Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 28:3

Ας τους δώσουμε λοιπόν μερικές σύντομες εικόνες από τα ενδεχόμενα ασώματα, φέρνοντας στη μνήμη ορισμένα πράγματα τα οποία υπάρχουν στη δική μας πραγματικότητα και είναι φανερά μέσα στην κτίση, μήπως τυχόν, αναβαίνοντας μέσω αυτών, μπορέσουν να κατανοήσουν κατά κάποιον τρόπο το ασώματο του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος· και να μη φαντάζονται πλέον τόπους γι' αυτά, ούτε να επινοούν τοπικές διαιρέσεις της Τριάδος. Ο νόμος, εφόσον είναι ασώματος και πνευματικός, βρίσκεται στη διάνοια αυτού που γνωρίζει τον νόμο· στην ίδια διάνοια βρίσκονται επίσης οι προφήτες, τα Ευαγγέλια και οι απόστολοι· και έχει ειπωθεί σχετικά με τους νομικούς και τους προφητικούς λόγους: «Έχουν τον Μωυσή και τους προφήτες»· και ο Σωτήρας λέει ότι εκείνος που έχει παλαιά και καινά λόγια στη διάνοιά του μοιάζει με άνθρωπο οικοδεσπότη, ο οποίος βγάζει από τον θησαυρό του καινά και παλαιά. Ο νους του Μωυσή δεχόταν όλη την αιγυπτιακή σοφία, καθώς και εκείνη που του δόθηκε από τον Θεό. Και ο Δανιήλ, έχοντας αφομοιώσει όλη τη σύνεση των Χαλδαίων, χωρούσε μέσα του και τα ποικίλα νοήματα της θείας σοφίας, πράγμα που δηλώνει ο Θεός μέσω του Ιεζεκιήλ: «Μήπως εσύ είσαι σοφότερος από τον Δανιήλ; Κανένα μυστικό δεν έμεινε κρυφό από εσένα». Αναρίθμητη ήταν και η φρόνηση του Σολομώντα, και η ευρύτητα της καρδιάς του ήταν σαν την άμμο δίπλα στη θάλασσα. Βλέποντας λοιπόν ένα τόσο μεγάλο πλήθος σοφίας να συγκεντρώνεται γύρω από μία διάνοια, ας αναλογιστούν ότι όλα αυτά δεν βρίσκονται σε κάποιον υλικό τόπο.

Και πώς, ενώ φιλοσοφείς περί αγεννήτου και γεννητού, σαν να λησμόνησες τον εαυτό σου, παρέθεσες το: «Ο Πατέρας που με έστειλε είναι μεγαλύτερός μου»; Διότι θα έπρεπε μάλλον, παραμένοντας συνεπής με τον εαυτό σου, να πεις: «Ο αγέννητος που με έστειλε είναι μεγαλύτερός μου». Αλλά κάτι τέτοιο δεν είναι γεγραμμένο· γι' αυτό τον λόγο δεν ομιλείς ορθά. «Μη σοφίζεσαι πολλά, για να μην εκπλαγείς». Διότι δεν είσαι σοφότερος από τον Δανιήλ, ούτε βεβαίως από το Πνεύμα, το οποίο δίδαξε μεν τον όρο «Πατέρας», όχι όμως τον όρο «αγέννητος».

Διότι τότε, ενώ όλοι οι άγιοι θα μετέχουν στη βασιλεία του Θεού με άφθαρτα και αθάνατα σώματα, αυτός στερεί από αυτήν μόνο τον Χριστό και τη σάρκα που Εκείνος προσέλαβε. Και δεν φρίττει όταν αποφαίνεται ότι ο αρχηγός της αναστάσεως, ο αίτιος της αιώνιας ζωής για όλους, όχι μόνο θα εκπέσει από τη βασιλεία, αλλά και από την ίδια τη ζωή· όπως ακριβώς αν κάποιος έδινε μάτια, αλλά καταργούσε το φως που χορηγεί τη λάμψη τους. Και ούτε ο τόσο μέγας άγγελος του Θεού Γαβριήλ, ούτε ο μέγας προφήτης Δανιήλ, για τον οποίο ειπώθηκε: «μήπως εσύ είσαι σοφότερος από τον Δανιήλ;», ούτε ο τόσο σπουδαίος Ησαΐας, ούτε ο υπόλοιπος χορός των προφητών έπεισαν τον άνδρα να μην γράφει και να μη φρονεί τέτοια πράγματα, ούτε οι ίδιοι οι Ιουδαίοι, οι οποίοι ελπίζουν ότι ο μέχρι και σήμερα προσδοκώμενος Χριστός, τον οποίο συνηθίζουν να αποκαλούν Ηλειμμένο, θα έχει βασιλεία αγήρω και αθάνατη. Αλλά έχει καταστεί χειρότερος και από αυτούς εκείνος που τόλμησε να ασεβήσει ταυτόχρονα και ως προς την αρχή και ως προς το τέλος του Υιού του Θεού, τον οποίο ούτε ο ίδιος ο θείος Απόστολος δεν έκανε να καμφθεί ώστε να μη διαπράττει τέτοιες ασέβειες, λέγοντας ευθέως: «Πιστός ο λόγος· διότι εάν συναποθάναμε, θα συζήσουμε επίσης· εάν υπομένουμε, θα συμβασιλεύσουμε επίσης», και ότι εμείς μεν θα γίνουμε κληρονόμοι του Θεού, όχι όμως δίχως τον Χριστό, διότι λέγει: «κληρονόμοι του Θεού και συγκληρονόμοι του Χριστού, εάν βεβαίως συμπάσχουμε για να συνδοξαστούμε».

Όχι έτσι· αλλά πώς; Χωρίς να τον ελέγχει κανείς, από την πολλή του ευγνωμοσύνη, τι λέει; «Δεν προέρχεται από τον Θεό η διασαφήνισή τους;» Πρόσεξε: αμέσως δόξασε τον Δεσπότη· γι' αυτό και ο ίδιος δοξάστηκε. Και αυτό δεν είναι μικρό όσον αφορά τη δόξα του· διότι το να αποκαλύπτει τα πράγματα ο Θεός είναι πολύ μεγαλύτερο από το να τα έχει κατορθώσει ο ίδιος. Εξάλλου, με αυτόν τον τρόπο απέδειξε και την αξιοπιστία των όσων έλεγε, και τούτο αποτελεί το μέγιστο τεκμήριο της οικείωσης με τον Θεό. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο αγαθό, όσο το να οικειώνεται κανείς με τον Θεό. Διότι, «εάν δικαιώθηκε από τα έργα, έχει καύχημα», λέει, «αλλά όχι ενώπιον του Θεού». Διότι εάν αυτός που αξιώθηκε τη χάρη καυχάται στον Θεό ότι αγαπάται, επειδή του δόθηκε συγχώρηση, έχει καύχημα και αυτός που εργάζεται, αλλά όχι ενώπιον του Θεού, όπως εκείνος· διότι αυτό αποτελεί τεκμήριο της μεγάλης δικής μας αδυναμίας· εκείνος όμως, που έλαβε και σοφία από τον Θεό, πόσο μάλλον θα ήταν αξιοθαύμαστος; Δόξασε τον Θεό, και δοξάστηκε από Αυτόν. Διότι λέει: «Εκείνους που με δοξάζουν, θα τους δοξάσω». Πάλι ο απόγονός του, από τον οποίο κανείς δεν υπήρξε σοφότερος («Μήπως εσύ είσαι σοφότερος», λέει, «από τον Δανιήλ;»), αυτός λοιπόν ο Δανιήλ αποδείχθηκε ανώτερος από όλους τους σοφούς της Βαβυλώνας, καθώς και από τους αστρολόγους, τους μάντεις, τους μάγους, τους γητευτές και από κάθε φιλοσοφία.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο λάβαμε σώμα παθητό, το οποίο μετά τον θάνατο γίνεται τόσο δυσώδες. Διότι, εάν, ενώ η φύση μας είναι τέτοια, πολλοί από τους ανόητους έφτασαν σε τέτοιο βαθμό αλαζονείας, ώστε να φαντάζονται ισοθεΐα και να στοχεύουν στον ουρανό· αν δεν συγκρατούνταν από αυτόν τον χαλινό, σε ποιο σημείο παρανομίας δεν θα είχαν ξεσπάσει; Και δεν είναι μόνο αυτός ο βασιλιάς, αλλά βρίσκεται και άλλος που φανταζόταν το ίδιο ακριβώς πράγμα· τον οποίο βέβαια, χλευάζοντάς τον, ένας άλλος προφήτης, ο Ιεζεκιήλ, έλεγε: «Εσύ όμως είπες: Θεός είμαι και όχι άνθρωπος, εγώ που κατοικώ στην καρδιά της γης· μήπως στα χέρια εκείνων που θα σε σκοτώσουν θα πεις ότι Θεός είμαι και όχι άνθρωπος;» Βλέπεις ότι και αυτός υπονόησε ότι ο θάνατος εισήλθε γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, για να καταστείλει την αλαζονεία, για να ξεριζώσει ολοκληρωτικά εκείνη την πονηρή σκέψη, την οποία εξ αρχής έσπειρε ο διάβολος στον πρωτόπλαστο; Διότι και η ειδωλολατρία από εκεί προήλθε, η οποία αποτελεί την κορύφωση των κακών των ανθρώπων, καθώς οι πολλοί παρασύρονταν από την αλαζονεία και επιθυμούσαν την ισοθεΐα.