Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 32:31

Ας φροντίσουμε να κληθούμε με εκείνο το όνομα με το οποίο ονομάζεται και ο Κύριος· διότι ονομάζεται Παράκλητος, καθώς εξιλεώνει τον Πατέρα υπέρ του γένους των ανθρώπων· παρομοίως και το Πνεύμα της αληθείας έλαβε αυτό το όνομα για τη φροντίδα του υπέρ ημών. Διότι Παράκλητος ονομάζεται και εκείνο· η δε πρεσβεία και η παράκληση γίνεται πάντοτε υπέρ όσων έχουν αμαρτήσει, και όχι βέβαια υπέρ όσων είναι ανεύθυνοι και ακατηγόρητοι. Ζήλεψε, ω ιερέα, τη στοργική φροντίδα του Μωυσή· μιμήσου τη δική του διάθεση προς όσους κυβερνούσε, ο οποίος, παρακαλώντας τον Θεό για να μη δείξει δυσμένεια στον λαό που αμάρτησε, επειδή αισθάνθηκε για λίγο ότι η χάρη καθυστερούσε, τον ικέτευε τουλάχιστον να πεθάνει πριν από τον λαό, για να μη δει τον όλεθρο αυτών που ποίμαινε. Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από το να θυμηθούμε τα ίδια του τα λόγια: Σε παρακαλώ, ο λαός αυτός διέπραξε μεγάλη αμαρτία και κατασκεύασαν για τους εαυτούς τους χρυσούς θεούς.

Για τον λόγο αυτό παραγγέλλει να πενθεί το εκλεκτό γένος, εννοώ βέβαια τους ιερείς, οι οποίοι δεν καταπονούνται εξαιτίας απολαβών, αλλά επειδή πονούν υπερβολικά για τους λαούς που βρίσκονται υπό την ποιμαντική τους ευθύνη, και έχουν οριστεί για τη θεία και αξιέπαινη λειτουργία, ώστε αυτοί, πριν από όλους τους άλλους, να εξευμενίζουν τον Θεό των όλων, και να μιμούνται τον ίδιο τον ιεροφάντη Μωυσή, που προΐστατο του Ισραήλ και έλεγε στον Θεό: «Σε παρακαλώ, Κύριε, αμάρτησε αυτός ο λαός μεγάλη αμαρτία· και αν μεν τους συγχωρήσεις την αμαρτία, συγχώρησέ την· αν όμως όχι, εξάλειψε και εμένα από τη βίβλο σου αυτήν που έγραψας». Διότι το έργο της ιερωσύνης μεσιτεύει μεταξύ Θεού και λαών, και σε αυτούς που έχουν ταχθεί σε αυτή την τόσο σεπτή λειτουργία ταιριάζει, νομίζω, και πολύ εύλογα, η παρρησία στις δεήσεις. Διότι σχεδόν αφιερώνουν την ίδια τους τη ζωή στον Θεό υπέρ όλων, τρώγοντας τις θυσίες υπέρ των αμαρτιών. Αυτό λέει και διά φωνής Ωσηέ ο Θεός των όλων: «Αμαρτίες του λαού μου θα φάνε, και μέσα στις αδικίες τους θα προσφέρουν (λήψονται) τις ψυχές τους», δηλαδή, όταν αδικούν, αμαρτάνοντας ενάντια σε όσα ορίζει ο νόμος οι λαοί, τότε, λέει, οι ιερουργοί των θείων θυσιαστηρίων θα προσφέρουν στον Θεό τις δικές τους ψυχές υπέρ εκείνων. Το «λήψονται» δε, λέει, χρησιμοποιείται αντί του «θα προσκομίσουν» ή «θα αφιερώσουν». Διότι «λαμβάνεσθαι» λεγόταν ό,τι αφιερωνόταν στον Θεό.

Διότι δυσανασχέτησε μεν ο θεσπέσιος Μωυσής και κατέκρινε εντόνως τον Ααρών, έπειτα έπεσε ενώπιον του Θεού λέγοντας: «Σε παρακαλώ, Κύριε· αμάρτησε ο λαός αυτός μεγάλη αμαρτία, διότι έφτιαξαν για τον εαυτό τους χρυσούς θεούς», αν και αυτό που είχε κατασκευαστεί ήταν ένα μοσχάρι. Αλλά δεν αγνόησε ότι και άλλοι κατασκεύασαν τα γλυπτά. Ο δε μακάριος Στέφανος, όταν κάποτε κατηγορήθηκε από τους διδασκάλους των Ιουδαίων για βλασφημίες εναντίον του Θεού και του Μωυσή, και αποκρούοντας τις συκοφαντίες με τις κατάλληλες απολογίες, έπειτα αποδεικνύοντας ότι, έχοντας ασεβήσει αγρίως και έχοντας συμπεριφερθεί αλαζονικά απέναντι στον Χριστό, μιμούνται τη φαυλότητα και τη σκληροκαρδία των ίδιων των πατέρων τους, υπενθυμίζει σαφώς την κατασκευή του μόσχου στην έρημο, και λέει για τον πάνσοφο Μωυσή: «Αυτός είναι που βρέθηκε στη σύναξη στην έρημο μαζί με τον άγγελο που του μιλούσε στο όρος Σινά και με τους πατέρες μας, ο οποίος δέχτηκε ζωντανά λόγια για να τα δώσει σε εμάς, στον οποίο δεν θέλησαν να γίνουν υπάκουοι οι πατέρες μας, αλλά τον απώθησαν και στράφηκαν με τις καρδιές τους στην Αίγυπτο, λέγοντας στον Ααρών: “Φτιάξε μας θεούς που θα προπορεύονται από εμάς· διότι αυτός ο Μωυσής, ο οποίος μας έβγαλε από τη γη της Αιγύπτου, δεν ξέρουμε τι του συνέβη”. Και κατασκεύασαν μοσχάρι στην έρημο εκείνες τις ημέρες και προσέφεραν θυσία στο είδωλο, και ευφραίνονταν με τα έργα των χεριών τους».