Πατερικές αναφορές στο ΙΕΖΕΚΙΗΛ 9:8

Τέτοιοι ήταν οι προφήτες. Γι' αυτό και κάποιος από αυτούς έλεγε: «Αλίμονο, Κύριε, εσύ εξαλείφεις το υπόλειμμα του Ισραήλ;». Βλέπουμε δολοφόνους, μιαρούς ανθρώπους, να τιμωρούνται πολλές φορές, και σπαράζουμε και πονάμε. Ας μην είμαστε φιλόσοφοι πέρα από το μέτρο· ας γίνουμε ελεήμονες, για να ελεηθούμε· τίποτα δεν είναι ίσο με αυτό το αγαθό. Τίποτα δεν μας υποδεικνύει τόσο τον ανθρώπινο χαρακτήρα μας όσο το να ελεούμε, όσο το να είμαστε φιλάνθρωποι. Γι' αυτό και οι νόμοι αναθέτουν τα πάντα στους δήμιους, υποχρεώνοντας τον δικαστή να επιβάλλει την τιμωρία μόνο μέχρι την έκδοση της απόφασης, ενώ για την εκτέλεση της πράξης ορίζουν εκείνους. Έτσι, ακόμη και αν η τιμωρία επιβάλλεται δίκαια, το να τιμωρεί κανείς δεν αποτελεί γνώρισμα μιας φιλοσοφημένης ψυχής, αλλά απαιτείται κάποιος άλλος γι' αυτό· διότι και ο Θεός δεν τιμωρεί αυτοπροσώπως, αλλά μέσω των αγγέλων. Δήμιοι, λοιπόν, είναι οι άγγελοι;

Γι' αυτόν τον λόγο, λέει, θλίβομαι, επειδή και τιμωρούνται και παρέχουν τις αιτίες για δίκαιη τιμωρία. Ο δε Ιεζεκιήλ, βλέποντας τον άγγελο να κατακόβει τον λαό, αναφώνησε δυνατά και θρήνησε γοερά, και λέει: «Αλίμονο, Κύριε, διότι εσύ εξαλείφεις το υπόλειμμα του Ισραήλ».

Διότι ο μεν ένας έλεγε: «Αλίμονό μου, Κύριε, εξαλείφεις εσύ το υπόλειμμα του Ισραήλ;», ο δε άλλος λέει: «Θα κάνεις τους ανθρώπους σαν τα ψάρια της θάλασσας που δεν έχουν αρχηγό;». Επειδή, λοιπόν, και χωρίς αυτό ο δίκαιος αυτός ταραζόταν στον λογισμό και βρισκόταν σε σύγχυση στη διάνοιά του, για να μην τον ρίξει σε ακόμη μεγαλύτερη συντριβή η όψη και το θέαμα, τον κατακλείει μέσα στην κιβωτό σαν σε δεσμωτήριο, ώστε να μη βλέπει με τα μάτια του τα διαδραματιζόμενα, και να μην περιπέσει σε δειλία.

Διότι είναι συνήθεια των προφητών και όλων των δικαίων να μη θλίβονται μόνο για τα δικά τους δεινά, αλλά και για των υπόλοιπων ανθρώπων. Και αν κάποιος ήθελε να τους απαριθμήσει, θα διαπιστώσει ότι όλοι επιδεικνύουν αυτήν τη συμπόνια. Θα ακούσει τον μεν Ησαΐα να λέει: «Μην επιμένετε να με παρηγορείτε για τη συντριβή της θυγατέρας του γένους μου»· τον δε Ιερεμία: «Ποιος θα δώσει στο κεφάλι μου νερό, και στα μάτια μου πηγή δακρύων;»· τον δε Ιεζεκιήλ: «Αλίμονό μου, Κύριε, εξαλείφεις εσύ το υπόλειμμα του Ισραήλ;»· και τον Δανιήλ να θρηνεί και να λέει: «Μας έκανες ολιγάριθμους σε σχέση με όλα τα έθνη»· και τον Αμώς: «Μετανόησε, Κύριε, γι' αυτό»· και τον Αμβακούμ: «Γιατί μου έδειξες κόπους και μόχθους;» και πάλι: «Και θα κάνεις τους ανθρώπους σαν τα ψάρια της θάλασσας». Αλλά και τον ίδιο τον μακάριο Μωυσή θα ακούσει να λέει: «Αν μεν τους συγχωρείς την αμαρτία, συγχώρεσέ την· εάν όμως όχι, εξάλειψε κι εμένα». Και πάλι, όταν ο Θεός τού υποσχέθηκε να του αναθέσει την ηγεσία ενός μεγαλύτερου έθνους και είπε: «Άφησέ με, και θα εξαλείψω αυτούς τους ανθρώπους, και θα σε κάνω μέγα έθνος», δεν επέλεξε ούτε αυτό, αλλά θεώρησε προτιμότερη την προστασία τους. Και ο διδάσκαλος της οικουμένης, ο μακάριος Παύλος, έλεγε: «Θα ευχόμουν να είμαι εγώ ο ίδιος ανάθεμα από τον Χριστό υπέρ των αδελφών μου, των κατά σάρκα συγγενών μου».

Σε καμία περίπτωση· αντίθετα, και τους αγαπούσε, και τα πάντα έπραττε υπέρ αυτών. Και άλλοτε μεν λέει: «Η αγαθή μου επιθυμία και η δέησή μου προς τον Θεό υπέρ αυτών είναι για τη σωτηρία τους»· άλλοτε δε: «Θα ευχόμουν να γίνω εγώ ανάθεμα χωρισμένος από τον Χριστό υπέρ αυτών». Έτσι και ο Ιεζεκιήλ, βλέποντάς τους να σφαγιάζονται, έλεγε: «Αλίμονο, Κύριε, εσύ θα εξαλείψεις το υπόλοιπο του Ισραήλ;». Και ο Μωυσής: «Εάν μεν τους συγχωρήσεις την αμαρτία, συγχώρησέ την». Τι λέει λοιπόν ο Δαβίδ; «Αυτούς που σε μισούν, Κύριε, τους μίσησα, και εξαιτίας των εχθρών σου κατατηκόμουν· με τέλειο μίσος τους μίσησα».

Διότι, βεβαίως, δεν πονούσαν για τους εαυτούς τους, οι οποίοι είχαν σωθεί· αλλά, επειδή θεωρούσαν ότι κυρίως τότε είχαν παρρησία, για τον λόγο αυτόν προσεύχονταν υπέρ εκείνων. Γι' αυτό και έλεγαν: «Ας γίνουμε δεκτοί με ψυχή συντετριμμένη και με πνεύμα ταπεινώσεως». Για χάρη αυτών και ο Ιησούς διέρρηξε τα ιμάτιά του· για χάρη αυτών και ο Ιεζεκιήλ θρηνούσε και οδυρόταν, βλέποντάς τους να κατακόβονται· και ο Ιερεμίας έλεγε: «Αφήστε με, θα κλάψω πικρά». Και πριν από αυτό δε, επειδή δεν τολμούσε να παρακαλέσει για την παντελή άφεση των δεινών, ζητούσε προθεσμία λέγοντας: «Έως πότε, Κύριε;» Διότι ολόκληρο το γένος των αγίων είναι φιλόστοργο. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Ενδυθείτε, λοιπόν, ως εκλεκτοί του Θεού άγιοι, σπλάγχνα οικτιρμών, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη».

Αλλά αυτός ο ίδιος ο δίκαιος, που έσωσε τότε τους φίλους του μέσω της προσευχής, δεν μπόρεσε, κατά την εποχή των Ιουδαίων, να σώσει τους Ιουδαίους που χάνονταν. Και για να το καταλάβεις αυτό, άκουσε τον Θεό που λέει μέσω του προφήτη: «Αν σταθούν μπροστά μου ο Νώε, και ο Ιώβ, και ο Δανιήλ, δεν πρόκειται να σώσουν τους γιους και τις κόρες τους, επειδή υπερίσχυσε η κακία»· και πάλι: «Εάν σταθεί ο Μωυσής και ο Σαμουήλ». Και πρόσεξε πώς αυτό λέγεται προς τους δύο προφήτες, επειδή και οι δύο παρακάλεσαν υπέρ αυτών, αλλά δεν εισακούστηκαν. Διότι και ο Ιεζεκιήλ, επειδή έλεγε: «Αλίμονο, Κύριε! Εξαλείφεις εσύ το υπόλειμμα του Ισραήλ», ο Θεός, δηλώνοντας ότι δικαίως το πράττει αυτό και πως δεν απορρίπτει την ικεσία για αυτούς από περιφρόνηση προς τον ίδιο, του δείχνει τα αμαρτήματά τους, σαν να του έλεγε σχεδόν: «Αρκούν βέβαια και αυτά για να σε πείσουν ότι δεν σε περιφρονώ, αλλά εξαιτίας των πολλών αμαρτιών τους δεν κάνω δεκτή την ικεσία σου· ωστόσο, προσθέτει και τούτο: "Εάν σταθεί ο Νώε, και ο Ιώβ, και ο Δανιήλ"». Και ευλόγως τα λέει αυτά περισσότερο σε εκείνον, επειδή αυτός είναι που έπαθε πολλά. Διότι λέει: «Μου είπες να φάω πάνω σε κοπριές, και έφαγα· μου είπες, και ξυρίστηκα· μου είπες, και κοιμήθηκα στο ένα πλευρό· μου είπες να βγω από την τρύπα φορτωμένος με τα πράγματά μου, και βγήκα· πήρες τη γυναίκα μου, και μου είπες να μην πενθήσω, και δεν πένθησα, αλλά το υπέμεινα γενναία· μύρια άλλα έπραξα για χάρη τους· και εγώ σε παρακαλώ τώρα υπέρ αυτών, και δεν πείθεσαι;»

Αλλ' όμως, παρόλο που του είχε προετοιμαστεί τόση παρηγοριά, εκείνος και πάλι συγκλονιζόταν, και πέφτοντας κάτω φώναζε λέγοντας: «Αλίμονο, Κύριε, εσύ εξαλείφεις το υπόλειμμα του Ισραήλ;» Και δεν το έπαθε αυτό μόνο μία φορά, αλλά και πάλι, όταν είδε τον Ιεχονία να θανατώνεται.