Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 1:10

Και πάλι: Ο Κύριος έρχεται στο δίκαιο, το άγιο όρος Του. Και ο Ιεζεκιήλ λέει: Η μορφή των προσώπων τους, και των τεσσάρων, ήταν: πρόσωπο ανθρώπου, και πρόσωπο λιονταριού, και πρόσωπο μόσχου, και πρόσωπο αετού και στα τέσσερα.

46. ΑΚΟΜΗ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ Ενώ ο προφήτης Ιεζεκιήλ είπε: «Και ήλθε επάνω μου το χέρι του Κυρίου, και είδα, και ιδού, ορμητικός άνεμος ερχόταν από τον βορρά» και στη συνέχεια ανέφερε: «Και στο μέσο υπήρχε κάτι σαν ομοίωμα τεσσάρων ζώων. Και η όψη τους είχε ομοίωμα ανθρώπου, και το καθένα είχε τέσσερα πρόσωπα. Και η μορφή των προσώπων τους ήταν πρόσωπο ανθρώπου και πρόσωπο λέοντα από τα δεξιά και στα τέσσερα, και πρόσωπο μόσχου από τα αριστερά και στα τέσσερα, και πρόσωπο αετού και στα τέσσερα», άκουσε παρομοίως τι λέει και ο Πλάτωνας: «Τώρα λοιπόν», είπα εγώ, «ας συζητήσουμε μαζί του, αφού έχουμε συμφωνήσει ποια δύναμη έχει το καθένα, και το να αδικεί κανείς και το να πράττει δίκαια». «Πώς;», είπε εκείνος. «Πλάθοντας με τον λόγο μια εικόνα της ψυχής, για να αντιληφθεί αυτός που τα έλεγε εκείνα, τι είδους πράγμα έλεγε». «Τι λογής εικόνα;», ρώτησε. «Σαν κάποιες από εκείνες», είπα εγώ, «όπως οι φύσεις που μυθολογείται ότι υπήρξαν στα αρχαία χρόνια, όπως της Χίμαιρας, της Σκύλλας, του Κέρβερου και αρκετών άλλων».

Ερμηνεία στον Ιεζεκιήλ. Θεωρούμε ότι ο άνθρωπος είναι το λογικό· ο λέοντας, το θυμικό· ο μόσχος, το επιθυμητικό· ο αετός, η συνείδηση που επιστατεί στα υπόλοιπα, η οποία είναι αυτό που ο Παύλος ονομάζει πνεύμα του ανθρώπου. Ο καθήμενος είναι ο Πατέρας· το πνεύμα, το Άγιο Πνεύμα· η δε νεφέλη, ο Υιός· το δε «από βορρά», (σημαίνει) αυτόν που από την εισαγωγική κατάσταση οδεύει προς τα ανώτερα. Το φέγγος (αναφέρεται) λόγω του φωτισμού· το πυρ, λόγω της παιδαγωγίας· το ότι εξαστράπτει, επειδή οι κολάσεις επέρχονται κατά διαλείμματα· το δε κεκαθαρμένο μέρος της ψυχής ονομάζεται ήλεκτρο· πρέπει να σημειωθεί ότι το ομοίωμα του ανθρώπου προηγείται. Και κάθε λογική φύση είναι πτερωμένη με πνευματικά πτερά. Και συσφίγγονται μεταξύ τους, λόγω της κοινωνικότητας και της ομόνοιας. Το δε χέρι ανθρώπου από κάτω, λόγω της ευταξίας.

Διότι αυτά εισάγουν τη διπλή ειρήνη, τόσο αυτήν μέσα στον εαυτό μας όσο και αυτήν προς τους άλλους ανθρώπους, όπως ακριβώς παρήγγειλε ο Σωτήρας: «να ειρηνεύετε μεταξύ σας και να έχετε αγάπη ο ένας για τον άλλον». Και με το να πει «να επιδιώκετε την ειρήνη» διδάσκει την ειρήνη προς αλλήλους, ενώ με το «και τον αγιασμό», την ειρήνη μέσα μας. Διότι ο μεν αγιασμός θέλει να υποδείξει τον καθαρό, σώφρονα και άγιο βίο, ενώ η ειρήνη της ψυχής έγκειται στο να μην επαναστατούν τα κατώτερα ενάντια στα ανώτερα. Τρίτον, ότι «η καρδιά και η ψυχή» των αποστόλων «ήταν μία», όπως άλλωστε και όλων των πιστών, καθώς είναι γραμμένο στις Πράξεις. Τέταρτον, ότι το κήρυγμα είναι ένα και απλό, κατά το μέτρο που αφορά τον Θεό. «Και δεν γυρνούσαν πίσω καθώς βάδιζαν», διότι δεν έστρεφαν τα νώτα στους εχθρούς, ούτε ίσχυσε εναντίον τους η κακία ώστε να τους αναγκάσει να στραφούν προς τα πίσω, αλλά «το καθένα πορευόταν ευθεία μπροστά από το πρόσωπό του». «Και η ομοιότητα των προσώπων τους: και τα τέσσερα είχαν πρόσωπο ανθρώπου και πρόσωπο λέοντα από τα δεξιά, και τα τέσσερα είχαν πρόσωπο μόσχου από τα αριστερά, και τα τέσσερα πρόσωπο αετού. Τα πρόσωπά τους και οι πτέρυγές τους ήταν εκτεταμένες προς τα πάνω και στα τέσσερα, στο καθένα δύο ενώνονταν η μία με την άλλη και δύο κάλυπταν το σώμα τους από πάνω. Και το καθένα πορευόταν ευθεία μπροστά από το πρόσωπό του· όπου επρόκειτο να πορευθεί το πνεύμα, πορεύονταν, και δεν γυρνούσαν πίσω».

ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΜΑΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ Που είναι γεμάτες από πάρα πολλή ωφέλεια. Περί της τελειότητας που οφείλουν και πρέπει να επιδιώκουν οι Χριστιανοί. ΟΜΙΛΙΑ Α'. Ο μακάριος προφήτης Ιεζεκιήλ, αφού είδε μια θεόπνευστη και ένδοξη οπτασία και όραμα, τη διηγήθηκε και κατέγραψε μια οπτασία γεμάτη από ανείπωτα μυστήρια. Διότι είδε στην πεδιάδα το άρμα των Χερουβείμ, τέσσερα πνευματικά ζώα, όπου το κάθε ζώο είχε τέσσερα πρόσωπα, το ένα πρόσωπο λιονταριού, το άλλο πρόσωπο αετού, το έτερο μοσχαριού και το άλλο πρόσωπο ανθρώπου· και υπήρχαν φτερά σε κάθε πρόσωπο, ώστε κανένα να μην έχει πίσω μέρος ή οπίσθια. Και οι πλάτες τους ήταν γεμάτες μάτια, και οι κοιλιές τους ήταν ομοίως γεμάτες από μάτια, και δεν υπήρχε κανένα σημείο που να μην ήταν γεμάτο από μάτια. Και υπήρχαν τροχοί σε κάθε πρόσωπο, ένας τροχός μέσα σε άλλον τροχό, και μέσα στους τροχούς υπήρχε πνεύμα. Και είδε κάτι σαν ομοίωμα ανθρώπου, και πάνω τους να κάθεται κάποιος σαν ομοίωμα ανθρώπου, και τα όσα βρίσκονταν κάτω από τα πόδια του ήταν σαν κατασκεύασμα από ζαφείρι. Και το άρμα των Χερουβείμ και τα ζώα έφεραν τον Δεσπότη που επέβαινε σε αυτό· και όπου εκείνος ήθελε να πορευθεί, κατευθύνονταν ίσια μπροστά. Και είδε κάτω από τα Χερουβείμ κάτι σαν ανθρώπινο χέρι να τα υποβαστάζει και να τα μεταφέρει.

ΛΟΓΟΣ Θ'. Ο μακάριος προφήτης Ιεζεκιήλ, έχοντας δει μια θεόπνευστη και ένδοξη οπτασία και όραμα, διηγήθηκε και κατέγραψε μια οπτασία γεμάτη από άρρητα μυστήρια. Διότι είδε στην πεδιάδα ένα άρμα Χερουβείμ, τέσσερα ζώα, και το κάθε ζώο είχε τέσσερα πρόσωπα, το ένα πρόσωπο λιονταριού, το άλλο πρόσωπο αετού, το άλλο πρόσωπο μόσχου και το άλλο πρόσωπο ανθρώπου, στραμμένα προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, και υπήρχαν φτερά σε κάθε πρόσωπο, ώστε να μην υπάρχουν πίσω ή οπίσθια μέρη. Και οι πλάτες τους ήταν γεμάτες μάτια, όπως και οι κοιλιές τους ήταν γεμάτες μάτια, και δεν υπήρχε κανένα σημείο που να μην είναι γεμάτο μάτια. Και υπήρχε τροχός για κάθε πρόσωπο, τροχός μέσα σε τροχό, και μέσα στους τροχούς υπήρχε πνεύμα. Και είδε κάτι σαν ομοίωμα θρόνου και πάνω σε αυτόν να κάθεται ένα ομοίωμα ανθρώπου, και ο χώρος κάτω από τα πόδια του ήταν σαν κατασκεύασμα από ζαφείρι. Και το άρμα των Χερουβείμ και τα ζώα μετέφεραν τον επιβαίνοντα Δεσπότη· όπου κι αν ήθελε να πορευτεί, πήγαιναν εντελώς ευθεία ακολουθώντας ένα από τα πρόσωπα, και τα υπόλοιπα και οι τροχοί. Και είδε κάτω από τα Χερουβείμ κάτι σαν ανθρώπινο χέρι να τα υποβαστάζει και να τα φέρει.