Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 2:17

Και το να μακρηγορήσουμε για αυτά δεν θα ήταν δύσκολο. Αλλά θέτοντας το πρέπον μέτρο στα όσα ειπώθηκαν, θα αποφύγουμε προς το παρόν την παράθεση των χωρίων. Όμως ας υπενθυμίσουμε πάλι εκείνο, ότι ο άλλοτε τυφλός εκπλήρωνε καλά τον τύπο της λατρείας των εθνών, συνδέοντας άμεσα την προσκύνηση με την ομολογία της πίστεως. <Και είπε ο Ιησούς: Για κρίση ήλθα εγώ σε τούτον τον κόσμο, ώστε εκείνοι που δεν βλέπουν να δουν και εκείνοι που βλέπουν να γίνουν τυφλοί.> Εξηγώντας μας την αιτία της φανερώσεώς Του, εννοώ σε τούτον τον κόσμο, ο Χριστός λέει μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε, με απέστειλε να ευαγγελιστώ σε φτωχούς, να κηρύξω άφεση σε αιχμαλώτους και ανάβλεψη σε τυφλούς». Αλλά και κάπου αλλού λέει: «Οι κωφοί ακούστε, και οι τυφλοί αναβλέψτε για να δείτε». Εφόσον λοιπόν λέει ότι για αυτήν την αιτία έχει οριστεί από τον Θεό και Πατέρα, για να κηρύξει στους τυφλούς την ανάβλεψη, πώς εδώ λέει: Για κρίση ήλθα εγώ σε τούτον τον κόσμο, ώστε εκείνοι που δεν βλέπουν να δουν και εκείνοι που βλέπουν να γίνουν τυφλοί; «Άραγε λοιπόν, θα πει κάποιος, είναι ο Χριστός υπηρέτης της αμαρτίας, σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου; Μη γένοιτο». Διότι ήλθε για να εκπληρώσει τον σκοπό που προέκυψε από την προς εμάς αγαθότητά Του, δηλαδή, να καταφωτίσει τους πάντες με τη δαδουχία του Πνεύματος.

Γνωρίζοντας ότι ο άνθρωπος δεν πρόκειται να δικαιωθεί από τα έργα του νόμου, παρά μόνο διά της πίστεως στον Ιησού Χριστό, και εμείς πιστέψαμε στον Χριστό. Πρόσεξε και εδώ πώς διατυπώνει τα πάντα με ασφάλεια. Διότι δεν τον εγκαταλείψαμε (τον νόμο), λέει, επειδή είναι πονηρός, αλλά επειδή είναι ανίσχυρος. Εάν λοιπόν ο νόμος δεν προσφέρει δικαίωση, άρα το ζήτημα της περιτομής είναι περιττό. Αλλά τώρα μεν λέει αυτά· προχωρώντας όμως, αποδεικνύει ότι δεν είναι μόνο περιττό, αλλά και επικίνδυνο· γεγονός το οποίο πρέπει ιδιαιτέρως να παρατηρήσουμε, πώς δηλαδή στην αρχή αναφέρει: «Δεν δικαιώνεται ο άνθρωπος από τα έργα του νόμου», ενώ προχωρώντας εκφράζεται ακόμη πιο αυστηρά. «Εάν δε, ζητώντας να δικαιωθούμε εν Χριστώ, βρεθήκαμε και εμείς οι ίδιοι αμαρτωλοί, άρα ο Χριστός είναι υπηρέτης της αμαρτίας;» Διότι, λέει, εάν η πίστη σε Αυτόν δεν έχει τη δύναμη να μας δικαιώσει, αλλά είναι ανάγκη να προσκολληθούμε πάλι στον νόμο, εάν, αφού εγκαταλείψαμε τον νόμο για χάρη του Χριστού, δεν δικαιωνόμαστε από αυτήν την εγκατάλειψη, αλλά αντίθετα κατακρινόμαστε, τότε θα βρούμε ότι Εκείνος είναι ο αίτιος της καταδίκης μας, αφού εξαιτίας Του εγκαταλείψαμε τον νόμο και προσχωρήσαμε σε Αυτόν. Είδες σε πόση αναπόφευκτη ατοπία οδήγησε τον συλλογισμό του, και πώς επιχειρηματολόγησε με τόσο ισχυρό τρόπο;

Ζ΄. Βλέπεις τι προσπαθούν να αποδείξουν οι ιουδαΐζοντες; Τον Χριστό, ο οποίος είναι για εμάς ο αίτιος της δικαιοσύνης, αυτόν τον παρουσιάζουν και ως αίτιο της αμαρτίας, όπως ακριβώς λέει και ο Παύλος: «Άρα ο Χριστός είναι υπηρέτης της αμαρτίας;». Έπειτα, αφού οδήγησε τον συλλογισμό σε άτοπο, δεν χρειάστηκε πλέον επιχειρηματολογία για την ανατροπή του, αλλά αρκέστηκε μόνο στην άρνηση, λέγοντας: «Μη γένοιτο». Διότι, απέναντι στα εξαιρετικά αναίσχυντα και αναιδή ζητήματα δεν χρειάζονται καν αποδεικτικά επιχειρήματα, αλλά αρκεί μόνο η κατηγορηματική απόρριψή τους.

ΙΘ΄. Βλέπεις πώς συνεχώς μνημονεύει και την αδυναμία του νόμου, και τη δικαιοσύνη που προέρχεται από την πίστη; Και συχνά εναλλάσσει τις λέξεις, πράγμα που δεν χαρακτηρίζει κάποιον που επιπλήττει, αλλά κάποιον που διδάσκει και συμβουλεύει. Αλλά, όπως είπα, αν απευθυνόταν προς τους Ιουδαίους λέγοντας αυτά, τα πάντα θα κατέρρεαν και θα χάνονταν, επειδή εκείνοι δεν θα ανέχονταν τη διδασκαλία του· επειδή όμως έστρεψε τον λόγο του προς τον Πέτρο, εκείνοι αποκόμιζαν έμμεσα την ωφέλεια, καθώς ο Πέτρος δεχόταν την επίπληξη και σιωπούσε, και ολόκληρη η άποψή του αποκαλυπτόταν, όχι από τον ίδιο, αλλά από τον συναπόστολό του, και η προηγούμενη διαγωγή του προβαλλόταν στο μέσο. Έπειτα, για να μη λένε μέσα τους, «Τι σημαίνει λοιπόν αν και ο Πέτρος και ο Παύλος έπραξαν κακώς;», παραθέτει δίκαιες και αναμφισβήτητες αιτίες, για τις οποίες δεν πρέπει κανείς να προσκολλάται στα ιουδαϊκά έθιμα. Και αυτές είναι το γεγονός ότι ο νόμος δεν μπορεί να δικαιώσει, παρά μόνο η πίστη. Και εδώ μεν χρησιμοποιεί πιο ήπιο λόγο· προχωρώντας όμως, τον κάνει πιο επιθετικό και πιο σφοδρό: Εάν όμως, ζητώντας να δικαιωθούμε εν Χριστώ, βρεθήκαμε και εμείς οι ίδιοι αμαρτωλοί, άραγε είναι ο Χριστός διάκονος της αμαρτίας;

Διότι, εάν εκείνοι που είναι από την παιδική τους ηλικία Ιουδαίοι, και όχι προσήλυτοι, αλλά αναθρεμμένοι με τον νόμο, βλέποντας την αδυναμία του νόμου να δικαιώσει τον άνθρωπο, μετέβησαν στη χάρη που παρέχεται μέσω της πίστης, πόσο μάλλον εκείνοι που εξ αρχής δεν ανήκαν στον νόμο, αλλά προέρχονταν από τα έθνη και έπειτα πίστεψαν στον Χριστό, δεν οφείλουν να προσκολληθούν στον νόμο, ο οποίος είναι ανίσχυρος προς διόρθωση. «Εάν όμως, ζητώντας να δικαιωθούμε εν Χριστώ, βρεθήκαμε και εμείς οι ίδιοι αμαρτωλοί, άραγε ο Χριστός είναι διάκονος της αμαρτίας;» Δες σε πόσο μεγάλη ατοπία οδηγεί αυτούς που προσκολλώνται στον νόμο. Εάν δεν έχει τη δύναμη, λέει, η πίστη στον Χριστό να δικαιώσει, αλλά είναι ανάγκη πάλι να κρατιόμαστε από τον νόμο, τότε, έχοντας εγκαταλείψει τον νόμο για χάρη του Χριστού, και μη δικαιωνόμενοι από αυτήν την εγκατάλειψη αλλά κατακρινόμενοι, θα βρούμε ότι Αυτός (ο Χριστός) γίνεται η αιτία της κατάκρισής μας, εξαιτίας του οποίου εγκαταλείψαμε τον νόμο και τρέξαμε προς την πίστη. «Μη γένοιτο.» Έχοντας δει την ατοπία που προκύπτει από αυτή τη διδασκαλία, γρήγορα απομακρύνεται, χρησιμοποιώντας τη φράση «Μη γένοιτο». «Διότι, εάν αυτά που κατέλυσα, τα οικοδομώ πάλι, καθιστώ τον εαυτό μου παραβάτη.» Ενώ εκείνοι έλεγαν ότι όποιος δεν τηρεί τον νόμο είναι παραβάτης, αυτός αντίθετα, αποκαλεί τον εαυτό του παραβάτη εάν τηρεί τον νόμο. Και είναι παρόμοιο σαν να έλεγε: Έχει παύσει ο νόμος, και αυτό το ομολογήσαμε, με το γεγονός ότι τον εγκαταλείψαμε και καταφύγαμε στη σωτηρία που προέρχεται από την πίστη.