Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 4:12

Και τώρα πήγαινε και «εγώ θα ανοίξω το στόμα σου»· επειδή όμως μετά από αυτό εκείνος δίσταζε και καθυστερούσε ακόμη, «οργίστηκε, λέει, ο Κύριος εναντίον του Μωυσή», και είπε: «Δεν είναι εκεί ο Ααρών ο αδελφός σου; Γνωρίζω ότι αυτός θα μιλήσει για σένα». Και όταν πάλι ο Ιερεμίας είπε νωρίτερα, ότι «είμαι πολύ νέος και δεν γνωρίζω να μιλώ», παρ' όλα αυτά ο Θεός του απάντησε, λέγοντας: «Μη λες ότι “είμαι νέος”, διότι σε όλους, προς τους οποίους θα σε αποστείλω, θα πας, και θα πεις όλα όσα θα σου παραγγείλω». Διότι δεν ήταν καθόλου ακίνδυνο να πει κανείς, ή έστω μόνο να σκεφτεί, ότι η υπέρτατη βουλή απέτυχε ως προς τον ορθό λογισμό καλώντας έναν νέο άνδρα στην προφητεία. Ομοίως, ο θεσπέσιος Πέτρος άκουσε, όταν κατέβαινε η οθόνη από τον ουρανό: «Σήκω, Πέτρε, σφάξε και φάε»· επειδή όμως αναφώνησε ιουδαϊκά: «Σε καμία περίπτωση, Κύριε, διότι ποτέ δεν έφαγα κάτι βέβηλο ή ακάθαρτο», επιτιμήθηκε αμέσως, και επειδή τόλμησε να αντιτεθεί στις θείες αποφάσεις, άκουσε ξεκάθαρα: «Όσα ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς βέβηλα». Διότι ακόμη και αν ο Θεός των όλων ήθελε να τους ελέγξει ήπια, και δεν εξοργίστηκε αμέσως υπερβολικά με όσους έφεραν αντίρρηση, ωστόσο η άρνησή τους δεν έμεινε απαλλαγμένη ευθύνης.

Διότι δεν είναι μικρές οι συνέπειες της αμέλειας σε αυτά. Επειδή λέει η Γραφή: «Επικατάρατος είναι εκείνος που εκτελεί τα έργα του Θεού με αμέλεια». Και αυτό μπορεί να το κατανοήσει κανείς με σαφήνεια, εάν αναλογιστεί τον μακάριο Ιωνά και τη θάλασσα που μαίνονταν εναντίον του, καθώς και εκείνο το φοβερό και φρικτό κήτος που κινούνταν εναντίον του. Βρίσκω επίσης ότι και καθένας από τους αγίους φοβόταν το μέγεθος του θείου λειτουργήματος. Διότι ο μεν ιεροφάντης Μωυσής, όταν ο Θεός τον πρόσταξε να εξαποστείλει τον λαό, έχοντας αναμετρήσει τη δύναμη της ανθρώπινης φύσης και βλέποντας ότι η διακονία του κηρύγματος ήταν μεγαλύτερη από αυτήν, έλεγε: «Είμαι ισχνόφωνος και βραδύγλωσσος». Σε συμφωνία δε με αυτά, και ο μακάριος Ιερεμίας, όταν αποστελλόταν για να προφητεύσει, αναφωνεί: «Ω, Δέσποτα Κύριε, ιδού, δεν γνωρίζω να μιλώ, διότι είμαι πολύ νέος». Διότι, παρόλο που οι άγιοι αποτελούν για εμάς το ωραιότερο υπόδειγμα ευλάβειας όταν προφέρουν τέτοια λόγια, εντούτοις, ο τρόπος αυτής της δειλίας γεννά στους αδυνάμους έναν όχι μικρό ούτε ακίνδυνο δισταγμό. Γι' αυτό ο Θεός μας νουθετεί και μας προτρέπει να αποβάλλουμε τον φόβο, λέγοντας προς τον Μωυσή: «Ποιος έδωσε στόμα στον άνθρωπο, και ποιος έκανε τον δύσκωφο και τον κωφό, αυτόν που βλέπει και τον τυφλό; Δεν είμαι εγώ ο Κύριος ο Θεός; Και τώρα πήγαινε, και εγώ θα ανοίξω το στόμα σου».

Γι' αυτό ακριβώς και ο σοφότατος Παύλος μάς λέει ότι, εξαιτίας της υπεροχής της γνώσεως του Χριστού, θεωρεί τα πράγματα του κόσμου σκύβαλα, και προτιμά τα πνευματικά. Και αυτό, με πνευματική έννοια, σημαίνει το να φέρνει κανείς κοντά του τον ίδιο τον Ααρών. ΠΑΛΛ. Κατανοώ αυτό που λες· διότι ο λόγος είναι σαφής. ΚΥΡ. «Φέρε, λοιπόν, κοντά σου», λέει, «τον Ααρών τον αδελφό σου», γνωρίζοντας το πράγμα, νομίζω, και με έναν άλλον τρόπο, ότι δεν είναι ανώφελο για την πνευματική ωφέλεια· κατάλαβε όμως τι εννοώ. Διότι αποστελλόταν μεν ο Μωυσής για να απελευθερώσει τον Ισραήλ από την ταλαιπωρία της Αιγύπτου. Έπειτα, βλέποντας ότι το εγχείρημα ξεπερνούσε κατά πολύ την ανθρώπινη δύναμη και βρισκόταν πέρα από τα μέτρα της δικής του ισχύος και ευγλωττίας, ικέτευε λέγοντας: «Ιδού, δεν έχω ευχέρεια λόγου ούτε από χθες ούτε από προχθές, ούτε αφότου άρχισες να μιλάς στον δούλο σου· εγώ έχω αδύναμη φωνή και είμαι βραδύγλωσσος». Και όταν ο Θεός τού απάντησε σε αυτά λέγοντας: «Ποιος έδωσε στόμα στον άνθρωπο; Ποιος έκανε τον βαρύκοο και τον κωφό, τον βλέποντα και τον τυφλό; Όχι εγώ, ο Κύριος ο Θεός; Τώρα, λοιπόν, πήγαινε, και εγώ θα ανοίξω το στόμα σου». Νικημένος από το μέγεθος των όσων έπρεπε να κατορθωθούν, φοβήθηκε πάλι, και μάλιστα έλεγε: «Σε παρακαλώ, Κύριε, εξέλεξε κάποιον άλλον, ικανό, τον οποίο θα αποστείλεις».

Όταν, λοιπόν, οι άγιοι στέλνονταν από τον Θεό προς βοήθεια άλλων, από ταπείνωση δεν το αποδέχονταν. Αλλά ο μεν Μωυσής έλεγε: Σε παρακαλώ να ορίσεις κάποιον άλλον ικανό, διότι εγώ έχω αδύναμη φωνή και είμαι βραδύγλωσσος. Ο δε Ιερεμίας έλεγε: Εγώ είμαι πολύ νέος. Και γενικά ο καθένας από τους αγίους απέκτησε αυτήν την ταπείνωση από την εφαρμογή, όπως αναφέραμε, των εντολών. Αυτήν την ταπείνωση κανένας δεν μπορεί να εξηγήσει με τον λόγο πώς είναι ή πώς δημιουργείται στην ψυχή, εάν δεν την μάθει ο άνθρωπος από προσωπική εμπειρία. μόνο με λόγια, όμως, κανένας δεν μπορεί να τη μάθει.

Όχι μόνο εγώ, αλλά και οι άγιοι αυτό φοβήθηκαν. Πρώτος δε ο Μωυσής, όταν στελλόταν από τον Θεό για τον λαό, αρνιόταν από ταπεινοφροσύνη, μέχρι που οργίστηκε μαζί του ο Θεός για τον λόγο αυτό, και τότε ανέλαβε τη διακονία. Και εμείς λοιπόν, αδελφοί, ακούγοντας το γεγραμμένο ότι «Καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί», ας προφυλάξουμε τους εαυτούς μας. Δεν είναι έργο όλων το να κυβερνούν ψυχές, παρά μόνο του τέλειου ανθρώπου. Διότι υπάρχει για το θέμα αυτό η εξής παραβολή: Ο άψητος πλίνθος, όταν τοποθετηθεί σε θεμέλιο κοντά σε ποτάμι, δεν αντέχει ούτε μία ημέρα, ενώ ο ψημένος παραμένει σταθερός όπως ο λίθος. Έτσι και ο άνθρωπος που έχει σαρκικό φρόνημα και δεν έχει πυρωθεί σύμφωνα με το παράδειγμα του Ιωσήφ με τον λόγο του Θεού, διαλύεται όταν αναλάβει εξουσία· διότι είναι πολλοί οι πειρασμοί για τέτοιους ανθρώπους όταν βρίσκονται εν μέσω των ανθρώπων. Είναι λοιπόν καλό για κάποιον, εφόσον γνωρίσει τα δικά του μέτρα, να αποθέσει το βάρος της εξουσίας μετά την εγκατάστασή του σε αυτήν, για να μην κινδυνεύσει περισσότερο· ενώ όσοι είναι εδραίοι στην πίστη παραμένουν αμετακίνητοι. Ακόμη και για αυτόν τον αγιότατο Ιωσήφ μπορεί να πει κανείς ότι ήταν νέος και όχι ακόμη τέλειος στα πάντα· αλλά πόσο δοκιμάστηκε, και μάλιστα σε μια χώρα όπου δεν μπορούσε κανείς να δει τότε ούτε ίχνος θεοσέβειας. Γι' αυτό και ο Θεός των πατέρων του, Αβραάμ και Ισαάκ και Ιακώβ, ο οποίος ήταν μαζί του, τον λύτρωσε από κάθε θλίψη και τον προετοίμασε ώστε να αναδειχθεί δόκιμος στην εξουσία· και τώρα βρίσκεται μαζί με τους πατέρες στη βασιλεία των ουρανών.