Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 8:15

Ας μου πει πάλι ο Φαρισαίος, για εκείνους που έδωσαν στα ραβδιά τους σχήματα φιδιών, πώς δεν παρουσίασαν και ένα λεπρό χέρι καθαρό, αλλά αφού απέτυχαν, έλεγαν ξεκάθαρα: «Αυτό είναι δάκτυλος Θεού». Και πώς, πες μου, οι ιερείς του Βάαλ δεν κατέβασαν φωτιά από τον ουρανό, αν και ο Ηλίας την κατέβασε; Μήπως λοιπόν τα δωρήματα του Θεού δίνονται με προσωποληψία; Μη γένοιτο. Διότι, επειδή είναι δίκαιος και αγαπά τους δικαίους, μέσω των αγίων ενεργεί τα θαυμαστά χαρίσματα, ενώ μέσω αυτών που αμαρτάνουν ποτέ. Πολύ εύλογα λοιπόν ο πρώην τυφλός επιτιμά την αθυροστομία των Φαρισαίων, και τους ελέγχει ότι σκέφτονται λανθασμένα, επειδή λένε ότι δεν προέρχεται από τον Θεό αυτός που, από τη δύναμή του να κάνει παράδοξα θαύματα, μαρτυρείται ότι είναι θεϊκός κατά φύση. <Αποκρίθηκαν και του είπαν: Εσύ γεννήθηκες ολόκληρος μέσα στις αμαρτίες, και διδάσκεις εμάς; Και τον έβγαλαν έξω.> Δυσπρόσδεκτα είναι στους πολλούς τα τραύματα των ελέγχων και η διόρθωση μέσω αυτών. Διότι για τους σοφούς είναι ανεκτά και ευχάριστα, επειδή περιέχουν πολλή ωφέλεια και την επαναφορά προς το καλύτερο, έστω και αν συνυπάρχει ο πόνος. Αλλά για τους φιλαμαρτήμονες είναι πικρά, και για ποιον λόγο; Επειδή έχοντας ριζώσει τη διάνοιά τους στις φαύλες ηδονές, αποφεύγουν τη νουθεσία που τους αποκόπτει από εκείνες, θεωρώντας την ως κάτι λυπηρό, και λογαριάζουν ως ζημιά την απομάκρυνση από τα ευχάριστα, χωρίς να ενδιαφέρονται καθόλου για αυτό που είναι εκ φύσεως ωφέλιμο.

Αυτή, λοιπόν, η δόξα και η λαμπρότητα, η οποία θεάθηκε και στο όρος Θαβώρ από τον Πέτρο και όσους ήταν μαζί του, σύμφωνα μεν με τον λόγο της αιτίας και το ότι γίνεται μεθεκτή και ορατή, έστω και μόνο στους άξιους, και σε αυτούς μάλιστα κατά τρόπο άρρητο, υπολείπεται από την πηγή από την οποία προέρχεται, σύμφωνα όμως με τον λόγο του άκτιστου, του άυλου και του ασώματου, και λόγω της αιώνιας ένωσής της με αυτήν (την πηγή), ως λαμπρότητα και φωτιστική δύναμη της αρχέφωτης φύσης, είναι αχώριστη από αυτήν και έτσι αναγνωρίζεται ως μία άκτιστη θεότητα που συνίσταται σε θεία ουσία, θεοποιό δύναμη και χάρη. Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο, παρόλο που από τους Πατέρες γίνεται λόγος για πολλά πνεύματα και για τις ενέργειες του Πνεύματος, αυτό που υπάρχει μέσα μας είναι το Πνεύμα, έστω και αν ο Ακίνδυνος, προχωρώντας στον ίδιο τον Διάλογο, μας συκοφαντεί ότι πρεσβεύουμε πλήθος άκτιστων πνευμάτων, προκειμένου ο ίδιος να μην υποστεί αυτό, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις, οι ενέργειες και τα θεοπρεπή χαρίσματα του Πνεύματος είναι κτιστά. Και αυτά (τα λέει), μολονότι ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει ξεκάθαρα ότι το Άγιο Πνεύμα κατέχει όλα αυτά αιώνια, χωρίς να έχει τίποτα το επίκτητο, αλλά εκείνο που πηγάζει από τον Θεό είναι ενυπόστατο, ενώ όσα πηγάζουν από αυτό αποτελούν τις ενέργειές του, εκ των οποίων μάλιστα εκείνη η μία που στην Αίγυπτο μετέτρεψε το χώμα σε ζώα και κατά την επίγεια παρουσία του Σωτήρα επιτέλεσε το πλήθος των παραδόξων θαυμάτων, ο ίδιος (ο Μέγας Βασίλειος) αναφέρει ότι ονομάστηκε δάκτυλος του Θεού.

Ας μη λυπούμαστε, λοιπόν, επειδή υπάρχουν αιρέσεις, εφόσον και ψευδόχριστοι θέλησαν να επιτεθούν στον Χριστό, και πριν από αυτόν και μετά από αυτόν, με σκοπό να συσκοτίσουν τα πράγματα. Αλλά η αλήθεια λάμπει και είναι ολοφάνερη παντού. Αυτό συνέβη και στην εποχή των προφητών· εμφανίστηκαν ψευδοπροφήτες, και μέσα από τη σύγκριση οι αληθινοί έλαμψαν περισσότερο. Διότι η ασθένεια αναδεικνύει φανερά την υγεία, το σκοτάδι το φως, και η τρικυμία τη γαλήνη. Δεν μπορούν να πουν οι Έλληνες ότι υπήρξαν πλάνοι και μάγοι· διότι εκείνοι ελέγχθηκαν. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση του Μωυσή· επέτρεψε ο Θεός τους μάγους, ώστε να μην εκληφθεί ως μάγος ο Μωυσής· τους άφησε να διδάξουν σε όλους μέχρι ποιο σημείο μπορεί η μαγεία να δημιουργήσει ψευδαισθήσεις· παραπέρα όμως δεν εξαπάτησαν, αλλά οι ίδιοι ομολόγησαν την ήττα τους.

Και το αιγυπτιακό γένος, βέβαια, όταν παλαιότερα μαστιγωνόταν μέσω του Μωυσή, ονόμασε ένα από εκείνα τα πρωτοφανή και θεϊκά έργα «δάχτυλο του Θεού». Ιδού όμως που και για εμάς, μέσω εσού που κατά τον Μωυσή επιτελείς έργα τα οποία ξεπερνούν τον ανθρώπινο νου, εκτελέστηκε αυτό το θεοπρεπές έργο, το οποίο δεν θα ονομαστεί μόνο δάχτυλο του Θεού, αλλά θα προκαλέσει τέτοιο φόβο και θαυμασμό στα έθνη παντού, ώστε από την κατάπληξη να βάλει ο καθένας το δάχτυλο στο στόμα του. Διότι, επιφέροντας τον θάνατο στο κεφάλι του ανόμου, ανέσυρες μέχρι τον τράχηλο τα δεσμά των δυναστών του, και του αφαίρεσες το κεφάλι που κόμπαζε ότι θα περιοδεύσει και θα διασχίσει τις δικές μας χώρες και πόλεις για να τις βάψει πορφυρές με τα αίματα, και το έστειλες παντού ως κοινό και γελοίο θέαμα χλεύης, τοποθετημένο μέσα σε ιππικό σάκο, να μορφάζει απαίσια, με κλειστά τα μάτια, μολύνοντας τη γη με το ίδιο του το αίμα.

Διότι ποιος θα μπορούσε να θρέψει ένα τόσο μεγάλο πλήθος, που κατά το μεγαλύτερο μέρος συνίσταται από φτωχούς και δεν έχει ανθρώπινη συνεισφορά, και να εξασφαλίσει τα αναγκαία και τα επαρκή, αν δεν είναι ο δάκτυλος του Θεού που ενεργεί; Υψώστε λοιπόν τα μάτια σας και δείτε ότι και γέροντες και ασθενείς και κατάκοιτοι και παιδιά και νήπια, αλλά και πολλοί κάτοικοι της πόλης, αφότου μπήκαμε σε αυτή τη βασιλεύουσα πόλη, σε όλους αυτούς ο Κύριος παρέχει επαρκώς τα αναγκαία. Και δεν είναι αυτό αξιοθαύμαστο; Και δεν είναι αξιομακάριστο; Ναι, σας λέω, τέκνα και αδελφοί μου, αρκεί βέβαια να μην είμαστε ράθυμοι μέσα σε πολλή ταπεινοφροσύνη, αλλά να συνεισφέρουμε τα δικά μας και να μοχθούμε για τις ανάγκες που οφείλουμε να καλύπτουμε για τους αδελφούς μας. Διότι τότε και ο Θεός συγκαταβαίνει, όταν βλέπει τις εντολές του να εφαρμόζονται από ένα τέτοιο πλήθος, φανερώνοντας με αφανείς τρόπους πόρους επάρκειας. Γι' αυτό, θερμά σας παρακαλώ και διαρκώς σας υπενθυμίζω: ο καθένας, στη διακονία στην οποία κλήθηκε, ας φροντίζει να κοπιάζει πολύ και να φέρει πολλούς καρπούς, και νοητά και αισθητά, επειδή το ένα αναγνωρίζεται μέσω του άλλου, και όποιος είναι επιμελής ως προς το σώμα, είναι φανερό ότι είναι και ως προς την ψυχή, όπως ακριβώς είναι άκαρπος ως προς την ψυχή εκείνος που είναι αμελής στην εξωτερική του διαγωγή.