Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 33:10

Λένε, λοιπόν, ότι η μεν βάτος υποδηλώνει την άγρια, σκληρή και ανήμερη μοχθηρία των Αιγυπτίων, το δε πυρ την τιμωρό και κολαστική δύναμη που τους κατέλαβε. 〈〈Της αυτής〉.〉 «Είπε δε ο Κύριος προς τον Μωυσή: ιδού εγώ έρχομαι προς εσένα μέσα σε στύλο νεφέλης, ώστε να ακούσει ο λαός όταν εγώ σου μιλώ, και να σε πιστέψουν», και στη συνέχεια: «ο δε Θεός προπορευόταν αυτών στον δρόμο, την μεν ημέρα μέσα σε στύλο νεφέλης, την δε νύχτα μέσα σε στύλο πυρός για να τους φωτίζει», και πάλι: «κατέβηκε ο Κύριος μέσα σε στύλο νεφέλης», και ξανά: «όταν δε εισερχόταν ο Μωυσής στη σκηνή, κατέβαινε ο στύλος της νεφέλης και στεκόταν στις θύρες της σκηνής, και μιλούσε στον Μωυσή· και έβλεπε όλος ο λαός τον στύλο της νεφέλης να στέκεται στις θύρες της σκηνής· και στεκόταν όλος ο λαός και προσκυνούσαν, ο καθένας από τη θύρα της δικής του σκηνής».

Ο λαός, λοιπόν, έβλεπε τον στύλο της νεφέλης, εκείνος όμως μιλούσε στον Μωυσή. Ποιος όμως του μιλούσε, αν όχι προφανώς ο στύλος της νεφέλης, εκείνος που προηγουμένως είχε φανερωθεί στους πατέρες με ανθρώπινη μορφή; Έχει δε ήδη αποδειχθεί ότι αυτός δεν ήταν ο επί πάντων Θεός, αλλά άλλος, τον οποίο, εφόσον είναι ο Λόγος του Θεού, εμείς ονομάζουμε Χριστό, ο οποίος και τότε, εξαιτίας του πλήθους, γινόταν ορατός τόσο στον ίδιο τον Μωυσή όσο και στον λαό με τη μορφή στύλου νεφέλης, επειδή δεν μπορούσαν αυτοί, όπως οι πατέρες, να αντέξουν να τον δουν με ανθρώπινη μορφή. Διότι γνώρισμα των τελείων ήταν το να μπορούν να προΐδουν τη μέλλουσα κάποτε να συμβεί ένσαρκη επιφάνειά του στους ανθρώπους, την οποία, επειδή ούτε τότε ολόκληρος ο λαός ήταν σε θέση να δεχθεί, ευλόγως εμφανιζόταν σε αυτούς άλλοτε μεν μέσω πυρός, χάριν φόβου και κατάπληξης, άλλοτε δε μέσω νεφέλης..., ώστε να φαίνεται ότι τους νομοθετεί επισκιασμένα και καλυμμένα, και το ίδιο έκανε και προς τον Μωυσή εξαιτίας τους. «Της αυτής». Είπε ο Κύριος: «Ιδού, εγώ αποστέλλω τον άγγελό μου προ του προσώπου σου, για να σε φυλάξει στον δρόμο, ώστε να σε εισαγάγει στη γη την οποία σου ετοίμασα. Πρόσεχε τον εαυτό σου, εισάκουέ τον και μην τον παρακούς».

Διότι παραλείπουμε να αναφέρουμε τώρα ότι τα περισσότερα από τα χειροποίητα αντικείμενα του νόμου ήταν τίμια και σεβάσμια σε όσους είχαν επιλέξει να ζουν σύμφωνα με τον νόμο. Όπως παλαιότερα ο πατριάρχης Ιακώβ, χωρίς καν να του έχει δοθεί εντολή, αλλά επειδή αποδείχθηκε ευγνώμων και πιστός στον προστάτη Θεό, αλείφει με λάδι μια στήλη και δίνει σε έναν τόπο την ονομασία «είδος Θεού» προς τιμήν του Θεού που του εμφανίστηκε, καθώς και όσα προστάχθηκαν αργότερα στους απογόνους του: μετά τη διάβαση του Ιορδάνη να στήσουν δύο μεγάλους λίθους και, αφού τους καλύψουν με κονίαμα, να γράψουν πάνω τους τα λόγια του νόμου, και επιπλέον να οικοδομήσουν θυσιαστήριο από λίθους, πάνω στο οποίο θα προσφέρουν στον Κύριο τα ολοκαυτώματα, και ό,τι άλλο παρόμοιο έχει γραφτεί. Αυτά νομοθετήθηκε να στηθούν όχι για ατιμία, αλλά για τη δόξα του Θεού. Αλλά ας δούμε και τα αντικείμενα της σκηνής, την κιβωτό εκείνη και όσα φυλάσσονταν μέσα της και τα χρυσήλατα Χερουβίμ που ήταν τοποθετημένα από πάνω της. Αυτά βέβαια δεν δοξάζονταν μόνο από τους Ιουδαίους, αλλά και ο κήρυκας της χάριτος τα ονομάζει Χερουβίμ δόξης, δηλαδή δεδοξασμένα. Και δεν είχε απαγορευθεί να τιμώνται τα αντικείμενα της σκηνής, αλλά ο καθένας από τον λαό, κοιτάζοντας από τη θύρα της δικής του σκηνής προς αυτήν, την προσκυνούσε, όπως ακριβώς και αργότερα στον ναό του Σολομώντα, στέκονταν ολόγυρα και τον προσκυνούσαν και δεν εμποδίζονταν.