Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 1:24

Τον Μανωέ τον κριτή παλαιότερα, και τον Πέτρο τον μαθητή αργότερα, πώς δεν τους θαύμασες; Τον μεν πρώτο, επειδή δεν άντεξε ούτε καν την όψη του Θεού που εμφανίστηκε, και γι' αυτό έλεγε: «Χαθήκαμε, γυναίκα, είδαμε τον Θεό»· διότι για τους ανθρώπους δεν είναι χωρητή ούτε καν η θεία εμφάνιση, πόσο μάλλον η θεία φύση. Τον δε δεύτερο, επειδή δεν δεχόταν στο πλοίο τον Χριστό που του εμφανίστηκε, και γι' αυτό τον παρακαλούσε να απομακρυνθεί. Και τούτο, μολονότι ο Πέτρος ήταν πιο θερμός από τους άλλους στην επίγνωση του Χριστού, και γι' αυτό μακαρίστηκε και του εμπιστεύθηκαν τα μέγιστα. Τι θα μπορούσες άραγε να πεις για τον Ησαΐα, και τον Ιεζεκιήλ, τον επόπτη των μεγίστων αποκαλύψεων, και τους υπόλοιπους προφήτες; Από τους οποίους ο μεν πρώτος είδε τον Κύριο Σαβαώθ να κάθεται σε θρόνο δόξης, και να περιστοιχίζεται, να υμνείται και να καλύπτεται από τα εξαπτέρυγα Σεραφείμ, ενώ ο ίδιος καθαριζόταν με τον αναμμένο άνθρακα και προετοιμαζόταν για την προφητεία. Ο δε δεύτερος περιγράφει το όχημα του Θεού, τα Χερουβείμ, και τον θρόνο που βρίσκεται πάνω από αυτά, και το στερέωμα πάνω από αυτόν, και Εκείνον που εμφανιζόταν στο στερέωμα, καθώς και κάποιες φωνές, κινήσεις και πράξεις. Και αυτά, είτε ήταν κάποια ημερήσια οπτασία ορατή μόνο στους αγίους, είτε αληθινό νυχτερινό όραμα, είτε αποτύπωση στο ηγεμονικό της ψυχής που ερχόταν σε επαφή με τα μελλοντικά σαν να ήταν παρόντα, είτε κάποιο άλλο απόρρητο είδος προφητείας, δεν μπορώ να το πω· το γνωρίζει όμως ο Θεός των προφητών, και εκείνοι στους οποίους ενεργούνται τα τοιαύτα.

Παρουσιάσαμε και άλλες δυνάμεις, τα Χερουβίμ, και δείξαμε πώς επάνω τους υπάρχει στερέωμα, πώς υπάρχει λίθος κρυστάλλου, πώς υπάρχει ομοίωμα θρόνου και μορφή ανθρώπου και ήλεκτρο και πυρ και τόξο· και μετά από όλα εκείνα λέει ο προφήτης: «Αυτό είναι το όραμα του ομοιώματος της δόξας του Κυρίου». Και μέσα από όλα αυτά σας δείχναμε τη συγκατάβαση του Θεού, και ότι ακόμη και αυτή η ίδια είναι αβάσταχτη για τις άνω δυνάμεις.

Το δε στερέωμα σημαίνει ότι αυτός που κάθεται επάνω του είναι ο Θεός. «Διότι ο ουρανός του ουρανού ανήκει στον Κύριο, τη δε γη την έδωσε στους υιούς των ανθρώπων». Ο κρύσταλλος και ο σάπφειρος αποτελούν και τα δύο αινιγματικές εικόνες του Χριστού, ο οποίος ονομάζεται «ακρογωνιαίος λίθος» από τη Γραφή. Όμως ο μεν κρύσταλλος υποδηλώνει το φανερό και γνώριμο αυτού στους ανθρώπους, το οποίο είναι βέβαια και αυτό φανερό, όχι όμως με την έννοια ότι είναι εύκολα κατανοητό και άξιο περιφρόνησης, ο δε σάπφειρος υποδηλώνει το βαθύ, το απόρρητο και το αδιάγνωστο στους ανθρώπους. Τα δε πρόσωπα των ζώων και φαίνονταν και καλύπτονταν από τις πτέρυγες. Διότι, το μεν ότι ο Υιός του Θεού ήλθε μαζί μας και έγινε άνθρωπος και πέθανε υπέρ ημών και αναστήθηκε, ήταν φανερό, ο δε τρόπος με τον οποίο έγιναν αυτά είναι εντελώς κρυφός και συγκεκαλυμμένος και ανώτερος από τη δυνατότητα των ανθρώπων να τον γνωρίζουν. Και για αυτόν τον λόγο τα πρόσωπα των ζώων, τα οποία υποδήλωναν αινιγματικά τους λόγους περί του Σωτήρος, και φαίνονταν και καλύπτονταν από τις πτέρυγες, η δε φωνή των πτερύγων ήταν «σαν φωνή άφθονου ύδατος». Διότι το Άγιο Πνεύμα ονομάζεται ύδωρ σε πολλά σημεία της Γραφής, και μάλιστα πολύ εξαιτίας της θεότητάς του, διότι περιέχει και συγκρατεί τα πάντα και δεν έχει καμία ανάγκη. Πράγμα που το δήλωσε με όσα ακολουθούν, λέγοντας «σαν φωνή του Θεού Σαδδαΐ», δηλαδή «σαν φωνή του ικανού Θεού». Και αυτό ισοδυναμεί με το πολύ και το απροσδεές. «Όταν πορεύονταν τα ζώα, η φωνή του λόγου ήταν σαν φωνή στρατοπέδου και όταν αυτά στέκονταν, κατέπαυαν οι πτέρυγές τους».

Διακηρύσσοντας αυτό το όνομα, δοκίμασαν πολλά οδυνηρά βάσανα, για να πειστούν να μην το λένε. «Διότι τους παρήγγειλαν», λέει, «να μη μιλούν στο όνομα αυτό», αλλά εκείνοι φώναζαν πολύ περισσότερο. Και το όνομα του Σωτήρα ήταν για αυτούς και θεραπεία των τραυμάτων τους και αντάλλαγμα για όλα τα αγαθά της γης. Γι' αυτό λέει «κατά την πορεία τους», δηλαδή στον δρόμο του ευαγγελίου, άκουγαν τη φωνή του Λόγου. «Σαν φωνή παρεμβολής»· κυρίως μεν επειδή ήταν θαυμαστή και οικεία στη μεγαλειότητα του Λόγου. Έπειτα και διότι όλα τα θεία, παρότι από μόνα τους είναι ολοφάνερα, στους ανθρώπους είναι σκοτεινά και αδιάγνωστα, πράγματα που συμβαίνουν και τα δύο με τη φωνή του πλήθους. Διότι και μεγάλη είναι αυτή η φωνή και ελάχιστα γνώριμη, επειδή δεν είναι σύμμετρη προς την ακοή, λόγω της ποικιλίας της και του ότι συντίθεται από διαφορετικές φωνές. Φαίνονταν δε τα ζώα να στέκονται ακίνητα πολλές φορές. Πρώτον μεν για να φανεί ότι δεν είναι ακαταπόνητης φύσης, αλλά ότι υποδηλώνουν ανθρώπους, έπειτα για να φανεί το στερεό και ακλόνητο των λόγων, και επιπλέον η πρόθεση και η ένταση των αποστόλων. Διότι δεν ήταν ευμετάβολοι, ούτε τους κλόνισαν τα κύματα της κακίας. Εξάλλου και διότι την κίνηση έπρεπε να ακολουθεί και η ηρεμία, για να μη φανεί ότι ο δρόμος τους είναι μάταιος, εάν δεν έφταναν στο τέλος.

Διότι δεν ήταν μάταιος ο δρόμος των αποστόλων, ούτε κήρυτταν μάταια, αλλά ο μακάριος Λουκάς καταριθμεί τόσους και τόσους που πίστευαν διαρκώς στον Κύριο. Επιπλέον, η μεν κίνηση φανερώνει την πρόνοια των αποστόλων προς τους ανθρώπους, η δε στάση τη στροφή τους προς τον Θεό και την εξαιτίας αυτής αφομοίωσή τους με Αυτόν. Διότι η στάση αποτελεί εικόνα της αληθινής ειρήνης και του κατεξοχήν Ενός, του Θεού. «Και όταν στέκονταν, ησύχαζαν οι πτέρυγές τους», αυτό ακριβώς δείχνει: ότι η κίνηση στα ζωντανά όντα προέρχεται από τις πτέρυγες. Διότι η δύναμη των αποστόλων προερχόταν μόνο από το Άγιο Πνεύμα· «καθώς δεν διατύπωναν τα λόγια τους με πειστικά επιχειρήματα ανθρώπινης σοφίας». Και στις Πράξεις αναφέρεται: «γιατί μας ατενίζετε, σαν να έχουμε κάνει αυτό το πράγμα με δική μας δύναμη ή ευσέβεια;». Και ο μακάριος Παύλος, απαριθμώντας όσα κατόρθωσε στο κήρυγμα, πρόσθεσε: «όχι όμως εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου»· και «όλα τα μπορώ μέσω του Χριστού που με ενδυναμώνει». «Και πάνω από το κεφάλι τους υπήρχε κάτι σαν όψη λίθου σαπφείρου». Διότι, έχοντας δει πρώτα κάτι σαν κρύσταλλο, στη συνέχεια βλέπει «σαν όψη λίθου σαπφείρου». Προχωρώντας δηλαδή από τα πιο σαφή και γνώριμα του Θεού προς τα βαθύτερα, πράγμα που αποτελεί τον κανόνα της ανθρώπινης γνώσης. «Και πάνω σε αυτό ομοίωμα θρόνου», πάνω στον οποίο είδε με εικόνες τον ίδιο τον Σωτήρα. Διότι γινόμαστε εγγύτεροι στον Θεό, όταν θεωρούμε την απόκρυφη γνώση Του, στο μέτρο που αυτό είναι δυνατόν.

ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΜΑΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ Που είναι γεμάτες από πάρα πολλή ωφέλεια. Περί της τελειότητας που οφείλουν και πρέπει να επιδιώκουν οι Χριστιανοί. ΟΜΙΛΙΑ Α'. Ο μακάριος προφήτης Ιεζεκιήλ, αφού είδε μια θεόπνευστη και ένδοξη οπτασία και όραμα, τη διηγήθηκε και κατέγραψε μια οπτασία γεμάτη από ανείπωτα μυστήρια. Διότι είδε στην πεδιάδα το άρμα των Χερουβείμ, τέσσερα πνευματικά ζώα, όπου το κάθε ζώο είχε τέσσερα πρόσωπα, το ένα πρόσωπο λιονταριού, το άλλο πρόσωπο αετού, το έτερο μοσχαριού και το άλλο πρόσωπο ανθρώπου· και υπήρχαν φτερά σε κάθε πρόσωπο, ώστε κανένα να μην έχει πίσω μέρος ή οπίσθια. Και οι πλάτες τους ήταν γεμάτες μάτια, και οι κοιλιές τους ήταν ομοίως γεμάτες από μάτια, και δεν υπήρχε κανένα σημείο που να μην ήταν γεμάτο από μάτια. Και υπήρχαν τροχοί σε κάθε πρόσωπο, ένας τροχός μέσα σε άλλον τροχό, και μέσα στους τροχούς υπήρχε πνεύμα. Και είδε κάτι σαν ομοίωμα ανθρώπου, και πάνω τους να κάθεται κάποιος σαν ομοίωμα ανθρώπου, και τα όσα βρίσκονταν κάτω από τα πόδια του ήταν σαν κατασκεύασμα από ζαφείρι. Και το άρμα των Χερουβείμ και τα ζώα έφεραν τον Δεσπότη που επέβαινε σε αυτό· και όπου εκείνος ήθελε να πορευθεί, κατευθύνονταν ίσια μπροστά. Και είδε κάτω από τα Χερουβείμ κάτι σαν ανθρώπινο χέρι να τα υποβαστάζει και να τα μεταφέρει.