Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 3:18

Περί εκείνων που δελεάζουν τις ψυχές προς την ασέλγεια, λέγοντας ότι η πράξη αυτή δεν είναι τίποτα. Στον προφήτη Ιεζεκιήλ είπε ο Θεός: Και εσύ, υιέ ανθρώπου, σε έθεσα φρουρό στον οίκο του Ισραήλ, και εάν ακούσεις λόγο από το στόμα μου, να τους προειδοποιήσεις εκ μέρους μου. Όταν εγώ λέω στον άνομο, θα πεθάνεις εξάπαντος, και εσύ δεν τον προειδοποιήσεις, ούτε μιλήσεις για να προειδοποιήσεις τον άνομο να απομακρυνθεί από τους δρόμους του, ώστε να ζήσει, ο άνομος εκείνος θα πεθάνει εξαιτίας της ανομίας του, αλλά το αίμα του θα το ζητήσω από τα δικά σου χέρια. Εάν όμως εσύ προειδοποιήσεις τον άνομο, και εκείνος δεν απομακρυνθεί από τον δρόμο της ανομίας του, ο άνομος εκείνος θα πεθάνει εξαιτίας της αδικίας του, και εσύ θα έχεις σώσει την ψυχή σου.

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ͵αχιϛʹ. Νομίζω ότι αυτός που συμβουλεύει δεν πρέπει να χτυπά, ούτε να υβρίζει, ούτε να έρχεται σε ρήξη, αλλά μόνο να ελέγχει με παρρησία, χωρίς να ντρέπεται ούτε να φοβάται· αν όμως αμφιβάλλεις, θα σου αναγνώσω τους θείους λόγους· διότι τι είπε ο Θεός στον Ιεζεκιήλ; «Και εσύ, εάν προειδοποιήσεις τον άνομο και ο άνομος δεν αποστραφεί από την ανομία του, αυτός θα πεθάνει μέσα στην ανομία του· εσύ όμως θα σώσεις την ψυχή σου». Διότι, λέει, εάν σιωπάς και δεν μιλάς με παρρησία, γίνεσαι συμμέτοχος με εκείνον στην τιμωρία του —επειδή έχω προείπει: «Εάν δεν τον προειδοποιήσεις, το αίμα του θα το ζητήσω από τα χέρια σου»— ενώ εάν πράξεις αυτά που εξαρτώνται από εσένα, απαλλάσσεσαι από την καταδίκη.

Και άκουσα τη φωνή του Κυρίου να λέει: «Ποιον να αποστείλω και ποιος θα πορευθεί προς τον λαό αυτόν;» Βλέπεις πόσα επέτυχε το όραμα, πόσα κατόρθωσε ο φόβος; Καίτοι κάτι τέτοιο συνέβη και στην περίπτωση του Μωυσή· διότι, αν και δεν εμφανίστηκαν Σεραφείμ, ούτε ο Ίδιος καθόταν πάνω σε θρόνο, εντούτοις ένα άλλο παράδοξο θέαμα παρουσιάστηκε τότε στον προφήτη και μάλιστα τέτοιο, ώστε κανείς να μην μπορεί να στρέψει το βλέμμα του σε αυτό που φαινόταν. Διότι η βάτος καιγόταν, λέει, και δεν κατακαιγόταν. Αλλά όμως, ακόμη και μετά από εκείνα και παρά τη μεγάλη προτροπή του Θεού, ο μέγας Μωυσής διστάζει, προφασίζεται και επινοεί μύριες αφορμές παραίτησης, λέγοντας: «Είμαι ισχνόφωνος και βραδύγλωσσος», και: «Επίλεξε εσύ άλλον, τον οποίο θα αποστείλεις». Και ο Ιερεμίας πάλι προβάλλει ως δικαιολογία την ηλικία του. Και ο Ιεζεκιήλ, αφού έλαβε την εντολή, παρέμεινε επτά ημέρες κοντά στον ποταμό, διστάζοντας και αδρανώντας. Γι' αυτό και ο Θεός πρόσθεσε εκείνη την παραβολή λέγοντας: «Σκοπό σε έθεσα στον οίκο Ισραήλ»· και ότι: «Την ψυχή τους από τα χέρια σου θα αναζητήσω».

Ερμηνεία. Απαραίτητο χρέος αποτελεί για τον Επίσκοπο να διδάσκει καθημερινά τον λαό που υπόκειται σε αυτόν τα ευσεβή δόγματα, και να τον κατευθύνει προς την ορθή πίστη και την ενάρετη πολιτεία. Διότι λέγει ο Θεός διά του Προφήτου Ιεζεκιήλ προς τους προεστώτες των λαών: «Υιέ ανθρώπου, σκοπό σε έχω θέσει στον οίκο Ισραήλ και στον οίκο Ιούδα· εάν δεν τον προειδοποιήσεις και δεν του μιλήσεις, ο άνομος θα πεθάνει μέσα στην ανομία του, αλλά το αίμα του θα το ζητήσω από τα χέρια σου.» Για τον λόγο αυτό και ο παρών Κανόνας ορίζει: Όποιος Επίσκοπος ή Πρεσβύτερος (διότι και οι Πρεσβύτεροι οφείλουν να είναι διδακτικοί) αμελεί τους κληρικούς του και όλον τον υπόλοιπο λαό, και δεν τους διδάσκει τα δόγματα και τα έργα της ευσέβειας, ας αφορίζεται μέχρις ότου διορθωθεί. Εάν όμως επιμένει στην αμέλεια και την ραθυμία του, ας καθαιρείται εντελώς, ως ανάξιος της επισκοπής και του πρεσβυτερίου.

Από τα πρακτικά της τρίτης συνόδου, λόγος εκατοστός ένατος. Η αρχή της επιστολής: «η μεν θεία και αμόλυντη φύση που εξουσιάζει τα πάντα»: «Αλλά και καθένας από τους ιερείς, επειδή έχει τεθεί από τον Θεό ως φρουρός, αν μεν αναγγέλλει στον λαό που είναι υπό την ποιμαντική του ευθύνη αυτό που από τη φύση του αδικεί, θα καταστήσει αυτό το έργο πρόξενο στεφάνου για τον εαυτό του· αντίθετα, θα περιπέσει στα δεινά που προκύπτουν από τη θεία οργή, έχοντας αδικήσει υπέρμετρα με τις σιωπές του το ποίμνιο, το οποίο μέσω της δικής του φωνής καθοδηγείται στην ορθότητα.» Και πάλι από την ίδια επιστολή: «Διότι ποια τιμωρία όρισε ο Θεός σε εκείνους που σιωπούν; Το αίμα, λέει, από το χέρι σου θα το εκζητήσω.» Άκουσες τι λέει ο μακάριος Κύριλλος, ο καθοδηγητής αυτής της αγίας συνόδου, εναντίον εκείνων που σιωπούν όταν αδικείται η πίστη, εκφωνώντας αυτούς τους λόγους εξαιτίας των όσων τόλμησε ο Νεστόριος; Επομένως, είτε είναι υγιές το δόγμα και το Άγιο Πνεύμα δεν εκπορεύεται από τον Υιό, και πρέπει να σταματήσετε να αντιλέγετε στην οικουμενική σύνοδο, είτε, αν αυτό είναι ψευδές, οι προστάτες της ευσέβειας είναι οπωσδήποτε ένοχοι για τις συμφορές που επέρχονται από τη θεία οργή, όπως οι ίδιοι λένε, και θα απολογηθούν στον Κριτή για την άκαιρη σιωπή τους, και το αίμα των ψυχών που χάνονται θα εκζητηθεί από τα δικά τους χέρια.

Επειδή λοιπόν κατατάσσουμε την ευλάβειά σας όχι στη μερίδα των απαιδεύτων και όσων μισούν το καλό, αλλά στην τάξη των σπουδαίων και των φιλομαθών, και επειδή πάλι καθήκον εκείνου που έχει οριστεί από τον Κύριο ως σκοπός (φύλακας) είναι να αναγγέλλει ξεκάθαρα με το κήρυγμα σε όσους πλησιάζει τη γυαλισμένη ρομφαία που προορίζεται για την τιμωρία της ασέβειας, μήπως τυχόν η ρομφαία έρθει κρυφά και αφαιρέσει κάποια ψυχή, και ο σκοπός που δεν σήμανε τον κίνδυνο κριθεί δίκαιο να υποστεί την ποινή για την άκαιρη σιγή και τη ραθυμία του —διότι, συνδέοντας την απειλή με σφοδρή οργή, ο Πλάστης και Προνοητής της φύσης μας, ο Θεός, σαλπίζει κάπως έτσι μέσω του προφήτη: «Υιέ ανθρώπου, σε έθεσα σκοπό στον οίκο Ισραήλ, και εάν δεν τον προειδοποιήσεις ούτε μιλήσεις για να προειδοποιήσεις τον άνομο ώστε να αποστραφεί από την οδό του, αυτός μεν θα πεθάνει εξαιτίας της αδικίας του, αλλά το αίμα του θα το ζητήσω από τα χέρια σου»— ώστε, λοιπόν, να μην υποστούμε την κατηγορία του φόνου για την εκδίκηση του αίματος που χύθηκε, και επειδή θεωρήσαμε ότι δεν αντλούμε νερό σε τρύπιο πιθάρι (δεν ματαιοπονούμε), μετά από εκείνες τις πρώτες και μακρές παραινέσεις μας, ακολουθώντας και εδώ ως μαθητές τον μακάριο Παύλο, αποφασίσαμε να σας απευθύνουμε τον λόγο και για δεύτερη φορά. Έτσι, διασκορπίζουμε το σκοτάδι της άγνοιας της επιστολής που μας γράψατε ως απάντηση με τις λάμψεις των αλάνθαστων δογμάτων, σαν με κάποιες ηλιακές ακτίνες, και εκπέμπουμε καθαρό το φως της ευσέβειας σε όσους δεν έχουν από δική τους επιλογή σκοτισμένα τα μάτια της ψυχής.

Προς τον ηγούμενο Γρηγόριο. Ήδη σου έχουμε στείλει επιστολή, σύμφωνα με την υπόσχεσή μας, ως προς δικό μας υιό, ώστε να ποιμαίνεις το εκεί ποίμνιο με επίγνωση, σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου, χωρίς να παραβλέπεις τίποτα από όσα συντελούν στην ωφέλεια των αδελφών. Διότι, εάν εκείνος που έχει αναλάβει τα άλογα πρόβατα δεν κοιμάται, αλλά αγρυπνεί, και δεν αμελεί, αλλά αγωνίζεται νύχτα και μέρα ώστε κανένα να μην γίνει βορά θηρίων ούτε να μείνει αθεράπευτο, αλλά και επιτηρεί για κλέφτες και ληστές και αποδιώχνει τα θηρία και ομιλεί στα θρέμματα, και προπορευόμενος αυτών εξασφαλίζει την τροφή τους, οδηγώντας τα σε ύδωρ αναπαύσεως και σε σκιερά μέρη, και όσα άλλα μπορεί να δει κανείς στα έργα της ποιμαντικής ράβδου, πώς και πόσο προσεκτικός πρέπει να είναι εκείνος που έλαβε τον κλήρο να προστατεύει ψυχές, των οποίων το αίμα, εάν υπάρξει κάποια αμέλεια, θα ζητηθεί από τα χέρια του, όπως είναι γραμμένο;