Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 5:3

ΓΛΑΦΥΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΟΔΟ, ΒΙΒΛΙΟ Β΄. Περί της θυσίας του αμνού. α΄. Ότι, λοιπόν, μόνο μέσω του Χριστού ξεφεύγουμε από την κυριαρχία του θανάτου, και όπως μας κατέγραψε ο σοφός μαθητής, «Δεν υπάρχει άλλο όνομα κάτω από τον ουρανό που να έχει δοθεί στους ανθρώπους, με το οποίο πρέπει να σωθούμε», μπορεί κανείς να το διδαχθεί και με πολλούς άλλους τρόπους, αν το επιθυμεί. Διότι αναρίθμητες λαμπρές και διαφανείς εικόνες στη θεόπνευστη Γραφή ακτινοβολούν τη δύναμη του μυστηρίου. Εμπρός, λοιπόν, συγκεντρώνοντας τα χρήσιμα γι' αυτό, ας το αποδείξουμε και μέσα από τα ακόλουθα. «Παρουσιάστηκαν στη μέση ο Μωυσής και ο Ααρών· και φτάνοντας στον Φαραώ, του έλεγαν ρητά: Αυτά λέει ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ: Άφησε τον λαό μου να φύγει, για να μου γιορτάσουν στην έρημο. Και είπε ο Φαραώ: Και ποιος είναι αυτός του οποίου τη φωνή θα υπακούσω, ώστε να αφήσω να φύγουν οι γιοι του Ισραήλ; Δεν γνωρίζω τον Κύριο, και τον Ισραήλ δεν θα τον αφήσω να φύγει. Και του λένε: Ο Θεός των Εβραίων μας έχει καλέσει. Θα πορευτούμε λοιπόν δρόμο τριών ημερών, για να προσφέρουμε θυσία στον Θεό μας, μήπως τυχόν μας βρει θάνατος ή σφαγή. Και τους είπε ο βασιλιάς της Αιγύπτου: Γιατί, Μωυσή και Ααρών, αποσπάτε τον λαό μου από τα έργα του;»

Διότι, καθώς ο Σατανάς εμποδίζει την πορεία προς την ελευθερία, πρέπει όσοι τυχόν έχουν βρεθεί υπό την εξουσία του να δείχνουν ανδρεία και να γίνονται ανώτεροι από κάθε εμπόδιο, νομίζω, και καθόλου να μη φαίνονται δειλοί, αλλά να επιμένουν λέγοντας: «Ο Θεός των Εβραίων μάς έχει προσκαλέσει. Θα πορευθούμε λοιπόν δρόμο τριών ημερών στην έρημο, για να προσφέρουμε θυσία στον Θεό μας, μήπως τυχόν μας βρει θάνατος ή σφαγή.» Διότι αυτά διακήρυττε τότε μεγαλοφώνως για εμάς και ο σοφός Μωυσής. Επειδή, λέει, εμείς οι Εβραίοι δεν λατρεύουμε, καθ' ομοίωση με εσάς, ω Αιγύπτιοι, τον μόσχο, ούτε τον χοίρο, ή την αίγα, ή είδωλο ανθρώπου, και ομοίωμα πτηνών, και εικόνες ερπετών, τα οποία έχουν ιδρυθεί μέσα σε ιερά. Αλλά μας έχει καλέσει ο Θεός και Δεσπότης, ο οποίος δημιούργησε αυτό το σύμπαν. Μέγας λοιπόν, και ασύγκριτος προς τους θεούς των Αιγυπτίων, και υπεράνω όλης της κτίσεως, είναι ο Θεός των Εβραίων, ο οποίος μας καλεί στην έρημο, για να του προσφέρουμε εκεί την ευάρεστη θυσία. Αίγυπτος, λοιπόν, ονομάζεται το σκοτάδι, και νομίζω ότι οφείλουμε εμείς να προσεγγίζουμε πνευματικά όσα βρίσκονται σε σκιά και τύπους.

Διότι πρέπει εμείς, απομακρυνόμενοι πάρα πολύ, νομίζω, από κάθε πράγμα που συνηθίζει να σκοτίζει τον νου, και σαν να έχουμε βγει από κάποια χώρα που βρίσκεται υπό την εξουσία του τυράννου, εννοώ δηλαδή του Σατανά, την ευκολία στην αμαρτία, να σπεύδουμε με νεανική ορμή να μεταβούμε σε μια πιο ελεύθερη και καθαρότερη ζωή, και να βαδίζουμε στον δρόμο της νόμιμης πολιτείας που δεν υποτάσσεται στους δαίμονες· διότι τότε θα μπορέσουμε καλά να προσφέρουμε τους καρπούς της δικαιοσύνης ως θυσία στον Θεό. Το ότι δε οι Ισραηλίτες έπρεπε να πορευθούν δρόμο τριών ημερών στην έρημο, το διαβεβαίωνε δηλώνοντας με αυτό ότι δεν πρέπει να βρίσκονται κοντά στα όρια της φαυλότητας και της τυραννούμενης ζωής. Προφασίζεται δε και κάτι σοφό ο θεσπέσιος Μωυσής, και λέει ότι εκείνοι που έχουν κληθεί από τον Θεό πρέπει να απομακρυνθούν από την Αίγυπτο με πολύ εύλογη αφορμή: «Μήπως τυχόν μας συναντήσει θάνατος», λέει, «ή φόνος». ΠΑΛΛ. Και τι άραγε είναι αυτό; Διότι δεν είναι πρόχειρο να το κατανοήσουν όσοι το επιθυμούν. ΚΥΡ. Εγώ θα σου πω· Οι Αιγύπτιοι είχαν ως έθιμο, και διατηρείται μέχρι σήμερα στους προσκυνητές των ειδώλων, το να αποφεύγουν, όταν εισέρχονται σε ιερά, να συναντήσουν νεκρό σώμα. Διότι θεωρούν ότι είναι ο ύψιστος μολυσμός όχι μόνο το να το αγγίξει κανείς ηθελημένα, αλλά και το να το συναντήσει έστω και με απλή ματιά.

Ο Μωυσής είπε προς τον Φαραώ: «Θα πορευτούμε δρόμο τριών ημερών στην έρημο, για να προσφέρουμε θυσία στον Κύριο τον Θεό μας· μήπως τυχόν μας βρει θάνατος ή φόνος.» Επειδή οι Αιγύπτιοι κατά την τέλεση των θυσιών αποστρέφονταν τους νεκρούς, ο Μωυσής χρησιμοποιεί αυτό ως πρόφαση για την αποχώρησή τους σε μεγάλη απόσταση. Για να μην τυχόν, λέει, την ώρα που προσφέρουμε θυσίες ανάμεσα στους αλλοφύλους συναντήσουμε νεκρό και ακυρώσουμε τη θυσία. Ονομάζοντας «θάνατο» αυτόν που απέθανε με φυσικό τρόπο, και «φόνο» αυτόν που δολοφονήθηκε κατόπιν επιβουλής. Πρέπει λοιπόν και εμείς, απομακρυνόμενοι όσο το δυνατόν περισσότερο από την αμαρτία, να προσφέρουμε θυσία στον Θεό, αποστρεφόμενοι τα νεκρωτικά και φονικά πάθη των ψυχών μας.