Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 8:2

Θα οδηγηθούμε μάλλον στο να κατανοήσουμε την προφητική κίνηση, ξεκινώντας από τα οράματα των ονείρων. Διότι, όπως ακριβώς στις φαντασιώσεις κατά τον ύπνο, όταν το ηγεμονικό της ψυχής μας αποτυπώνει εικόνες, γινόμαστε θεατές πόλεων ή τόπων που ξεχωρίζουν σε μέγεθος και κάλλος, ή υπερφυσικών ζώων —ή και πολλές φορές συγκρατούμε τη μνήμη κάποιων λόγων που έπεσαν στην ακοή μας (και ενώ λαμβάνουν χώρα σε εμάς τόσα παράδοξα θεάματα και ακούσματα, ούτε είδαμε κάτι στην πραγματικότητα με τη σωματική αίσθηση, ούτε ακούσαμε)· έτσι και ο νους των θείων και μακάριων ανδρών, δεχόμενος αποτυπώσεις πότε σε κατάσταση εγρήγορσης και πότε στον ύπνο, πληρούται από θείους λόγους και θεάματα, χωρίς ούτε να αποτυπώνει μέσω των οφθαλμών τις εικόνες των όσων βλέπει, ούτε να δέχεται μέσω των ώτων την παλμική κρούση του αέρα που προέρχεται από τα φωνητικά όργανα. —Διότι δεν υπήρχε ως κάποιο εξωτερικό υλικό αντικείμενο ο υψηλός και επηρμένος θρόνος, ούτε εκείνος που καθόταν επάνω του, τον οποίο είδε ο Ησαΐας· ούτε ο ανθρωποειδής, που ήταν σαν ήλεκτρο από την οσφύ και πάνω, και πύρινος από την οσφύ και κάτω, ο οποίος εμφανίστηκε στον Ιεζεκιήλ.

Επειδή δε σκεπτόταν να τιμωρήσει εκείνους που του συμπεριφέρονταν υβριστικά με το να λατρεύουν άλλους θεούς, εξηγεί περαιτέρω στον προφήτη τα τολμήματα, ή μάλλον τα υποδεικνύει σαφώς: «Άκουγε λοιπόν», λέει ο Ιεζεκιήλ. «Και συνέβη κατά το έκτο έτος, τον πέμπτο μήνα, την πέμπτη ημέρα του μηνός, ενώ εγώ καθόμουν στον οίκο μου, ήλθε πάνω μου το χέρι του Κυρίου Αδωναΐ, και είδα, και ιδού ένα ομοίωμα ανδρός, από την οσφύ του και κάτω ήταν πυρ, και από την οσφύ του και πάνω ήταν ως όψη ηλέκτρου. Και εξέτεινε ένα ομοίωμα χεριού, και με έπιασε από την κορυφή της κεφαλής μου, και με σήκωσε το Πνεύμα ανάμεσα στη γη και ανάμεσα στον ουρανό, και με οδήγησε στην Ιερουσαλήμ σε όραμα Θεού». Και μετά από άλλα πάλι αμέσως: «Και με εισήγαγε», λέει, «στα πρόθυρα της αυλής, και είδα, και ιδού μια οπή στον τοίχο, και μου είπε: Υιέ ανθρώπου, σκάψε τώρα στον τοίχο. Και έσκαψα στον τοίχο, και ιδού μία θύρα. Και μου είπε: Είσελθε και δες τις πονηρές ανομίες που αυτοί πράττουν εδώ σήμερα. Και εισήλθα και είδα: και ιδού κάθε ομοίωμα ερπετού και κτήνους, μάταια βδελύγματα, και είδα όλα τα είδωλα των υιών Ισραήλ ζωγραφισμένα πάνω του ολόγυρα. Και εβδομήντα άνδρες από τους πρεσβυτέρους του οίκου Ισραήλ, και ο Ιεχονίας, ο γιος του Σαφεθέμ, βρίσκονταν ανάμεσά τους και στέκονταν ενώπιόν τους. Και ο καθένας είχε το θυμιατήριό του στο χέρι, και ο καπνός του θυμιάματος ανέβαινε».

Και άλλη φορά του είπε, όταν εμφανίστηκε με ανθρώπινο σχήμα: «Δεν θα είναι πλέον το όνομά σου Ιακώβ, αλλά Ισραήλ θα είναι το όνομά σου, διότι αναδείχθηκες ισχυρός με τον Θεό και δυνατός με τους ανθρώπους». Τότε «ονόμασε και τον τόπο εκείνο Είδος Θεού, λέγοντας: διότι είδα Θεό πρόσωπο με πρόσωπο, και σώθηκε η ψυχή μου». Και ο Μωυσής επίσης ικέτευσε τον Θεό που του παρείχε τις αποκαλύψεις, λέγοντας: «Αν βρήκα χάρη ενώπιόν σου, φανέρωσέ μου τον εαυτό σου, για να σε δω καθαρά». Και Εκείνος του αποκρίθηκε λέγοντας: «Και αυτόν τον λόγο που είπες θα τον εκπληρώσω· διότι βρήκες χάρη ενώπιόν μου». Αλλά και ο Ιεζεκιήλ είδε «Εκείνον που κάθεται επί των Χερουβίμ», «σαν όραμα ανθρώπου», «από την οσφύ του και κάτω φωτιά, και από την οσφύ του και πάνω σαν όραμα λαμπερού ήλεκτρου». Από όλα αυτά μαθαίνουμε ότι οι οπτασίες δεν υπήρξαν όμοιες για τα προαναφερθέντα πρόσωπα, αλλά διαφορετικές. Διότι στον μεν Μωυσή ειπώθηκε: «Δεν θα μπορέσεις να δεις το πρόσωπό μου· διότι δεν μπορεί να δει άνθρωπος το πρόσωπό μου και να ζήσει»· επειδή το πρόσωπο του Θεού Λόγου και η θεότητα του Μονογενούς Υιού του Θεού δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει καταληπτή από τη θνητή φύση. Και στον Ιεζεκιήλ εξάλλου η δόξα του Λόγου γινόταν ορατή μέσω αινιγμάτων· στον Αβραάμ όμως οράθηκε έχοντας λάβει μορφή ανθρώπου, ώστε και «κάτω από τη δρυ» να βρεθεί, και «τα πόδια του να νιφθούν» και να συμμετάσχει σε τραπέζι.

Ο λέων έχει κάτι το αγέρωχο, το ρωμαλέο, για να το χρησιμοποιήσουμε σωστά. Τον δε μόσχο, για να επιθυμούμε όπως πρέπει. Ο Ησαΐας λέει: Θα τον αγιάσεις μέσα σε φλεγόμενο πυρ. Από την οσφύ και πάνω, υπάρχει ήλεκτρο· διότι τα άνω δεν έχουν ανάγκη κολάσεως. Από την οσφύ και κάτω, υπάρχει πυρ, τα πράγματα της γενέσεως· και αυτά έχουν ανάγκη κολάσεως. Το Πνεύμα πρώτα ανυψώνει καθαίροντας· έπειτα, όσους δεν καθαρίστηκαν από αυτό, τους καθαίρει το πυρ.