Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 1:6

ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΕΖΕΚΙΗΛ. <Και τέσσερις πτέρυγες στο καθένα.> (Cat. Ezech. f. 192. b.) Διότι οι νοερές και άνω δυνάμεις στέκονται πάντοτε σταθερές, μη λυγίζοντας προς τα αισχρότερα, αλλά διατρέχουν την ευθεία και άμεμπτη οδό της ζωής που τους αρμόζει. <Και θα είναι πάνω στα όρη σαν περιστέρια.> (Cat. f. 198. b.) Οι μακάριοι μαθητές· διότι περιήλθαν όλη την οικουμένη, κηρύττοντας το μυστήριο του Χριστού, έχοντάς το ως ωδή και λύρα. <Και εάν βρίσκονται οι τρεις αυτοί άνδρες εν μέσω αυτής, ο Νώε, ο Δανιήλ και ο Ιώβ.> (Cat. f. 203. b.) Επειδή νομίζω ότι δεν πρέπει να αφήνουμε ανεξέταστα τα λόγια του προφήτη, ας πούμε γιατί άραγε, ενώ ο Νώε και ο Ιώβ και ο Δανιήλ είχαν ήδη πεθάνει, ίσως δε κάπου και ο ίδιος ο Δανιήλ, λέει ότι αυτοί θα σωθούν λόγω της δικής τους δικαιοσύνης, καίτοι όλη η υπόλοιπη γη, εναντίον της οποίας θα εκδιδόταν η καταδικαστική απόφαση του θανάτου, θα καταστρεφόταν. Φαίνεται λοιπόν ότι με τον Νώε παρομοιάζει εκείνους που μέσω της πίστης τους στον Θεό γίνονται ευάρεστοι σε Αυτόν· με τον Δανιήλ τους σοφούς και διορατικούς· και με τον Ιώβ πάλι εκείνους που μέσω της υπομονής, και προφανώς της υπομονής σε οτιδήποτε είναι αξιέπαινο, ευαρεστούν σε Αυτόν. <Και θα πάρω εγώ από τα εκλεκτά της κορυφής του κέδρου.> (Cat. f. 208.)

46. ΑΚΟΜΗ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ Ενώ ο προφήτης Ιεζεκιήλ είπε: «Και ήλθε επάνω μου το χέρι του Κυρίου, και είδα, και ιδού, ορμητικός άνεμος ερχόταν από τον βορρά» και στη συνέχεια ανέφερε: «Και στο μέσο υπήρχε κάτι σαν ομοίωμα τεσσάρων ζώων. Και η όψη τους είχε ομοίωμα ανθρώπου, και το καθένα είχε τέσσερα πρόσωπα. Και η μορφή των προσώπων τους ήταν πρόσωπο ανθρώπου και πρόσωπο λέοντα από τα δεξιά και στα τέσσερα, και πρόσωπο μόσχου από τα αριστερά και στα τέσσερα, και πρόσωπο αετού και στα τέσσερα», άκουσε παρομοίως τι λέει και ο Πλάτωνας: «Τώρα λοιπόν», είπα εγώ, «ας συζητήσουμε μαζί του, αφού έχουμε συμφωνήσει ποια δύναμη έχει το καθένα, και το να αδικεί κανείς και το να πράττει δίκαια». «Πώς;», είπε εκείνος. «Πλάθοντας με τον λόγο μια εικόνα της ψυχής, για να αντιληφθεί αυτός που τα έλεγε εκείνα, τι είδους πράγμα έλεγε». «Τι λογής εικόνα;», ρώτησε. «Σαν κάποιες από εκείνες», είπα εγώ, «όπως οι φύσεις που μυθολογείται ότι υπήρξαν στα αρχαία χρόνια, όπως της Χίμαιρας, της Σκύλλας, του Κέρβερου και αρκετών άλλων».

Τι είδε, λοιπόν, αυτός; «Ιδού, λέει, ερχόταν νεφέλη από τον βορρά, και ολόγυρα υπήρχε λάμψη και πυρ που άστραφτε, και στο μέσο του σαν όψη ηλέκτρου και λάμψη μέσα σε αυτό, και στο μέσο ομοίωμα τεσσάρων ζώων. Αυτή ήταν η όψη τους, υπήρχε επάνω τους ομοίωμα ανθρώπου. Και το καθένα είχε τέσσερα πρόσωπα, και το καθένα τέσσερις πτέρυγες. Και είχαν ύψος, λέει, και ήταν φοβερά, και οι ράχες και των τεσσάρων ήταν γεμάτες οφθαλμούς ολόγυρα, και πάνω από το κεφάλι τους υπήρχε ομοίωμα σαν στερέωμα, σαν φοβερή όψη κρυστάλλου, εκτεταμένο ψηλά πάνω από το κεφάλι τους, και οι πτέρυγές τους, δύο στο καθένα, κάλυπταν τα σώματά τους, και πάνω από το στερέωμα υπήρχε κάτι σαν όψη λίθου σαπφείρου· και πάνω σε αυτό ομοίωμα θρόνου, και πάνω στο ομοίωμα του θρόνου υπήρχε ομοίωμα σαν μορφή ανθρώπου επάνω του. Και είδα κάτι σαν όψη ηλέκτρου, από την όψη της οσφύος και προς τα πάνω, και από την όψη της οσφύος και προς τα κάτω σαν όψη φωτιάς, και η λάμψη του ήταν σαν την όψη του τόξου, όταν βρίσκεται στη νεφέλη σε ημέρα βροχής». Και μετά από όλα αυτά, θέλοντας να δείξει ότι ούτε ο προφήτης, ούτε εκείνες οι δυνάμεις αντίκρισαν καθαρή την ίδια την ουσία, λέει: «Αυτή ήταν η όψη του ομοιώματος της δόξας του Κυρίου». Είδες και εκεί και εδώ τη συγκατάβαση;

Τα δε «τέσσερα ζώα» συμβολίζουν τους κήρυκες της θείας οικονομίας, οι οποίοι επρόκειτο να διατρέξουν ολόκληρο τον κόσμο και να κηρύξουν τον Χριστό ως άνθρωπο, γεγονός που φανερώνεται μέσα από το ανθρώπινο πρόσωπο, και ως καταγόμενο από βασιλική φυλή, το οποίο συμβολίζει το πρόσωπο του λέοντος, και ως βασιλιά όχι επίγειο αλλά ουράνιο, το οποίο υποδήλωνε το «πρόσωπο του αετού», και ως εκείνον που καθαρίζει τους ανθρώπους με το δικό Του αίμα, του οποίου τύπος ήταν το πρόσωπο του «μόσχου». Διότι το αίμα των θυσιών προσέφερε καθαρισμό των αμαρτιών στους Ιουδαίους, επειδή αποτελούσε τύπο του θείου αίματος του Σωτήρος, «διότι, εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων και η στάχτη της δαμάλεως, που ραντίζει τους μολυσμένους, αγιάζει παρέχοντας την καθαρότητα της σάρκας», όπως λέει ο Απόστολος. «Οι δε τέσσερις πτέρυγες» (οι πειστικοί θείοι λόγοι, δηλαδή το καθένα από τα δόγματα), είναι αυτές που παρείχαν την κίνηση στα ζώα και τα κάλυπταν. Διότι ο θείος λόγος που τους εμφυσήθηκε, τους κινούσε προς το έργο του Ευαγγελίου και κάλυπτε την ανθρώπινη ασθένειά τους, ώστε να μη θεωρούνται καν άνθρωποι· γι' αυτό και πολλές φορές οι Έλληνες (ειδωλολάτρες) τους εξέλαβαν ως θεούς. «Και οι πόδες τους ήταν φτερωτοί» λόγω της ταχύτητάς τους και επειδή δεν είχαν ανάγκη από τίποτα το γήινο για την πορεία του Ευαγγελίου. Διότι, εκείνος στον οποίο η φύση έδωσε φτερά για να τρέχει, δεν έχει καθόλου ανάγκη τη γη. «Και όρθιοι οι πόδες τους». Διότι δεν κάμπτονταν, αν και δοκίμαζαν πολλές δυσχέρειες, ούτε ίσχυσε εναντίον τους η κακία ούτε περιόρισε την πορεία τους.

Διότι, εφόσον ο Θεός και Πατέρας νοείται ως ανατολή, θεωρείται ότι βλέπει προς τη δύση και επιβλέπει τα ταπεινά. Το βόρειο μέρος θα νοηθεί στα δεξιά του. «Και νεφέλη υπήρχε γύρω του». Το Άγιο Πνεύμα, το οποίο σε πολλά σημεία της Γραφής δηλώνεται μέσω της νεφέλης, και το οποίο δημιούργησε εκείνη την άγια σάρκα μέσα στην κοιλιά της αγίας Παρθένου, ήταν μεν παρόν αόρατα για κάποιο διάστημα στον Σωτήρα μέχρι την ημέρα της αναδείξεώς του, αργότερα όμως ήταν παρόν πιο φανερά, όταν και τον δόξαζε μέσα από τα έργα που αρμόζουν στον Θεό. Και για τον λόγο αυτό, άλλοτε φαινόταν ως πνεύμα και άλλοτε ως νεφέλη γύρω από αυτό που εμφανιζόταν. «Ήταν δε μεγάλη η νεφέλη» λόγω της θεότητας, την οποία υποδείκνυε τόσο το φέγγος όσο και το πυρ που άστραφτε. «Και στο μέσο αυτού του πυρός, που βρισκόταν γύρω από τη νεφέλη, υπήρχε κάτι σαν όψη ηλέκτρου», το οποίο φανέρωνε τη σάρκα του Σωτήρα, η οποία ήταν και από μόνη της λαμπρή και καθαρή και άξια του Μονογενούς. Το δε «φέγγος μέσα στο ήλεκτρο» είναι η θεότητα που ήταν κρυμμένη μέσα στον άνθρωπο. «Και στο μέσο υπήρχε κάτι σαν ομοίωμα τεσσάρων ζώων· και αυτή ήταν η όψη τους· υπήρχε ομοίωμα ανθρώπου σε αυτά, και το καθένα είχε τέσσερα πρόσωπα και το καθένα τέσσερις φτερούγες. Και τα σκέλη τους ήταν ίσια και τα πόδια τους φτερωτά και έβγαζαν σπινθήρες, σαν χαλκός που αστράφτει».

ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΜΑΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ Που είναι γεμάτες από πάρα πολλή ωφέλεια. Περί της τελειότητας που οφείλουν και πρέπει να επιδιώκουν οι Χριστιανοί. ΟΜΙΛΙΑ Α'. Ο μακάριος προφήτης Ιεζεκιήλ, αφού είδε μια θεόπνευστη και ένδοξη οπτασία και όραμα, τη διηγήθηκε και κατέγραψε μια οπτασία γεμάτη από ανείπωτα μυστήρια. Διότι είδε στην πεδιάδα το άρμα των Χερουβείμ, τέσσερα πνευματικά ζώα, όπου το κάθε ζώο είχε τέσσερα πρόσωπα, το ένα πρόσωπο λιονταριού, το άλλο πρόσωπο αετού, το έτερο μοσχαριού και το άλλο πρόσωπο ανθρώπου· και υπήρχαν φτερά σε κάθε πρόσωπο, ώστε κανένα να μην έχει πίσω μέρος ή οπίσθια. Και οι πλάτες τους ήταν γεμάτες μάτια, και οι κοιλιές τους ήταν ομοίως γεμάτες από μάτια, και δεν υπήρχε κανένα σημείο που να μην ήταν γεμάτο από μάτια. Και υπήρχαν τροχοί σε κάθε πρόσωπο, ένας τροχός μέσα σε άλλον τροχό, και μέσα στους τροχούς υπήρχε πνεύμα. Και είδε κάτι σαν ομοίωμα ανθρώπου, και πάνω τους να κάθεται κάποιος σαν ομοίωμα ανθρώπου, και τα όσα βρίσκονταν κάτω από τα πόδια του ήταν σαν κατασκεύασμα από ζαφείρι. Και το άρμα των Χερουβείμ και τα ζώα έφεραν τον Δεσπότη που επέβαινε σε αυτό· και όπου εκείνος ήθελε να πορευθεί, κατευθύνονταν ίσια μπροστά. Και είδε κάτω από τα Χερουβείμ κάτι σαν ανθρώπινο χέρι να τα υποβαστάζει και να τα μεταφέρει.

ΛΟΓΟΣ Θ'. Ο μακάριος προφήτης Ιεζεκιήλ, έχοντας δει μια θεόπνευστη και ένδοξη οπτασία και όραμα, διηγήθηκε και κατέγραψε μια οπτασία γεμάτη από άρρητα μυστήρια. Διότι είδε στην πεδιάδα ένα άρμα Χερουβείμ, τέσσερα ζώα, και το κάθε ζώο είχε τέσσερα πρόσωπα, το ένα πρόσωπο λιονταριού, το άλλο πρόσωπο αετού, το άλλο πρόσωπο μόσχου και το άλλο πρόσωπο ανθρώπου, στραμμένα προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, και υπήρχαν φτερά σε κάθε πρόσωπο, ώστε να μην υπάρχουν πίσω ή οπίσθια μέρη. Και οι πλάτες τους ήταν γεμάτες μάτια, όπως και οι κοιλιές τους ήταν γεμάτες μάτια, και δεν υπήρχε κανένα σημείο που να μην είναι γεμάτο μάτια. Και υπήρχε τροχός για κάθε πρόσωπο, τροχός μέσα σε τροχό, και μέσα στους τροχούς υπήρχε πνεύμα. Και είδε κάτι σαν ομοίωμα θρόνου και πάνω σε αυτόν να κάθεται ένα ομοίωμα ανθρώπου, και ο χώρος κάτω από τα πόδια του ήταν σαν κατασκεύασμα από ζαφείρι. Και το άρμα των Χερουβείμ και τα ζώα μετέφεραν τον επιβαίνοντα Δεσπότη· όπου κι αν ήθελε να πορευτεί, πήγαιναν εντελώς ευθεία ακολουθώντας ένα από τα πρόσωπα, και τα υπόλοιπα και οι τροχοί. Και είδε κάτω από τα Χερουβείμ κάτι σαν ανθρώπινο χέρι να τα υποβαστάζει και να τα φέρει.