Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 1:2

Διότι το κάθε ένα από τα έργα του μετέχει στη σοφία του, όντας ποικιλοτρόπως κατασκευασμένο, και μετέχοντας πάνσοφα στη δημιουργική του δύναμη· ξεχωριστά όμως και εξαιρετικά οι όσιοί του του αποδίδουν την ύψιστη δοξολογία· διότι με όσα φρονούν και πράττουν, θα διακηρύξουν τη βασιλεία του, φανερώνοντας προγευστικά ότι, έχοντας στρατευθεί σε αυτόν, αποτελούν δόξα της βασιλείας του· θα μιλήσουν δε και για την εξουσία που είναι σύμφυτη με τη βασιλεία του, καθώς το κάθε ένα από τα κτίσματα του υποτάσσεται με τάξη. Όντας φιλάνθρωποι όσοι επιδιώκουν την οσιότητα που κατευθύνεται προς εσένα και προέρχεται από εσένα, μεταδίδουν άφθονα με διδακτικό τρόπο στους υιούς των ανθρώπων τα αγαθά που έλαβαν. Διότι μόνο σε αυτούς που έχουν υπερβεί την ανθρώπινη ζωή είναι δάσκαλος και καθοδηγητής ο Χριστός, ενώ για εκείνους που τυγχάνουν να είναι ακόμη υιοί των ανθρώπων, δάσκαλοι γίνονται αυτοί που έχουν εκπαιδευτεί από τον Χριστό. Ο Παύλος, για παράδειγμα, ο οποίος δεν παρέλαβε ούτε διδάχθηκε το Ευαγγέλιο από ανθρώπους ή μέσω ανθρώπων, αλλά μέσω της αποκάλυψης του Ιησού Χριστού, έγινε δάσκαλος των εθνών εν πίστει και αληθεία. Εξάλλου, και ο ίδιος ο Σωτήρας αποστέλλει τους αποστόλους για να μαθητεύσουν όλα τα έθνη, έχοντάς τους προηγουμένως διδάξει να μην ονομάζουν κανέναν δάσκαλο επί της γης· επομένως, όσα μαθαίνουν οι όσιοι από αυτόν, τα γνωστοποιούν στους υιούς των ανθρώπων.

Του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, Υπόμνημα στην Προς Γαλάτας επιστολή. Κεφάλαιο Α΄. Ο Παύλος, απόστολος όχι από ανθρώπους ούτε μέσω ανθρώπων, αλλά μέσω του Ιησού Χριστού και του Θεού Πατέρα, που τον ανέστησε από τους νεκρούς, και όλοι οι αδελφοί που είναι μαζί μου, προς τις Εκκλησίες της Γαλατίας· χάρη σε εσάς και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό.

Γʹ. Αλλά επιτίθενται οι αιρετικοί λέγοντας: «Ιδού, ο Πατέρας ανασταίνει τον Υιό». Διότι, εφόσον άπαξ και νόσησαν πνευματικά, στα μεν υψηλά δόγματα κλείνουν εκούσια τα αυτιά τους, τα δε ταπεινά, τα οποία έχουν ειπωθεί με αυτόν τον τρόπο είτε εξαιτίας της σαρκώσεως, είτε προς τιμήν του Πατέρα, είτε για κάποια άλλη θεία οικονομία, αυτά τα επιλέγουν και, εξετάζοντάς τα αποκομμένα, προξενούν βλάβη στους εαυτούς τους (διότι δεν θα έλεγα στη Γραφή)· αυτούς ευχαρίστως θα τους ρωτούσα: για ποιον λόγο τα λένε αυτά; Μήπως επειδή θέλουν να παρουσιάσουν τον Υιό ως αδύναμο, και ότι δεν έχει τη δύναμη για την ανάσταση έστω ενός σώματος; Και όμως, η πίστη σε Αυτόν έκανε ακόμη και τις σκιές εκείνων που πίστευαν σε Αυτόν να ανασταίνουν νεκρούς. Έπειτα, ενώ οι άνθρωποι που πίστευαν σε Αυτόν, αν και θνητοί, ανέστησαν νεκρούς μόνο από τη σκιά εκείνων των χωμάτινων σωμάτων τους και από τα ενδύματα που περιέβαλλαν τα σώματα αυτά, ο Ίδιος δεν είχε τη δύναμη να αναστήσει τον Εαυτό Του; Και πώς να μην είναι αυτό φανερή μανία και το αποκορύφωμα της παραφροσύνης; Δεν τον άκουσες να λέει: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον αναστήσω»; Και πάλι: «Έχω την εξουσία να παραδώσω τη ζωή μου, και έχω την εξουσία να την λάβω και πάλι»; Για ποιον λόγο, λοιπόν, λέγεται ότι ο Πατέρας τον ανέστησε; Όπως ακριβώς λέγεται ότι κάνει και τα άλλα έργα, τα οποία πράττει ο Ίδιος ο Υιός. Διότι αυτό έχει ειπωθεί και προς τιμήν του Πατέρα, αλλά και εξαιτίας της αδυναμίας των ακροατών. «Και όλοι οι αδελφοί που είναι μαζί μου». Γιατί άραγε δεν το πρόσθεσε αυτό πουθενά αλλού όταν έγραφε επιστολές;

Τον διέβαλλαν ότι δήθεν μόνος του τα κηρύττει αυτά, και ότι εισάγει κάποια καινοτομία στα δόγματα. Θέλοντας λοιπόν να αναιρέσει την υποψία τους, και να δείξει ότι έχει πολλούς κοινωνούς στην άποψή του, συμπεριέλαβε και τους αδελφούς, δηλώνοντας ότι αυτά που γράφει, τα γράφει και με τη δική τους σύμφωνη γνώμη. «Προς τις Εκκλησίες της Γαλατίας». Διότι η πυρκαγιά αυτή της πλάνης δεν κατέτρωγε μία πόλη, ούτε δύο και τρεις, αλλά ολόκληρο το έθνος των Γαλατών. Παρατήρησε δε και εδώ τη μεγάλη του αγανάκτηση. Διότι δεν είπε: «Προς τους αγαπητούς», ούτε, «Προς τους αγιασμένους», αλλά, «Προς τις Εκκλησίες της Γαλατίας». Αυτό δε ήταν γνώρισμα ανθρώπου που βαρυθυμεί σφόδρα και δείχνει την οδύνη του, το να μην τους αποκαλέσει ούτε με ονόματα αγάπης ούτε με ονόματα τιμής, παρά μόνο από την ίδια τους τη συνάθροιση· και να μην προσθέσει καν, «Προς τις Εκκλησίες του Θεού», αλλά απλώς «Προς τις Εκκλησίες της Γαλατίας». Εξάλλου επείγεται να ενώσει ήδη από το προοίμιο αυτούς που βρίσκονταν σε διχασμό· γι' αυτό και έθεσε το όνομα της Εκκλησίας, για να τους ελέγξει και να τους συνάξει σε ένα. Διότι εκείνοι που είναι διαιρεμένοι σε πολλά μέρη, δεν θα μπορούσαν να αποκαλούνται με αυτήν την προσωνυμία· διότι το όνομα της Εκκλησίας είναι όνομα συμφωνίας και ομονοίας. «Χάρις σε σας και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Παντού βέβαια το θέτει αυτό ως αναγκαίο, ιδιαίτερα δε τώρα που απευθύνεται στους Γαλάτες. Διότι, επειδή κινδύνευαν να εκπέσουν από τη χάρη, προσεύχεται για αυτούς ώστε να την ανακτήσουν και πάλι.

Διότι ούτε και εκεί στέλνει επιστολή σε μία πόλη, ή σε δύο και σε τρεις, αλλά σε όσους είναι παντού διασκορπισμένοι, λέγοντας: «Παύλος, απόστολος όχι από ανθρώπους, ούτε μέσω ανθρώπου, αλλά μέσω του Ιησού Χριστού και του Θεού Πατρός που τον ανέστησε εκ νεκρών, και όλοι οι αδελφοί που βρίσκονται μαζί μου, προς τις Εκκλησίες της Γαλατίας· χάρις σε εσάς και ειρήνη». Και στους Εβραίους επίσης έγραψε μία επιστολή προς όλους, χωρίς να διαχωρίσει ούτε αυτούς κατά πόλεις. Ποια είναι λοιπόν η αιτία; Μου φαίνεται ότι εδώ τα νοσήματα είναι κοινά· γι' αυτό και καθιστά κοινή την Επιστολή, επειδή είχαν ανάγκη και από κοινή διόρθωση.

«Εκείνου που τον ανέστησε από τους νεκρούς». Γιατί δεν άρχισε από τα θεοπρεπή, αλλά από το ίδιο το πάθος; Διότι, επειδή στασίαζαν εναντίον του νομίζοντας ότι θα τιμωρηθούν αν αποστατήσουν από τον νόμο, γι' αυτόν τον λόγο αναφέρει το γεγονός μέσω του οποίου καταργεί κάθε αναγκαιότητα του νόμου. Εννοώ, δηλαδή, τον σταυρό και την ανάσταση που έγιναν αιτία σωτηρίας για όλους. «Και όλοι οι αδελφοί που είναι μαζί μου». Απευθύνεται πάλι σε εκείνο που έλεγαν αυτοί, ότι δηλαδή ο Παύλος είναι ένας, ενώ οι απόστολοι είναι πολλοί· γι' αυτό παρουσίασε ένα πλήθος μαζί του, και όχι όπως σε άλλες επιστολές, όπου αναφέρει μόνο τον Παύλο, ή τον Παύλο και τον Τιμόθεο, ή και τον Σιλουανό. «Στις Εκκλησίες της Γαλατίας». Δείχνει την αναγκαιότητα της επιστολής, ότι δεν ήταν μόνο μία Εκκλησία που κινδύνευε και προκάλεσε τόσο μεγάλο ζήλο εκ μέρους του, αλλά ένα πλήθος Εκκλησιών. «Χάρη σε εσάς και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Παντού μεν το θέτει αυτό, αλλά κυρίως τώρα που στέλνει επιστολή στους Γαλάτες, επειδή κινδύνευαν να εκπέσουν από τη χάρη, με το να γυρίσουν πίσω πάλι στην περιτομή. «Ο οποίος έδωσε τον εαυτό του για τις αμαρτίες μας». Είχαμε περιπλακεί, λέει, σε αμέτρητα κακά και ήμασταν υπόδικοι της έσχατης κολάσεως· και ο μεν νόμος όχι μόνο δεν μας συμφιλίωσε, αλλά και μας καταδίκασε, καθιστώντας μεν φανερό το αμάρτημα, χωρίς όμως να έχει τη δύναμη να μας ελευθερώσει, ούτε να καταπαύσει την οργή του Θεού.