Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 2:5

Ερώτηση 97. Εάν κάποιος λέει, «Θέλω να παραμείνω κοντά σας για λίγο χρόνο προκειμένου να ωφεληθώ», πρέπει να τον δεχόμαστε; Απόκριση. Επειδή ο Κύριος είπε, «Αυτόν που έρχεται σε εμένα δεν θα τον διώξω έξω», και ο Απόστολος διηγήθηκε: «Αυτό συνέβη εξαιτίας των παρείσακτων ψευδαδέλφων, οι οποίοι εισχώρησαν κρυφά για να κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας, την οποία έχουμε εν Χριστώ Ιησού, με σκοπό να μας υποδουλώσουν· στους οποίους ούτε για μια ώρα δεν υποχωρήσαμε με υποταγή, ώστε η αλήθεια του Ευαγγελίου να παραμείνει σε εσάς», είναι επόμενο να του επιτρέπουμε την είσοδο, αλλά και εξαιτίας του αβέβαιου της εκβάσεως. Διότι πολλές φορές, αφού ωφεληθεί με την πάροδο του χρόνου, θα αναπαυθεί οριστικά σε αυτόν τον βίο, όπως έχει συμβεί επανειλημμένα· αλλά και για να φανερωθεί η δική μας ακρίβεια σε αυτόν που ίσως τρέφει διαφορετικές υποψίες για εμάς. Είναι όμως αναγκαίο να τηρούμε την ακρίβεια με μεγαλύτερη επιμέλεια και ενώπιόν του, ώστε και η αλήθεια να φανερωθεί, και η υποψία κάθε αδιαφορίας να αναιρεθεί. Διότι έτσι και εμείς θα ευαρεστήσουμε τον Θεό, και εκείνος είτε θα ωφεληθεί είτε θα ελεγχθεί.

Διότι ο Θεός προνόησε να δώσει τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος και την οπτασία του αγγέλου και την αποδοχή της προσευχής, των νηστειών και των αγαθοεργιών, ώστε αυτό που εμπιστεύθηκαν οι απόστολοι, και μάλιστα ο άγιος Πέτρος και οι υπόλοιποι απόστολοι, να μην το στερήσουν από εκείνον που είχε αληθινά κληθεί από τον Θεό. 4. Αλλά αυτά βέβαια διαδραματίστηκαν τότε, υποκινούμενα από τον προαναφερθέντα ψευδαπόστολο Κήρινθο, όπως και άλλη φορά ο ίδιος και οι οπαδοί του προκάλεσαν ταραχή μέσα στην ίδια την Ιερουσαλήμ, όταν ο Παύλος ανέβηκε μαζί με τον Τίτο, και όπως ισχυρίστηκε αυτός, ότι «έφερε μαζί του απερίτμητους άνδρες», εννοώντας τον Τίτο, «και έχει βεβηλώσει (λέει) τον άγιο τόπο». Γι' αυτό και ο Παύλος λέει: «Αλλά ούτε ο Τίτος που ήταν μαζί μου, αν και ήταν Έλληνας, δεν αναγκάστηκε να περιτμηθεί· εξαιτίας δε των παρείσακτων ψευδαδέλφων, οι οποίοι εισχώρησαν κρυφά για να κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας την οποία έχουμε εν Χριστώ, στους οποίους δεν υποκύψαμε με υποταγή ούτε για μία ώρα». Και παραγγέλλοντας σε όσους ήταν απερίτμητοι έλεγε: «Μην περιτέμνεσθε· διότι εάν περιτμηθείτε, ο Χριστός σε τίποτα δεν θα σας ωφελήσει». Διότι η περιτομή διήρκεσε υπηρετώντας για ένα χρονικό διάστημα, μέχρι που ήλθε η μεγαλύτερη περιτομή, δηλαδή το λουτρό της παλιγγενεσίας, όπως είναι φανερό στον καθένα και αποδεικνύεται σαφέστερα από όσα έχουν λεχθεί από τους αποστόλους, και μάλιστα από τον άγιο απόστολο Παύλο· διότι δηλώνει τα εξής: «στους οποίους δεν υποκύψαμε με υποταγή ούτε για μία ώρα».

Έμαθα ότι κάποιοι από τους υπηρέτες του Σατανά θέλησαν να σας ταράξουν. Άλλοι μεν διατείνονται ότι ο Ιησούς γεννήθηκε φαινομενικά, σταυρώθηκε φαινομενικά και πέθανε φαινομενικά. Άλλοι δε, ότι δεν είναι Υιός του Δημιουργού. Άλλοι ότι Αυτός είναι ο επί πάντων Θεός. Άλλοι δε, ότι είναι απλός άνθρωπος. Και άλλοι, ότι η σάρκα αυτή δεν ανασταίνεται και ότι πρέπει κανείς να ζει και να επιδιώκει τον απολαυστικό βίο, διότι αυτό είναι το ύψιστο αγαθό για εκείνους που μετά από λίγο πρόκειται να φθαρούν. Ένα σμήνος από τόσα κακά έχει εισβάλει. Αλλά εσείς ούτε για μια ώρα δεν υποκύψατε ώστε να τους υποταχθείτε. Διότι είστε συμπολίτες και μαθητές του Παύλου, ο οποίος από τα Ιεροσόλυμα και τα περίχωρα μέχρι το Ιλλυρικό κήρυξε πλήρως το Ευαγγέλιο και περιέφερε στη σάρκα του τα στίγματα του Χριστού.

Και με διαφορετικό τρόπο, βέβαια, επιτρεπόταν αυτό από τους αποστόλους, ενώ με διαφορετικό τρόπο επιδιωκόταν από τους ψευδαδέλφους. «Οι οποίοι εισχώρησαν κρυφά για να κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας, την οποία έχουμε εν Χριστώ Ιησού». Βλέπεις πώς, ακόμη και με την ονομασία των κατασκόπων, φανέρωσε τον πόλεμο εκείνων; Διότι οι κατάσκοποι δεν εισέρχονται για κανέναν άλλο λόγο, παρά μόνο για να μάθουν καλά τα δεδομένα των αντιπάλων, ώστε να εξασφαλίσουν στον εαυτό τους μεγάλη ευκολία προκειμένου να τους λεηλατήσουν και να τους καταστρέψουν· όπως ακριβώς έκαναν και αυτοί τότε, επειδή ήθελαν να τους επαναφέρουν στην παλαιά δουλεία. Ώστε και από αυτό είναι φανερό ότι δεν ήταν η ίδια η προαίρεση των αποστόλων με τη δική τους, αλλά μάλιστα άκρως αντίθετη. Επειδή εκείνοι μεν έκαναν παραχωρήσεις, για να τους βγάλουν λίγο-λίγο από τη δουλεία· αυτοί δε μηχανεύονταν τρόπους για να τους καθυποτάξουν ακόμη περισσότερο στη δουλεία. Γι' αυτό παρατηρούσαν ερευνώντας με ακρίβεια γύρω τους και εξετάζοντας με περιέργεια ποιοι ήταν απερίτμητοι· όπως ακριβώς και ο Παύλος, δηλώνοντας αυτό το γεγονός, έλεγε: «Εισχώρησαν κρυφά για να κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας», υποδεικνύοντας την επιβουλή τους όχι μόνο με την ονομασία των κατασκόπων, αλλά και με τον τρόπο της λαθραίας εισόδου και της παρείσφρησής τους. Στους οποίους δεν υποχωρήσαμε με υποταγή ούτε για μια στιγμή. Παρατήρησε την ευγένεια και την έμφαση των λέξεων.

Διότι δεν είπε, «Με τον λόγο», αλλά «Με την υποταγή». Επειδή δεν τα έκαναν αυτά για να διδάξουν κάτι χρήσιμο, αλλά για να καθυποτάξουν και να υποδουλώσουν. Γι' αυτόν τον λόγο, στους μεν αποστόλους υποχωρήσαμε, σε τούτους όμως όχι πλέον. «Ώστε η αλήθεια του Ευαγγελίου να παραμείνει σε εσάς». Για να επιβεβαιώσουμε, λέει, με τα έργα εκείνο που προηγουμένως είπαμε, ότι «Τα αρχαία παρήλθαν, και τα πάντα έχουν γίνει καινά», και ότι, «Εάν κάποιος είναι εν Χριστώ, αποτελεί καινή κτίση», και ότι «Όσους περιτέμνονται, ο Χριστός δεν θα τους ωφελήσει σε τίποτα». Προς επιβεβαίωση αυτής της αλήθειας, δεν υποχωρήσαμε ούτε για μία ώρα. Έπειτα, επειδή αμέσως έρχονταν σε αντίθεση με αυτόν τα όσα έπρατταν οι απόστολοι, και ήταν φυσικό να πουν μερικοί: «Πώς λοιπόν εκείνοι τα προστάζουν αυτά;», δες πώς λύνει σοφά την αντίρρηση. Διότι δεν αναφέρει την πραγματική αιτία, δηλαδή ότι οι απόστολοι το έκαναν αυτό χάριν συγκαταβάσεως και οικονομίας· επειδή διαφορετικά οι ακροατές θα υφίσταντο βλάβη. Διότι εκείνοι που πρόκειται να αποκομίσουν κάποιο όφελος από την οικονομία, πρέπει να αγνοούν την αιτία της· διότι, εάν φανερωθεί η αφορμή όσων γίνονται, τα πάντα θα χαθούν. Γι' αυτό, εκείνος μεν που την εφαρμόζει, πρέπει να γνωρίζει την αιτία όσων γίνονται· εκείνοι δε που πρόκειται να ωφεληθούν από αυτήν, πρέπει να την αγνοούν. Και για να κάνω σαφέστερο αυτό που λέω, θα χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα την ίδια αυτήν υπόθεση.

Οι απόστολοι, λέγει, δεν ανάγκασαν τον Τίτο να περιτμηθεί, μολονότι ήταν απερίτμητος, παρόλο που οι παρείσακτοι ψευδάδελφοι παρακολουθούσαν στενά αυτό το ζήτημα και εξανάγκαζαν στην περιτομή· αποκαλώντας ως κατασκόπους αυτούς που ήταν αποξενωμένοι από την αλήθεια. «Για να μας υποδουλώσουν». Δηλαδή, λέγει, για να μας εισαγάγουν πάλι στη δουλεία του νόμου. Γι' αυτό και αλλού λέγει: «Ο Χριστός μας εξαγόρασε από την κατάρα του νόμου». «Στους οποίους ούτε προς στιγμήν δεν υποχωρήσαμε με υποταγή, ώστε η αλήθεια του Ευαγγελίου να παραμείνει σε εσάς». Ούτε για λίγο, λέγει, δεν υποταχθήκαμε σε αυτούς, δηλαδή στους παρείσακτους, ώστε να μη βρεθούμε να λέμε άλλα για το Ευαγγέλιο και άλλα να πράττουμε. Και τι είπε σχετικά με το Ευαγγέλιο; «Ώστε, αν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι καινή κτίση». Και, «Τα παλαιά πέρασαν, ιδού, τα πάντα έγιναν καινούργια». Και, «Ο Χριστός μάς ελευθέρωσε με την ελευθερία». «Από δε αυτούς που θεωρούνται ότι είναι κάτι, το ποιοι ήσαν κάποτε δεν με ενδιαφέρει καθόλου· ο Θεός δεν προσωποληπτεί. Διότι αυτοί που θεωρούνται σπουδαίοι, δεν μου προσέθεσαν τίποτα απολύτως». Το «εκείνων που θεωρούνται» [δοκούντων] τίθεται αντί του «εκείνων που πραγματικά είναι» [όντων]· όπως ακριβώς είπε και για τον εαυτό του: «Νομίζω [δοκώ] δε ότι και εγώ έχω Πνεύμα Θεού». Το δε νόημα είναι το εξής: Δεν γνωρίζω, λέγει, με ποιο σκεπτικό ο Πέτρος και οι περί αυτόν συγκατέβαιναν στην περιτομή, ούτε και φιλονικώ γι' αυτό το ζήτημα· αυτοί το γνωρίζουν, καθώς θα δώσουν λόγο στον Θεό. Ένα όμως γνωρίζω: ότι, όταν πήγα σε αυτούς, δεν μου είπαν τίποτα περισσότερο σχετικά με το κήρυγμα.

Γαλ. 2,3-5 «Αλλά ούτε και ο Τίτος που ήταν μαζί μου, αν και Έλληνας.» Ούτε τον Τίτο, λέει, παρόλο που ήταν ολοφάνερο ότι είχε γεννηθεί από ελληνική γενιά, δεν τον ανάγκασαν οι απόστολοι να περιτμηθεί, παρότι έβλεπαν να είναι παρόντες και οι ψευδάδελφοι. Διότι το «αλλά ούτε» πρέπει να εκληφθεί από κοινού, δηλαδή: αλλά ούτε ο Τίτος αναγκάστηκε, λέει, να περιτμηθεί ούτε «εξαιτίας των παρείσακτων ψευδαδέλφων». Τι συμβαίνει λοιπόν; Γιατί περιέτεμε τον Τιμόθεο, αν δεν υπολογίζει τους ψευδαδέλφους; Ούτε εκείνον τον περιέτεμε εξαιτίας αυτών -μη γένοιτο- αλλά για να κερδίσει αυτούς που σκανδαλίζονταν εξαιτίας της αδυναμίας των λογισμών τους. Διότι στους αδυνάμους πρέπει κανείς να συγκαταβαίνει για την ήπια θεραπεία της αρρώστιας τους, ενώ σε αυτούς που ορμώνται από κακοβουλία και πονηρή πρόθεση δεν πρέπει να υποχωρεί ούτε στο ελάχιστο. Διότι αυτοί όχι μόνο δεν δέχονται θεραπεία, εφόσον το πάθος έχει ριζωθεί μέσα τους ισχυρότερα από κάθε θεραπεία, αλλά ζητούν να μολύνουν και τους πλησίον τους με τη δική τους νόσο. Γι' αυτό «ούτε προς στιγμήν δεν υποχωρήσαμε σε αυτούς», όπως αποφαίνεται και ο θείος Παύλος.