Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 17:12

«Και έγινε άμπελος και έκανε κληματίδες, και άπλωσε τα κλαδιά της.» Αυτά, λοιπόν, είπε ο Θεός προς τον μακάριο προφήτη Ιεζεκιήλ. Επειδή όμως ο λόγος ήταν δυσνόητος, και η δύναμη των νοημάτων δεν ήταν πολύ σαφής στους ακροατές, ο Ίδιος πάλι τα αποσαφηνίζει λέγοντας: «Να πεις προς τον οίκο του Ισραήλ που με πικραίνει: Δεν γνωρίζετε τι σημαίνουν αυτά που είπα; Όταν θα έλθει ο βασιλιάς της Βαβυλώνας στην Ιερουσαλήμ, και θα πάρει τον βασιλιά της, και τους άρχοντές της, και θα τους οδηγήσει κοντά του στη Βαβυλώνα.»

Υιοί αυτών έγιναν οι ηγέτες των εκ περιτομής, οι οποίοι εδώ ονομάζονται «Σαρίων» σύμφωνα με τις άλλες εκδόσεις (λέξη που ερμηνεύεται «άρχοντες»), τους οποίους συνέτριψε με απειλή μαζί με την Ιερουσαλήμ, την οποία αποκάλεσε μόσχο και Λίβανο. Διότι με σαφήνεια ο προφήτης Ιεζεκιήλ το παρουσίασε αυτό, λέγοντας: «Αυτά λέγει: Ο μέγας αετός, ο μεγαλοπτέρυγος, με το μεγάλο άνοιγμα, γεμάτος νύχια, ο οποίος έχει την ηγεμονία να εισέλθει στον Λίβανο, πήρε τα εκλεκτά μέρη του κέδρου, τα πιο τρυφερά άκρα του, και τα έφερε στη γη των Χαλδαίων»· πράγματα τα οποία ερμήνευσε με τα όσα ακολουθούν λέγοντας: «Όταν έλθει ο βασιλιάς της Βαβυλώνας στην Ιερουσαλήμ και συλλάβει τον βασιλιά της και τον άρχοντά της».

Έχει ειπωθεί, βέβαια, στον Ησαΐα: «Ιδού, λοιπόν, ο Κύριος Σαβαώθ συνταράσσει τους ενδόξους με ισχύ·» και στη συνέχεια: «Ο δε Λίβανος μαζί με τους υψηλούς θα πέσει». Έχει λεχθεί επίσης και στον Ζαχαρία: «Άνοιξε, Λίβανε, τις πύλες σου, και ας καταφάγει φωτιά τους κέδρους σου». Έχει ειπωθεί και στον εικοστό όγδοο ψαλμό: «Θα συντρίψει τους κέδρους του Λιβάνου, και θα τους λεπτύνει όπως το μοσχάρι του Λιβάνου». Αυτές τις εκφράσεις, που είναι ασαφείς, τις αποσαφηνίζει ο λόγος του Ιεζεκιήλ που λέει: «Ο μεγάλος αετός, ο μεγαλοπτέρυγος, με τα πλατιά φτερά, που είναι γεμάτος νύχια, ο οποίος έχει την ηγεμονία να εισέλθει στον Λίβανο, και απέκοψε τα τρυφερά κλαδιά του κέδρου·» στα οποία στη συνέχεια προστίθεται: «Όταν θα έλθει ο βασιλιάς της Βαβυλώνας και θα εισέλθει στην Ιερουσαλήμ, και θα συλλάβει τους άρχοντες». Διότι είναι σαφές ότι μέσω αυτών η προφητεία ερμήνευσε τον μεγάλο μεγαλοπτέρυγο αετό ως τον βασιλιά των Βαβυλωνίων, και τον Λίβανο ως την Ιερουσαλήμ. Θα εφαρμόσεις, λοιπόν, και τα όσα αναφέρονται στους υπόλοιπους προφήτες ως λεχθέντα για τον Λίβανο, στην Ιερουσαλήμ. Αλλά ούτε και κάποιος από τους εκ περιτομής θα μπορούσε να αμφιβάλλει, ώστε να μην ομολογήσει ότι τα όσα έχουν λεχθεί για τον Λίβανο υπαινίσσονται την Ιερουσαλήμ. «Θα υψωθεί» λοιπόν, αναφέρει το παρόν λόγιο, «πάνω από τον Λίβανο ο καρπός του», δηλαδή του προφητευόμενου Σωτήρα.

Εάν, όμως, κάποιος δυσπιστεί απέναντι σε αυτά, ας πει εάν είναι δυνατόν να διασωθεί αλλιώς το γράμμα του κειμένου σύμφωνα με την προφανή έννοια· διότι γιατί ή πώς ο Λίβανος θα πέσει μαζί με τους υψηλούς; Ας μην ερμηνεύσει αλληγορικά ούτε τη ράβδο ούτε το άνθος που βγαίνει από αυτήν, αλλά ας αποδείξει πώς λέγεται ότι θα βγει μια υλική ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί και τι είδους άνθος θα αναβλαστήσει από αυτήν. Εάν, πάλι, αυτά αναγκάζουν ακόμη και τον πολύ σκληρόκαρδο να αναχθεί στην πνευματική κατανόηση, δες μήπως και τα υπόλοιπα ορθώς παρουσιάζονται από εμάς ως έχοντα εκπληρωθεί πνευματικά κατά την παρουσία του Σωτήρος μας. Τα οποία μάλιστα έγιναν, σύμφωνα με την προφητεία, αφού ο Κύριος Σαβαώθ κατετάραξε τους άλλοτε ένδοξους του παλαιού λαού· αυτούς για τους οποίους προφητεύει ότι, αφού υψώθηκαν λόγω της ύβρεώς τους εναντίον του Σωτήρος μας, θα συντριβούν, θα ταπεινωθούν και θα πέσουν. Μαζί με αυτούς ο λόγος λέει ότι θα πέσει και ο Λίβανος· διότι έτσι συνηθίζει να ονομάζει την Ιερουσαλήμ και τη λατρεία που τελούνταν παλαιότερα σε αυτήν με σωματικό τρόπο· όπως είναι φανερό από τον Ιεζεκιήλ, όπου είναι γραμμένο με αυτόν τον τρόπο: «Ο αετός ο μέγας, ο μεγαλοπτέρυγος, με το μακρύ άνοιγμα φτερών, ο γεμάτος νύχια, ο οποίος έχει την αρχηγία για να εισέλθει στον Λίβανο, και πήρε τα εκλεκτά της κέδρου». Επεξηγώντας λοιπόν την παραβολή, ο ίδιος ο προφητικός λόγος διδάσκει σαφώς ότι ο Λίβανος είναι η Ιερουσαλήμ, λέγοντας: «Υιέ ανθρώπου, πες στον οίκο τον παραπικραίνοντα: Δεν γνωρίζετε τι ήταν αυτά;»

Είπα, όταν έλθει ο βασιλιάς της Βαβυλώνας στην Ιερουσαλήμ και συλλάβει τον βασιλιά της και τους άρχοντές της. Είναι ολοφάνερο λοιπόν το πώς και αυτός ο Λίβανος, μαζί με όσους υψώθηκαν από την αλαζονεία τους, κατέπεσε κατά την παρουσία του Σωτήρα μας που προήλθε από τη ρίζα του Ιεσσαί· στον οποίο και αναπαύθηκε η τελειότητα των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, και ο οποίος πρόκειται να έλθει και πάλι κατά τη δεύτερη και ένδοξη παρουσία του, χωρίς να κρίνει σύμφωνα με την εξωτερική δόξα· διότι ο Θεός δεν προσωποληπτεί· αλλά ούτε και θα ελέγξει σύμφωνα με τα λόγια· διότι αυτός ερευνά καρδιές και νεφρούς, και διεισδύει μέχρι τον διαχωρισμό ψυχής και πνεύματος.

Αυτό το γεγονός από μόνο του αποτελεί μέγα θαύμα, όπως το αινίχθηκε ο προφήτης, λέγοντας: «Άνοιξε, Λίβανε, τις πύλες σου, και ας καταφάει η φωτιά τους κέδρους σου». Διότι με το όνομα Λίβανος σε αυτά τα χωρία ονομάζει συνήθως τον ίδιο τον ιερό ναό, επειδή και από άλλες προφητείες έχει αποδειχθεί ότι ο ίδιος ο ναός αποκαλείται Λίβανος. Αυτό άλλωστε το ομολογούν μέχρι και σήμερα οι ίδιοι οι υιοί των Ιουδαίων, επειδή και ο Ησαΐας, προφητεύοντας παρόμοια με τον προκείμενο προφήτη, είπε: «Ιδού, ο Κύριος Σαβαώθ συνταράσσει τους ενδόξους με ισχύ, και οι υψηλοί στην αλαζονεία θα συντριβούν». «Ο δε Λίβανος μαζί με τους υψηλούς θα πέσει. Και θα εξέλθει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, και άνθος από τη ρίζα θα αναβλαστήσει. Και θα επαναπαυθεί πάνω του το Πνεύμα του Θεού». Στα οποία προσθέτει: «Και θα υπάρξει η ρίζα του Ιεσσαί και αυτός που εγείρεται για να άρχει στα έθνη· σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη». Διότι και εδώ, μαζί με τη γέννηση του Χριστού από το σπέρμα του Ιεσσαί και του Δαβίδ, έχει συνδεθεί η καθαίρεση του Λιβάνου και η κλήση των εθνών. Το ότι δε ο Λίβανος υποδηλώνει ρητά την Ιερουσαλήμ το επισημαίνει ο Ιεζεκιήλ λέγοντας: «Ο αετός ο μέγας, ο μεγαλοπτέρυγος, που έχει την ηγεσία, [ήλθε για] να εισέλθει στον Λίβανο, και απέκοψε τα τρυφερά μέρη του κέδρου». Αποσαφηνίζοντας λοιπόν αυτά ο ίδιος στη συνέχεια, προσθέτει: «όταν έλθει» ο Ναβουχοδονόσορ «στην Ιερουσαλήμ» και συλλάβει «τους άρχοντές της», και τα εξής.