Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 20:25

Παρομοιάζει με κέδρους ψηλούς και ευπρεπέστατους εκείνους που προέρχονται από τον Ισραήλ, μεταξύ των οποίων ο εκλεκτός, και σαν μια καρδιά, υπήρξε ο μακάριος Δαβίδ, από τον οποίο, αφού τον έλαβε, ο Θεός και Πατέρας φύτεψε τον Εμμανουήλ, ο οποίος αναπτύχθηκε σε μεγάλο κέδρο και δέχθηκε τους πάντες κάτω από τη δική του σκιά· και έτσι ολόκληρη η υφήλιος γνώρισε τη δύναμη και την εξουσία του παντοδύναμου Θεού. Διότι ταπείνωσε το χλωρό δέντρο, και έκανε να φυτρώσει και να βλαστήσει το ξερό δέντρο, δηλαδή την Εκκλησία των εθνών, η οποία είχε ξηρανθεί από τις πλεονεξίες του διαβόλου. <Και εγώ τους έδωσα προστάγματα που δεν ήταν καλά.> (Cat. 210. b.) Όσον αφορά βέβαια την πνευματική θεώρηση, ο νόμος είναι άγιος και η εντολή αγία και δίκαιη και αγαθή. Όσον αφορά όμως τη ματαιότητα του πράγματος, και τη λατρεία που περιορίζεται μόνο σε σκιές, τα προστάγματα δεν είναι καλά, ούτε παρέχουν την αιώνια ζωή. Διότι κανείς δεν δικαιώνεται με τον νόμο, σύμφωνα με το γεγραμμένο. <Ιδού το γάλα καταναλώνετε.> (Cat. f. 224.) Επειδή απαιτώντας σύμφωνα με τον νόμο δέκατα, απαρχές, ευχαριστήριες προσφορές, και απολαμβάνοντας άσωτα τα δώρα των λαών, δεν έδειχναν κανένα ενδιαφέρον για τη σωτηρία τους. <Και δεν σας ήταν αρκετό που βοσκούσατε την καλή βοσκή;> (Cat. f. 224. b.)

Έπειτα τον ονομάζει άμωμο· διότι ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή δεν ήταν άμεμπτος, όπως γράφει ο πάνσεπτος Παύλος· διότι κανέναν δεν οδήγησε στην τελειότητα. Είπε εξάλλου κάπου και ο Θεός για τους Ιουδαίους ότι: «Εγώ τους έδωσα προστάγματα που δεν ήταν καλά, και διατάξεις μέσω των οποίων δεν πρόκειται να ζήσουν». Διότι, σε αντιπαραβολή με τα ευαγγελικά θεσπίσματα, ο νόμος δεν είναι καλός· αντίθετα, είναι ομολογουμένως άμωμες οι διδασκαλίες του Χριστού, οι οποίες και επιστρέφουν τις ψυχές από τη φαυλότητα προς την αρετή, από την ελληνική πλάνη προς την ευσέβεια, από την άγνοια και το σκοτάδι στο φως και τη σύνεση.

Θεωρούμε ότι αυτοί οι στίχοι αναφέρονται στους πρώτους στίχους, εκείνους πριν από το διάψαλμα. «Ας διαρρήξουμε τους δεσμούς τους και ας απορρίψουμε από εμάς τον ζυγό τους». Τα έθνη, σφιγμένα με τις αλυσίδες των δικών τους αμαρτιών και μη όντας ελεύθερα, είναι δεμένα με τα δικά τους κακά· και ο Χριστός λέει, είτε προς τους αγγέλους που τον διακονούν, είτε προς τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, είτε, τρίτον, προς τους αποστόλους και τους υπηρέτες του Ευαγγελίου, προτρέποντάς τους στη διάσπαση και τη διάρρηξή τους, το: «Ας διαρρήξουμε τους δεσμούς τους». Οι δε λαοί, που βρίσκονται σωματικώς υπό τον ζυγό του νόμου, τον οποίο διδάσκει να καταφρονούν, καθώς περιέχει δικαιώματα μη καλά και προστάγματα μη καλά, προσαγόμενοι μέσω του Χριστού στον πνευματικό νόμο που έχει τα καλά δικαιώματα και τα καλά προστάγματα, αποβάλλουν τον βαρύ ζυγό του γράμματος που θανατώνει, καθώς ο Σωτήρας λέει προς τους προαναφερθέντες συνεργούς το: «Ας απορρίψουμε από εμάς τον ζυγό τους». Το δε «από εμάς», μπορεί να έχει την εξής έννοια: Ας το πράξουμε αφ' εαυτών μας, χωρίς να περιμένουμε τη δέηση αυτών που βαρύνονται.

Για αυτά κάνει λόγο και ο Ιεζεκιήλ, όπως όταν λέει: «Και σας έδωσα προστάγματα που δεν ήταν καλά». Σε αντιδιαστολή προς αυτά, λοιπόν, χρησιμοποίησε τον όρο «ζώντα». Αλλά τον απώθησαν και στράφηκαν με την καρδιά τους στην Αίγυπτο· εκεί όπου στέναζαν, εκεί όπου κραύγαζαν, από όπου επικαλούνταν τον Θεό. Και είπαν στον Ααρών: «Φτιάξε μας θεούς, οι οποίοι θα προπορεύονται από εμάς».

Διότι, εάν, ενώ έχει λάβει τέτοια φύση, φιλονικεί ότι δεν έχει ανάγκη κανέναν και απομακρύνεται από τον Θεό, εάν δεν είχε πλαστεί τέτοια, σε ποιο σημείο μανίας δεν θα είχε ολισθήσει; Εάν, παρότι έλαβε θνητό σώμα, εξαιτίας της ψευδούς υποσχέσεως του διαβόλου προσδόκησε πολύ ανώτερα πράγματα – διότι λέει: «Θα γίνετε σαν θεοί» –, εάν εξαρχής είχε λάβει και το σώμα αυτό αθάνατο, πού δεν θα είχε ξεπέσει; Διότι και μετά από αυτό, υποστήριξε για τον εαυτό της ότι είναι αγέννητη και από την ίδια ουσία με τον Θεό, μέσω του διεφθαρμένου στόματος των Μανιχαίων· και τους θεούς των Ελλήνων από αυτήν ακριβώς τη νοσηρή υπόθεση τους έπλασε. Γι' αυτόν τον λόγο, νομίζω, ο Θεός κατέστησε την αρετή κοπιαστική, προκειμένου να την κάμψει και να την οδηγήσει στη μετριοφροσύνη. Και για να βεβαιωθείς ότι αυτό είναι αληθινό, εξάγοντας συμπεράσματα για τα μεγάλα μέσα από τα μικρά, ας το διδαχθούμε από τους Ισραηλίτες. Αυτοί, λοιπόν, όταν δεν ζούσαν κοπιαστικό βίο, αλλά απολάμβαναν ανέσεις, μη μπορώντας να διαχειριστούν την ευημερία, ολίσθησαν στην ασέβεια. Τι έκανε, λοιπόν, ο Θεός μετά από αυτό; Τους επέβαλε πλήθος νομικών διατάξεων, περιορίζοντας την ασυδοσία τους. Και για να κατανοήσεις ότι οι διατάξεις αυτές δεν συντελούν στην κατάκτηση κάποιας αρετής, αλλά τους δόθηκαν ως χαλινάρι, προσφέροντάς τους αφορμή για διαρκή απασχόληση, άκουσε τι λέει γι' αυτές ο προφήτης: «Τους έδωσα προστάγματα που δεν είναι καλά». Τι σημαίνει, όμως, «Δεν είναι καλά»;

Και πάλι: «Γιατί μου φέρνεις λιβάνι από τη Σαβά, και κινάμωμο από μακρινή γη;» Και πάλι: «Θυσία και προσφορά δεν θέλησες». Και πάλι: «Μήπως ολοκαυτώματα και θυσίες θέλει ο Θεός ή την υπακοή σε Αυτόν;» Και: «Αν ήθελες θυσία, θα την έδινα». Και πάλι: «Η αγαθή υπακοή είναι ανώτερη από τη θυσία». Και απορρίπτοντας τις γιορτές λέει: «Μίσησα, αποστράφηκα τις γιορτές σας. Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και τον ψαλμό των οργάνων σου δεν θα ακούσω». Και: «Τη μεγάλη ημέρα δεν την ανέχομαι, και τη νηστεία και την αργία τις μισεί η ψυχή μου». Και πάλι: «Δεν είναι αυτή η νηστεία που εξέλεξα». Και ο Ιεζεκιήλ πάλι έλεγε: «Θα σας δώσω προστάγματα που δεν είναι καλά, με τα οποία δεν θα ζήσετε». Έτσι και το Σάββατο εδώ καταργείται. Αλλά γιατί λέει: «Ποιος τα ζήτησε αυτά από τα χέρια σας;» Αυτό το αφήνω σε εσάς να το λύσετε· θα μπορέσετε δε να ανακαλύπτετε τέτοιου είδους ερμηνείες, εάν επιδείξετε καθαρό βίο.

Ω της τολμηρής γνώμης που αντιτίθεται στον Θεό και ενεργεί ενάντια στα προστάγματά του. Δεν προσκυνάς την εικόνα, τότε ούτε τον Υιό του Θεού να προσκυνάς, «ο οποίος είναι ζωντανή εικόνα του αόρατου Θεού» και απαράλλακτος χαρακτήρας του. Ο ναός, τον οποίο οικοδόμησε ο Σολομών, εγκαινιάστηκε με αίμα άλογων ζώων και διακοσμήθηκε με εικόνες άλογων ζώων, λεόντων και βοδιών, καθώς και με φοίνικες και ρόδια. Τώρα όμως η Εκκλησία εγκαινιάζεται με το αίμα του Χριστού και των αγίων του, και διακοσμήζεται με την εικόνα του Χριστού και των αγίων του. Ή κατάργησε την προσκύνηση κάθε ύλης ή μην καινοτομείς «και μη μετακινείς τα αιώνια όρια, τα οποία έθεσαν οι πατέρες σου», και δεν εννοώ αυτά που υπήρχαν πριν από την ένσαρκη παρουσία του Χριστού του Θεού μας, αλλά αυτά που καθιερώθηκαν μετά την έλευσή του. Διότι, επικρίνοντας τις παραδόσεις της Παλαιάς Διαθήκης, ο Θεός λέει: «Τους έδωσα προστάγματα που δεν ήταν καλά» εξαιτίας της σκληροκαρδίας τους. Επομένως, «αφού μεταβλήθηκε η ιεροσύνη, κατ' ανάγκην έγινε και μεταβολή του νόμου».

Και εγώ ύψωσα το χέρι μου εναντίον τους στην έρημο, για να τους διασκορπίσω ανάμεσα στα έθνη και να τους διασπείρω στις χώρες, επειδή δεν τήρησαν τα δικαιώματά μου, απέρριψαν τα προστάγματά μου, βεβήλωναν τα Σάββατά μου, και τα μάτια τους ήταν στραμμένα πίσω από τα διανοήματα των πατέρων τους. Και εγώ τους έδωσα προστάγματα όχι καλά και δικαιώματα μέσα στα οποία δεν θα ζήσουν· και θα τους μολύνω με τα δώρα τους, καθώς εγώ θα κάνω να περάσει κάθε πρωτότοκο που ανοίγει μήτρα, ώστε να τους αφανίσω.