Ἔστιν δὲ καὶ τρίτον παρὰ ταῦτα σημαινόμενον, τρόπῳ μέν τινι συναπτόμενον, τρόπῳ δὲ πλείονι διαιρούμενον τοῦ δευτέρου, καθ’ ὃ δίδοται Μωσῆς θεὸς εἶναι Φαραώ. εἴη δ’ ἂν ὁ τρόπος οὗτος τῆς προσηγορίας ἐξ ἀναλογίας εἰλημμένος· καὶ γὰρ ὥσπερ θεὸς ἐχρημάτιζεν Μωσεῖ ῥῖψαι τὴν ῥάβδον εἰς πίστωσιν τῶν ἐπηγγελμένων, οὕτως Μωσῆς Ἀαρὼν ἐκέλευεν ῥίπτειν τὴν ῥάβδον εἰς ἔκβασιν τῶν ἀπειλουμένων· καὶ Μωσῆς μὲν ὑπηρετεῖτο προστάγμασι θεοῦ, Ἀαρὼν δὲ Μωσέως ἐξεπλήρου τὰς ἐντολὰς εἰς Φαραώ, μαστίζων τὴν Αἴγυπτον καὶ προφήτης γινόμενος τἀδελφοῦ, ὃν ἐκεῖνος τρόπον ἐγίνετο τοῦ θεοῦ. διὸ οὐδὲ θεὸς Μωσῆς ἁπλῶς, ἀλλὰ θεὸς εἴρηται Φαραώ· πάντα γὰρ ἔπραττεν εἰς αὐτὸν ὥσπερ αὐτεξουσίῳ κράτει, ὑπηρετουμένου τοῦ Ἀαρών. ἀλλὰ κοινωνεῖ μὲν οὗτος τῆς κλήσεως ὁ τρόπος τῷ πρὸ αὐτοῦ τῷ τε ἐπ’ ἀνθρώπου καὶ ταύτην τεθεῖσθαι καὶ τῷ ἔχοντος ἀρετήν. διαφέρει δὲ ἄλλοις τε πολλοῖς καὶ ὅτι ἡ μέν, ἐξιδιωσαμένη Μωσῆν, αὐτοῦ γίνεται καὶ οὐκ ἔστιν ὥσπερ ἐκείνη κοινή· καὶ ὅτι ἐκεῖ μὲν θεὸς ἁπλῶς καὶ οὐχὶ τινὸς ὁ τὴν κλῆσιν ὑπελθὼν ἀπεδίδοτο, ἐνταῦθα δὲ τοὐναντίον θεὸς Φαραώ.
Μετάφραση
Υπάρχει όμως, εκτός από αυτά, και μια τρίτη σημασία, η οποία κατά κάποιον τρόπο συνδέεται, αλλά κατά κύριο λόγο διαχωρίζεται από τη δεύτερη, σύμφωνα με την οποία έχει δοθεί στον Μωυσή το να είναι θεός του Φαραώ. Αυτός ο τρόπος της ονομασίας θα μπορούσε να έχει ληφθεί κατ' αναλογίαν· διότι, όπως ακριβώς ο Θεός πρόσταζε στον Μωυσή να ρίξει τη ράβδο προς επιβεβαίωση όσων είχαν επαγγελθεί, έτσι και ο Μωυσής διέταζε τον Ααρών να ρίξει τη ράβδο προς εκπλήρωση των απειλών· και ο μεν Μωυσής υπηρετούσε τα προστάγματα του Θεού, ο δε Ααρών εκπλήρωνε τις εντολές του Μωυσή προς τον Φαραώ, μαστιγώνοντας την Αίγυπτο και γινόμενος προφήτης του αδελφού του, με τον ίδιο τρόπο που εκείνος γινόταν του Θεού. Γι' αυτό και ο Μωυσής δεν ονομάστηκε απλώς θεός, αλλά θεός του Φαραώ· διότι έπραττε τα πάντα απέναντί του ωσάν να είχε αυτεξούσια εξουσία, με τον Ααρών να τον υπηρετεί. Αλλά αυτός ο τρόπος της ονομασίας κοινωνεί με τον προηγούμενο και ως προς το ότι αποδίδεται σε άνθρωπο και ως προς το ότι αποδίδεται σε κάποιον που διαθέτει αρετή. Διαφέρει όμως και σε πολλά άλλα, και στο ότι αυτή η ονομασία, αφού εξατομικεύθηκε στον Μωυσή, γίνεται αποκλειστικά δική του και δεν είναι κοινή όπως η προηγούμενη· και στο ότι εκεί αυτός που λάμβανε την ονομασία ονομαζόταν απλώς θεός και όχι θεός κάποιου, ενώ εδώ, αντίθετα, ονομάστηκε θεός του Φαραώ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες