Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 36:22

Διότι λέγει: Δεν το πράττω εξαιτίας σας, λέγει ο Κύριος, παρά μόνο για το όνομά μου. Ο δε μέγας Αθανάσιος και ο θείος Κύριλλος κατανοούν ότι αυτά λέγονται εκ προσώπου του Θεού και Πατρός σχετικά με τον Λόγο, ο οποίος ήταν εν αρχή μαζί Του, τον οποίο, όπως αναφέρουν, προήγαγε τρόπον τινά από την καρδιά Του ή από τα ίδια Του τα σπλάγχνα. Για Αυτόν ακριβώς λέγει μέσω του Δαβίδ: «Η καρδιά μου ανέβλυσε λόγο αγαθό». Διότι έχει γεννηθεί, όπως ο λόγος από τον νου, αγαθός από αγαθό, Θεός από Θεό.

Διότι είπε κάπου μέσω ενός από τους προφήτες: «Δεν ενεργώ εξαιτίας σας, λέει ο Κύριος, αλλά για το όνομά μου». <Η κάτοικος της Λαχίς, αυτή είναι η αρχή της αμαρτίας για τη θυγατέρα Σιών, διότι σε εσένα βρέθηκαν οι ασέβειες του Ισραήλ.> Η Λαχίς, βεβαίως, είναι πάλι μία πόλη που υπόκειται στα σκήπτρα του Ιούδα, γειτονική και όμορη με τους Φιλισταίους, αλλά ήταν και αυτή εξαιρετικά πικρή και ειδωλολατρική, και απέρριπτε την ευσέβεια προς τον Θεό και τον σεβασμό στον νόμο, ενώ θεωρούσε υψίστης σημασίας το να αγαπά την πλάνη και να συμπαρασύρει στην καταστροφή και άλλες. Αυτήν, πιθανόν, κυρίευσε πρώτη ο Σενναχηρείμ από τις πόλεις που τελούσαν υπό το σκήπτρο του Ιούδα και του Βενιαμίν, και από εκεί έστειλε τον Ραψάκη στα Ιεροσόλυμα. Η Λαχίς, λοιπόν, λέει, που κάποτε κατοικούνταν ευημερώντας και ήταν θεμελιωμένη με ασφάλεια, αυτή έγινε η αρχή της αμαρτίας για τη Σιών, δηλαδή την Ιερουσαλήμ. Διότι βρέθηκαν σε αυτήν οι ασέβειες του Ισραήλ, δηλαδή τα χειροποίητα είδωλα και ένα διόλου ευκαταφρόνητο πλήθος ψευδώνυμων θεών.

Και παρότι είμαστε υπόλογοι σε κόλαση και τιμωρία για τα πολλά μας σφάλματα, αξίωσέ μας να μας θυμάσαι· όχι εξαιτίας των έργων μας, διότι εξαιτίας αυτών δικαίως θα τιμωρούμασταν, αλλά μόνο λόγω της δικής σου αγαθότητας και του τι αρμόζει σε σένα, επειδή ελεείς αυτούς που προσπίπτουν και ζητούν τη δική σου φιλανθρωπία. Διότι εσύ είπες: «Δεν το κάνω για εσάς, παρά μόνο για το όνομά μου.» Πρόσεξε δε ότι συλλαμβανόμαστε να σφάλλουμε, είτε επειδή δεν γνωρίζουμε τον θείο νόμο, είτε επειδή εκβιαζόμαστε άθελά μας σε όσα δεν είναι αρεστά στον Θεό. Γι' αυτόν τον λόγο και ο Δαβίδ μας φώναζε: «Τις αμαρτίες της νεότητάς μου και της άγνοιάς μου μην τις θυμηθείς.» Ο δε Ιώβ, θεωρώντας ότι ο Θεός είναι αγαθός και δεν αγνοεί την ασθένεια της φύσης μας, σχεδόν τον κατηγορεί που καθυστερεί και διστάζει να του συγχωρήσει τις αμαρτίες· και έτσι λέει: «Γιατί δεν λησμόνησες την ανομία μου και δεν καθάρισες την αμαρτία μου;» <Όλες οι οδοί του Κυρίου είναι έλεος και αλήθεια.> (A f. 137) Αυτοί που πιστεύουν μπορούν να κατανοήσουν και τα κρυμμένα, σύμφωνα με το: «Εμείς δε, με ανακαλυμμένο πρόσωπο αντικατοπτρίζοντας τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα.» Για όσους όμως δεν πιστεύουν έχει ειπωθεί: «Εάν δεν πιστέψετε, ούτε πρόκειται να κατανοήσετε.» Έτσι ακαθοδήγητοι παρέμειναν οι Ιουδαίοι. Ο ιερότατος Παύλος λέει, λοιπόν, ότι ένα κάλυμμα βρίσκεται πάνω στην καρδιά τους όταν αναγινώσκεται ο Μωυσής.

Διότι εκείνος που με την προαίρεσή του αποφάσισε σε κάθε πειρασμό να αναδεχθεί τον θάνατο υπέρ της αλήθειας, δυνάμει έχει πεθάνει· πράγμα που έλεγε και ο Παύλος, υπομένοντας διάφορους πειρασμούς και λέγοντας: «Καθημερινά πεθαίνω, μα την καύχησή σας». Στα κρύφια της ψυχής μας, λοιπόν, θανατωνόμασταν κάθε μέρα, και παραδίνοντας άπαξ τους εαυτούς μας ως θυσία υπέρ του λαού, το υπομείναμε αυτό με τον λογισμό μας. Έχοντας λοιπόν πάθει αυτά, σε στρέφουμε προς εμάς και σε εξεγείρουμε σαν να κοιμάσαι μπροστά στα φαύλα. <Ανάστα, Κύριε, βοήθησέ μας, και λύτρωσέ μας ένεκεν του ονόματός σου.> (B f. 163 b) Την επιστροφή και την κλήση του Ισραήλ που πρόκειται να γίνει στους έσχατους καιρούς, την καταδεικνύουν μέσα από τους προκείμενους στίχους· προσθέτοντας δε στα λόγια τους, δηλαδή στις ικεσίες τους προς τον Θεό, το «ένεκεν του ονόματός σου», ομολογούν ρητά ότι δεν είναι μεν άξιοι να ελεηθούν, αυτοί που ακόνισαν το κέρας της άγνοιάς τους εναντίον του Χριστού. Του ταιριάζει όμως να ελεεί, και να μην εξισώνει την οργή με τα ανθρώπινα πταίσματα, αλλά μάλλον να σπλαγχνίζεται χάριν του εαυτού Του. Και γι' αυτό άλλωστε είπε μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Δεν ενεργώ εξαιτίας σας, λέει ο Κύριος, αλλά ένεκεν του ονόματός μου».

Άλλος λέει: «Για να γίνεις φοβερός, προσδόκησα τον Κύριο». Φοβερός σε ποιον; Στους εχθρούς, στους επιβούλους, σε όσους με εχθρεύονται. Και τι σημαίνει πάλι το «Ένεκεν του ονόματός σου»; Σημαίνει ότι, αν και εγώ είμαι αμαρτωλός και γεμάτος από αναρίθμητα κακά, λέει, ωστόσο γνώριζα πως, για να μη βεβηλωθεί το όνομά σου, δεν θα μας εγκατέλειπες στην απώλεια. Αυτό ακριβώς λέει και ο ίδιος στο βιβλίο του Ιεζεκιήλ: «Δεν ενεργώ για χάρη σας, αλλά για το όνομά μου, ώστε να μη βεβηλωθεί ανάμεσα στα έθνη».

Διότι εκείνο το αμάρτημά σας ήταν μεγαλύτερο από όλα, ώστε είναι περιττός για εσάς αυτός ο λόγος περί των αμαρτιών. Διότι δεν βρίσκεστε στα σημερινά δεινά εξαιτίας του υπόλοιπου βίου σας, αλλά εξαιτίας εκείνου του τολμήματος. Ώστε, εάν δεν υπήρχε αυτό, δεν θα σας είχε αποστραφεί σε τέτοιο βαθμό ο Θεός, ακόμη και αν είχατε διαπράξει μύρια αμαρτήματα· και αυτό είναι φανερό τόσο από όλα όσα ελέχθησαν, όσο και από αυτό που πρόκειται να πω τώρα. Ποιο είναι λοιπόν αυτό; Ακούσαμε πολλές φορές τον Θεό να λέει μέσω των προφητών προς τους πατέρες σας, ότι εσείς μεν ήσασταν άξιοι για μύρια κακά· «εγώ όμως», λέει, «ενεργώ για χάρη του ονόματός μου, για να μη βεβηλωθεί ανάμεσα στα έθνη». Και πάλι: «Δεν ενεργώ για χάρη σας, οίκε του Ισραήλ, παρά μόνο για χάρη του ονόματός μου». Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: Ήσασταν μεν άξιοι βαρύτερης τιμωρίας και κολάσεως· αλλά για να μην πει κανείς ότι ο Θεός, επειδή είναι ανίσχυρος και δεν μπορεί να σώσει, εγκατέλειψε τους Ιουδαίους στα χέρια των εχθρών, σας βοηθώ και σας προστατεύω. Επομένως, εάν ο Χριστός ήταν παράνομος και εσείς τον σταυρώσατε, ακόμη και αν είχατε διαπράξει μύρια αμαρτήματα και πολύ χειρότερα από τα προηγούμενα, ο Θεός οπωσδήποτε θα σας είχε διασώσει γι' αυτόν τον λόγο, για να μη βεβηλωθεί το όνομά Του, για να μη θεωρηθεί εκείνος σπουδαίος, και για να μην πει κανείς ότι εξαιτίας εκείνου τα υποφέρετε αυτά.

Εάν λοιπόν έναν τόσο σπουδαίο άνδρα τον έκανε αυτό να προσκρούσει, εμάς τους σκώληκες και τους τιποτένιους πώς δεν θα μας καταποντίσει και δεν θα μας καταστρέψει; Διότι τίποτα δεν παροξύνει τόσο τον Θεό, όσο το να βλασφημείται το όνομά Του. Και στους Ιουδαίους εξάλλου αυτό αδιάκοπα τους προσήπτε ως κατηγορία, λέγοντας: «Το όνομά μου βεβηλώνεται»· και πάλι: «Εσείς το βεβηλώνετε»· και: «Εξαιτίας σας το όνομά μου βλασφημείται μεταξύ των εθνών»· και τόση μέριμνα επέδειξε ο Ίδιος για να μη συμβαίνει αυτό, ώστε πολλές φορές έσωσε και αναξίους, προκειμένου να μην υπάρξει τέτοια βεβήλωση. «Διότι ενήργησα», λέει, «για να μη βεβηλωθεί το όνομά μου»· και: «Δεν ενεργώ για χάρη σας, οίκε του Ισραήλ, αλλά για να μη βεβηλωθεί το όνομά μου». Αλλά και ο Παύλος ευχήθηκε να γίνει ο ίδιος ανάθεμα υπέρ της δόξας του Θεού· και ο ίδιος ο Μωυσής παρακάλεσε να εξαλειφθεί από τη βίβλο υπέρ της δόξας του ονόματος του Θεού. Εσείς όμως όχι μόνο δεν προτιμάτε να πάθετε κάτι, ώστε να αποκρούσετε αυτή τη βλασφημία, αλλά κάνετε και τα πάντα, με τα οποία την αυξάνετε και την επιτείνετε καθημερινά. Ποιος λοιπόν θα μας δικαιολογήσει, και ποιος θα μας συγχωρήσει; Δεν υπάρχει κανείς. Τόση λοιπόν μέριμνα λαμβάνουν και ο Θεός και οι άγιοι για να μη βλασφημείται το όνομά Του, όχι επειδή ο Θεός έχει ανάγκη τη δόξα που προέρχεται από εμάς (διότι είναι ανενδεής και τέλειος), αλλά επειδή από αυτό το πράγμα προκαλείται πολλή βλάβη στους ανθρώπους.