Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 6:2

«Εμφανίστηκε δε σε αυτόν άγγελος Κυρίου μέσα σε πύρινη φλόγα βάτου», και μετά από άλλα: «όταν δε είδε ότι πλησιάζει για να δει, τον κάλεσε μέσα από τη βάτο λέγοντας, Μωυσή Μωυσή, μην πλησιάσεις εδώ· βγάλε τα υποδήματα από τα πόδια σου, διότι ο τόπος πάνω στον οποίο στέκεσαι είναι γη αγία», και λίγο παρακάτω: «και είπε ο Κύριος προς αυτόν, εγώ είμαι ο Ών», και πάλι: «μίλησε ο Κύριος στον Μωυσή και του είπε, εγώ ο Κύριος εμφανίστηκα στον Αβραάμ και στον Ισαάκ και στον Ιακώβ, όντας Θεός τους, και το όνομά μου δεν τους το φανέρωσα· και σύναψα τη διαθήκη μου μαζί τους».

Αυτό, εξάλλου, μπορούμε να το γνωρίσουμε και από τη θεία αποκάλυψη προς τον Μωυσή· λέγει λοιπόν η Γραφή: «Ελάλησε δε ο Θεός προς τον Μωυσή και του είπε: Εγώ είμαι ο Κύριος· και εμφανίστηκα στον Αβραάμ και στον Ισαάκ και στον Ιακώβ, όντας Θεός τους». Βλέπεις πώς είπε ότι ο ίδιος εμφανίστηκε στους πατέρες. Το πότε δε εμφανίστηκε, πάλι η Γραφή το μαρτυρεί λέγοντας: «Εμφανίστηκε δε Κύριος ο Θεός στον Αβραάμ κοντά στη δρυ του Μαμβρή, ενώ εκείνος καθόταν στη θύρα». Και πώς εμφανίστηκε, παρά με ανθρώπινη μορφή; Και ποιον έπρεπε να πιστέψουμε ότι είναι αυτός, παρά τον Υιό του Θεού; Αυτό βεβαίως και ο ίδιος στα Ευαγγέλια το επιβεβαιώνει λέγοντας προς τους Ιουδαίους: «Ο Αβραάμ ο πατέρας σας αγαλλίασε για να δει την ημέρα την δική μου, και την είδε και χάρηκε»· όταν μάλιστα εκείνοι θαύμασαν με τον λόγο αυτόν, πρόσθεσε το «πριν γίνει ο Αβραάμ, εγώ είμαι», παρουσιάζοντας την προΰπαρξή του σαφέστατα. Τι άλλο λοιπόν αποδεικνύει ο λόγος αυτός παρά ότι ο ίδιος ο Υιός του Θεού είναι εκείνος που αποκαλύφθηκε στον Μωυσή και είπε «Εγώ είμαι ο Ων»; Διότι ο ίδιος δίδαξε ότι εμφανίστηκε στον Αβραάμ. Το πώς δε ήταν ο ίδιος «ο Ων», έχει ήδη ειπωθεί. Αλλά και ο μέγας απόστολος Παύλος γνωρίζει ότι ο Υιός του Θεού έγινε μεσίτης της νομοθεσίας που δόθηκε μέσω του Μωυσή, σε όσα διδάσκει λέγοντας: «ο νόμος διατάχθηκε μέσω αγγέλων, με το χέρι μεσίτη. Ο δε μεσίτης δεν είναι ενός». Άρα λοιπόν, εκείνος που αποκαλύφθηκε στον Μωυσή ήταν ο μεσίτης, ο οποίος μεσίτευε για τη σωτηρία των ανθρώπων από τότε, πριν ακόμη αναλάβει τη σάρκα.

Ποιος είναι λοιπόν αυτός, ο οποίος ονομάζεται κάποτε άγγελος μεγάλης βουλής, και άνδρας μέσω του Ιεζεκιήλ, και ως υιός ανθρώπου μέσω του Δανιήλ, και παιδίον μέσω του Ησαΐα, και Χριστός και Θεός προσκυνητός μέσω του Δαβίδ, και Χριστός και λίθος μέσω πολλών, και σοφία μέσω του Σολομώντα, και Ιωσήφ και Ιούδας και άστρο μέσω του Μωυσή, και ανατολή μέσω του Ζαχαρία, και παθητός και Ιακώβ και Ισραήλ πάλι μέσω του Ησαΐα, και ράβδος και άνθος και λίθος ακρογωνιαίος και Υιός Θεού; Αν τον είχατε γνωρίσει, ω Τρύφων, του είπα, δεν θα τον βλασφημούσατε εφόσον έχει ήδη έλθει και γεννηθεί και πάθει και αναβεί στον ουρανό. Αυτός και πάλι θα έρθει, και τότε θα θρηνήσουν οι δώδεκα φυλές σας. Διότι αν είχατε κατανοήσει τα όσα ειπώθηκαν από τους προφήτες, δεν θα αρνιόσασταν ότι αυτός είναι Θεός, Υιός του μόνου και αγεννήτου και αρρήτου Θεού. Επειδή λέγεται κάπου και μέσω του Μωυσή στην Έξοδο ως εξής: Μίλησε δε ο Κύριος προς τον Μωυσή, και του είπε: Εγώ είμαι ο Κύριος, και εμφανίστηκα στον Αβραάμ και στον Ισαάκ και στον Ιακώβ, ως Θεός τους, και το όνομά μου δεν τους το φανέρωσα, και έστησα τη διαθήκη μου με αυτούς. Και έτσι πάλι λέει: Με τον Ιακώβ πάλευε ένας άνθρωπος. Και αναφέρει ότι είναι Θεός: Διότι είδα Θεό πρόσωπο με πρόσωπο, και σώθηκε η ψυχή μου, αναφέρει ότι είπε ο Ιακώβ. Και ότι μάλιστα κατέγραψε πως και τον τόπο, όπου πάλεψε με αυτόν και εμφανίστηκε και ευλόγησε, τον ονόμασε Είδος Θεού.

Αυτό το όνομα, χαραγμένο σε χρυσό πέταλο και προσαρμοσμένο με δεσμούς στην αρχιερατική ταινία, φρουρούσε και στόλιζε το μέτωπο του αρχιερέα, καθιστώντας τον αφενός φοβερό και σεβάσμιο σε όσους τον έβλεπαν, και αφετέρου υπενθυμίζοντας συνεχώς ότι ο αρχιερέας πρέπει να έχει τον νου του ενωμένο με τον Θεό και να μην αποσπάται ποτέ από αυτήν τη συνάφεια και τη μακαριότητα, για να καταπέσει στα γήινα και σε όσα ανήκουν στη ματαιότητα. Ποιο είναι λοιπόν αυτό το όνομα; Ο ίδιος ο Θεός των όλων το διδάσκει. Διότι, όταν ο Μωυσής τον ρώτησε ποιο είναι το όνομά του, εκείνος είπε: «Εγώ ειμί ο Ων», και πάλι επιβεβαιώνοντας ότι αυτό είναι το όνομά του που είχε προαναγγείλει, λέει: «Εγώ, ο Κύριος, εμφανίστηκα στον Αβραάμ, στον Ισαάκ και στον Ιακώβ», και έπειτα «και το όνομά μου δεν τους το φανέρωσα»· ώστε να πεις: σε αξίωσα μεγαλύτερης τιμής από τους πατριάρχες, τους προγόνους σου· διότι το όνομά μου, το οποίο δεν τους φανέρωσα, παρόλο που ο Ιακώβ με παρακάλεσε θερμά, αυτό σε εσένα το διευκρίνισα δηλώνοντας: «Εγώ ειμί ο Ων». Αυτό το όνομα στους Εβραίους προφέρεται Αϊά, και στους Σαμαρείτες Ιαβέ· γράφεται δε με αυτά τα γράμματα: ιώθ, άλφ, ουαύθ, ήθ, μέσω των οποίων δηλώνεται το άναρχο και το ατελεύτητο του Θεού. Διότι αυτό ακριβώς παριστάνει και το «ο Ων»· καθώς αυτή η φράση υποδεικνύει ότι ούτε πριν από αυτόν ούτε μετά από αυτόν υπάρχει ή υφίσταται οτιδήποτε ουσιαστικά, πράγμα που συνιστά το ότι υπάρχει πάντοτε και αιωνίως.