Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 2:1

ΟΜΙΛΙΑ Β'. Έπειτα, μετά από δεκατέσσερα χρόνια, ανέβηκα στα Ιεροσόλυμα με τον Βαρνάβα, παίρνοντας μαζί μου και τον Τίτο· ανέβηκα δε κατόπιν αποκαλύψεως. α'. Αναφέρει ότι η αιτία της πρώτης αναβάσεως ήταν ο Πέτρος και η επιθυμία να τον γνωρίσει· της δεύτερης όμως, η αποκάλυψη του Πνεύματος. «Και τους εξέθεσα το Ευαγγέλιο που κηρύσσω στους εθνικούς, ιδιαιτέρως δε στους επιφανείς, μήπως τυχόν τρέχω ή έτρεξα μάταια». Τι λες, Παύλε; Εσύ που στην αρχή δεν επέλεξες να το εκθέσεις ούτε μετά από τρία χρόνια, τώρα, αφού παρήλθαν δεκατέσσερα χρόνια, το εκθέτεις, μήπως τυχόν τρέχεις μάταια; Και πόσο καλύτερο θα ήταν να το κάνεις αυτό ευθύς μόλις άρχισες, παρά μετά από τόσα χρόνια; Και γιατί έτρεχες, αν δεν ήσουν πεπεισμένος ότι δεν έτρεχες μάταια; Ποιος είναι τόσο ανόητος, ώστε να κηρύττει τόσα χρόνια, μη γνωρίζοντας ότι κηρύττει ορθά; Και αυτό που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη απορία, πάλι, είναι ότι αναφέρει πως ανέβηκε κατόπιν αποκαλύψεως. Διότι αυτό προκαλεί μεν μεγαλύτερη απορία, όπως μόλις προείπα, από το προηγούμενο, είναι όμως ικανό να μας δώσει τη λύση και για εκείνο. Αν, δηλαδή, ανέβαινε από δική του πρωτοβουλία, τότε μάλιστα ούτε αυτό θα είχε λογική εξήγηση· διότι δεν θα ήταν δυνατόν η μακάρια εκείνη ψυχή να περιπέσει σε τέτοια ανοησία· αφού ο ίδιος είναι που λέει: «Έτσι τρέχω, όχι στα αβέβαια, έτσι πυγμαχώ, όχι χτυπώντας τον αέρα». Αν λοιπόν δεν τρέχεις στα αβέβαια, πώς λες: «Μήπως τυχόν τρέχω ή έτρεξα μάταια;»

Έτσι σου συμπεριφέρθηκαν οι απόστολοι στα Ιεροσόλυμα, όταν ανέβηκες έπειτα από δεκατέσσερα χρόνια για να τους εκθέσεις το Ευαγγέλιο; Δεν λες εσύ ότι: «Έπειτα από δεκατέσσερα χρόνια ανέβηκα και τους εξέθεσα το Ευαγγέλιο, ιδιαιτέρως όμως σε εκείνους που θεωρούνταν ότι είχαν κάποιο κύρος»; Τι λοιπόν; Ενώ εσύ ήθελες να το εκθέσεις ιδιαιτέρως, σε εμπόδισαν και σε έφεραν στο μέσο, και το έκαναν φανερό σε όλους;

ζʹ. Εσύ όμως εξέτασε και από άλλη πλευρά, πώς δεν είναι πειστική η κατηγορία. Διότι τότε μεν, στην αρχή, όταν έλεγε: «Αυτόν τον Ιησού, τον οποίο εσείς σταυρώσατε, τον ανέστησε ο Θεός, λύνοντας τις ωδίνες του θανάτου», τότε βρισκόταν ανάμεσα σε εχθρούς, οι οποίοι διψούσαν ακόμη για φόνο, έβραζαν ακόμη από θυμό και ήθελαν ακόμη να κατασπαράξουν τους μαθητές. Επειδή βρισκόταν ακόμη στην ακμή του το πάθος τους, και η διάνοιά τους ήταν διογκωμένη από τον θυμό. Τώρα όμως, όταν ο Παύλος έγραφε αυτά, το κήρυγμα βρισκόταν ήδη στο δέκατο έβδομο έτος. Διότι, αφού είπε: «Μετά από τρία έτη ανέβηκα στα Ιεροσόλυμα», λέει πάλι ότι «Μετά από δεκατέσσερα έτη ανέβηκα στα Ιεροσόλυμα». Αυτός λοιπόν που δεν φοβήθηκε τότε στο ξεκίνημα του κηρύγματος, τώρα μετά από τόσο χρόνο φοβάται; Αυτός που δεν δείλιασε στα Ιεροσόλυμα, φοβάται στην Αντιόχεια; Αυτός που δεν πτοήθηκε τότε, όταν τον περικύκλωναν οι εχθροί, τώρα που δεν είναι παρόντες εχθροί, αλλά πιστοί και μαθητές, αγωνιά και φοβάται και δεν ορθοποδεί; Και πώς θα είχαν λογική αυτά, όταν δηλαδή η φωτιά άναβε και υψωνόταν προς τα πάνω να δείχνει τόλμη, ενώ όταν αυτή έσβησε και έγινε στάχτη να φοβάται και να τρέμει; Εάν ο Πέτρος ήταν δειλός και άνανδρος, στην αρχή του κηρύγματος, στη μητρόπολη των Ιουδαίων, όπου όλοι ήταν εχθροί, τότε θα έπρεπε να είχε φοβηθεί, και όχι μετά από τόσο χρόνο στην πλέον χριστιανική πόλη, ούτε ενώ ήταν παρόντες γνήσιοι φίλοι.

Επειδή εκείνος μεν είχε αποσταλεί στους περιτμημένους, ενώ ο Βαρνάβας κήρυττε στα έθνη μαζί με τον Παύλο, και παντού συμπορεύεται με τον Παύλο. Όπως, λοιπόν, λέει αλλού: «Ή μήπως μόνο εγώ και ο Βαρνάβας δεν έχουμε το δικαίωμα να μην εργαζόμαστε;» Και πάλι: «Ανέβηκα στα Ιεροσόλυμα μαζί με τον Βαρνάβα», και παντού τον βλέπεις να διδάσκει μαζί με τον Παύλο. Δεν εκφράζει, λοιπόν, την έκπληξή του για το γεγονός ότι παρασύρθηκε και αυτός επειδή τάχα ήταν ανώτερος του Πέτρου, αλλά επειδή, παρόλο που κήρυττε πάντοτε μαζί του και δεν είχε τίποτα κοινό με τους Ιουδαίους, αλλά δίδασκε στα έθνη, παρασύρθηκε και αυτός. Και το ότι ο Πέτρος είναι αυτός για τον οποίο λέει όλα αυτά, είναι φανερό και από τα προηγούμενα και από τα επόμενα. Διότι το να πει ότι «του εναντιώθηκα κατά πρόσωπο» και να το θεωρήσει αυτό ως κάτι το σπουδαίο, δεν φανέρωνε τίποτε άλλο παρά το ότι δεν δείλιασε μπροστά στο αξίωμα του προσώπου του. Αν όμως μιλούσε για κάποιον άλλο, δεν θα παρουσίαζε το ότι «του εναντιώθηκα κατά πρόσωπο» ως κάτι τόσο σπουδαίο. Και πάλι, αν ο Πέτρος ήταν κάποιος άλλος, η αλλαγή της στάσης του δεν θα είχε τόση ισχύ ώστε να παρασύρει και τους υπόλοιπους Ιουδαίους. Διότι ούτε προέτρεψε σε κάτι ούτε συμβούλευσε, αλλά μόνο αποσυρόταν και αποχώριζε τον εαυτό του· και όμως, η υποστολή και ο αποχωρισμός είχαν τη δύναμη να παρασύρουν όλους τους μαθητές, εξαιτίας του αξιώματος του προσώπου του.

«Αυτά δε που σας γράφω, ιδού, ενώπιον του Θεού βεβαιώνω ότι δεν λέγω ψέματα. Έπειτα πήγα στις περιοχές της Συρίας και της Κιλικίας. Ήμουν δε άγνωστος προσωπικά στις εν Χριστώ Εκκλησίες της Ιουδαίας· μόνο είχαν ακούσει ότι "Εκείνος που κάποτε μας κατεδίωκε, τώρα κηρύττει την πίστη που άλλοτε προσπαθούσε να εξολοθρεύσει"· και δόξαζαν εξαιτίας μου τον Θεό.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βʹ. «Έπειτα, μετά από δεκατέσσερα χρόνια, ανέβηκα πάλι στα Ιεροσόλυμα μαζί με τον Βαρνάβα, παίρνοντας μαζί μου και τον Τίτο· και ανέβηκα κατόπιν αποκαλύψεως.» Δεν ήλθα για να διδαχθώ, λέγει, αλλά για να επισκεφθώ από κοντά· πράγμα το οποίο αποτελεί απλώς ένδειξη τιμής προς αυτόν. «Και τους εξέθεσα το Ευαγγέλιο που κηρύττω στα έθνη· κατ' ιδίαν δε στους εξέχοντες, μήπως τυχόν τρέχω ή έτρεξα μάταια.» Στην αρχή, βέβαια, όταν δέχθηκε το Ευαγγέλιο, δεν ανέβηκε, ούτε το εξέθεσε στους αποστόλους. Διότι, αφού το είχε μάθει από τον Χριστό, δεν είχε ανάγκη από τη δική τους διδασκαλία.