προσεύχεται αδιαλείπτως, έχει κλείσει τα πάντα μέσα σε αυτό και δεν υποχρεούται πλέον να αινεί τον Κύριο επτά φορές την ημέρα, ή το εσπέρας, το πρωί και το μεσημέρι, αφού έχει ήδη εκπληρώσει όλα όσα προσευχόμαστε και ψάλλουμε κανονικά και σε καθορισμένους καιρούς και ώρες. Έτσι και εκείνος που απέκτησε συνειδητά μέσα του τον Θεό, ο οποίος δίνει στους ανθρώπους τη γνώση, διήλθε όλη την Αγία Γραφή και καρπώθηκε όλη την ωφέλεια από την ανάγνωσή της, και δεν θα έχει πλέον ανάγκη από ανάγνωση βιβλίων. Πώς θα μπορούσε άλλωστε; Εκείνος που έχει ως συνομιλητή Του αυτόν που ενέπνευσε τους συγγραφείς των θείων Γραφών και μυείται από εκείνον τα απόρρητα των κρυμμένων μυστηρίων, αυτός ο ίδιος θα είναι θεόπνευστη βίβλος για τους άλλους, η οποία θα φέρει καινά και παλαιά μυστήρια γραμμένα μέσα του με το δάχτυλο του Θεού, εφόσον τα ολοκλήρωσε όλα και κατέπαυσε κοντά στον Θεό, στην αρχική τελειότητα, από όλα τα έργα του. Τέλος των διακοσίων είκοσι πέντε κεφαλαίων.