Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 3:2

Και γενικώς, χωρίς το άρθρο ή την προαναφερθείσα προσθήκη, δεν θα υποδηλωνόταν το Άγιο Πνεύμα· όπως είναι αυτά που γράφει ο Παύλος στους Γαλάτες: «Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς: από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα ή από την ακοή της πίστεως;» Και ποιο άλλο είχαν λάβει παρά το Άγιο Πνεύμα, το οποίο δίδεται σε αυτούς που πιστεύουν και αναγεννώνται διά του λουτρού της παλιγγενεσίας;

Και γενικώς, χωρίς το άρθρο ή την προαναφερθείσα προσθήκη, δεν θα μπορούσε να υποδηλώνεται το Άγιο Πνεύμα· όπως είναι αυτά που γράφει ο Παύλος στους Γαλάτες: «Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς, από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα ή από την ακοή της πίστεως;» Και ποιο άλλο είχαν λάβει, αν όχι το Άγιο Πνεύμα, το οποίο δίδεται σε όσους πιστεύουν και αναγεννώνται διά του λουτρού της παλιγγενεσίας;

Αλλά προσθέτει: «Τόσο ανόητοι είστε; Ενώ αρχίσατε με το Πνεύμα, τώρα καταλήγετε με τη σάρκα;» Επομένως, έχουν λάβει το Πνεύμα. Και πάλι: «Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς: από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα ή από την ακοή της πίστεως; Τρέχατε καλά.» Βλέπετε πόσα πλεονεκτήματα.

Και γι' αυτό ο πάνσοφος Παύλος γράφει στους Γαλάτες, οι οποίοι, μετά τη δικαίωση εν Χριστώ, τόλμησαν να οπισθοδρομήσουν στη λατρεία του νόμου: «Ω ανόητοι Γαλάτες, ποιος σας βάσκανε ώστε να μην πείθεστε στην αλήθεια, εσάς μπροστά στα μάτια των οποίων ο Ιησούς Χριστός φανερώθηκε ξεκάθαρα εσταυρωμένος;» Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς, από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα, ή από την ακοή της πίστεως;

Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς: Από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα, ή από την ακοή της πίστεως; Τόσο ανόητοι είστε; Ενώ αρχίσατε με το Πνεύμα, τώρα τελειώνετε με τη σάρκα;» Στη συνέχεια προσθέτει πάλι σε αυτά: «Αποξενωθήκατε από τον Χριστό, εσείς που δικαιώνεστε μέσω του νόμου. Εκπέσατε από τη χάρη. Διότι εμείς, μέσω της πίστεως, προσδοκούμε την ελπίδα της δικαιοσύνης.» Διότι αληθινά πιστός, και μάλιστα από τους πλέον διαπρεπείς, υπήρξε ο μέγας Μωυσής. Αλλά ήταν υπηρέτης, και αυτό ήταν το μέτρο του, μεσίτης και διάκονος του νόμου που κατακρίνει. Ήλθε όμως ο Δεσπότης του, και μας εισήγαγε τη χάρη που δικαιώνει. Ας ησυχάσει, λοιπόν, ο νόμος, ο κατήγορος της αμαρτίας, η διακονία της κατακρίσεως, μέσω του οποίου ο Θεός τα έκλεισε όλα κάτω από την αμαρτία, ώστε να ελεήσει τους πάντες, σύμφωνα με το γεγραμμένο.

Διότι, πολλοί από εκείνους, αν και τον είδαν, δεν ωφελήθηκαν καθόλου· αυτοί όμως δεν τον είδαν με τα ίδια τους τα μάτια, αλλά μέσω της πίστεως τον είδαν πιο καθαρά. Αυτά δε τα λέγει, ταυτοχρόνως και ελέγχοντάς τους και επαινώντας τους. Επαινώντας τους μεν, διότι με τόσο μεγάλη βεβαιότητα αποδέχθηκαν αυτό που συνέβη· ελέγχοντάς τους δε, διότι Αυτόν που είδαν να γυμνώνεται για χάρη τους, να σταυρώνεται, να καρφώνεται, να εμπτύεται, να χλευάζεται, να ποτίζεται με όξος, να κατηγορείται από τους ληστές, να λογχίζεται (διότι όλα αυτά τα φανέρωσε με το να πει: «Προεγράφη ανάμεσά σας εσταυρωμένος»), Αυτόν τον εγκατέλειψαν και έτρεξαν στον νόμο, χωρίς να σεβαστούν καθόλου εκείνα τα πάθη. Εσύ όμως, πρόσεξέ μου πώς παντού, αφήνοντας κατά μέρος τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα και όλα τα άλλα, κήρυττε τη δύναμη του Χριστού, προβάλλοντας διαρκώς τον σταυρό. Διότι αυτό ακριβώς ήταν το αποκορύφωμα της πρόνοιάς Του για εμάς. «Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς: από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα, ή από την ακοή της πίστεως;» Επειδή δηλαδή δεν μπορείτε να παρακολουθήσετε μακροσκελείς λόγους, λέγει, ούτε θέλετε να ατενίσετε το μέγεθος της θείας οικονομίας, θέλω να σας πείσω με σύντομο λόγο και με ταχύτατη απόδειξη, βλέποντας την έσχατη αγνωμοσύνη σας.

Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς: από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα ή από την ακοή της πίστεως; Λάβατε Άγιο Πνεύμα, λέγει, ενεργήσατε πολλές θαυματουργικές δυνάμεις, επιτελέσατε σημεία ανασταίνοντας νεκρούς, καθαρίζοντας λεπρούς, προφητεύοντας, μιλώντας σε γλώσσες· αυτήν λοιπόν την τόσο μεγάλη δύναμη σας την έδωσε ο νόμος; Και όμως, προηγουμένως δεν κάνατε τίποτα τέτοιο. Αλλά η πίστη;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γʹ. «Ω ανόητοι Γαλάτες.» Αφού έδειξε το άτοπο και το βλάσφημο, με θάρρος επέφερε την επίπληξη. «Ποιος σας βάσκανε ώστε να μην πείθεστε στην αλήθεια;» Έδειξε ότι έπρατταν ορθά όταν υπάκουαν στην πίστη. Διότι, εάν δεν πρόκειται για εκείνους που πράττουν ορθά, δεν γίνεται λόγος για βασκανία. Λέγοντας δε αυτό, τους καλεί και πάλι στη χάρη που παρέχεται μέσω της πίστης. «Μπροστά στα μάτια των οποίων ο Ιησούς Χριστός απεικονίστηκε ανάμεσά σας ως εσταυρωμένος. Μόνο αυτό θέλω να μάθω από εσάς.» Συνεχώς τους υπενθυμίζει τον θάνατο και τον σταυρό, δια του οποίου, αφού απαλλαχθήκαμε από την αμαρτία, ζήσαμε. Το δε «Απεικονίστηκε μπροστά στα μάτια σας» το είπε, για να δείξει τον ακόρεστο πόθο που είχαν προηγουμένως για τον Χριστό, ώστε να βλέπουν διαρκώς με τα μάτια τους το μυστήριο. «Από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα, ή από την ακοή της πίστης; Τόσο ανόητοι είστε;» Πολλοί από αυτούς που βαπτίστηκαν στον Χριστό και έλαβαν το Άγιο Πνεύμα, επιτελούσαν μέσω αυτού πολλές θαυματουργικές ενέργειες και μεγάλα σημεία. Αυτά ακριβώς τους υπενθυμίζει λοιπόν. Εάν τις θεοσημείες, λέει, δεν σας παρείχε ο νόμος τη δύναμη να τις κάνετε, αλλά η χάρη του Πνεύματος, πώς, αφού εγκαταλείψατε αυτόν που σας παρείχε τόσο σπουδαία δωρεά, καταφεύγετε στον αδύναμο νόμο; «Αφού αρχίσατε με το πνεύμα, τώρα καταλήγετε με τη σάρκα;» Έδειξε ότι αυτοί αντέστρεψαν την τάξη. Διότι κανονικά προχωρά κανείς από τα σωματικά προς τα πνευματικότερα· αυτοί όμως, αντίθετα, αφού πρώτα έλαβαν τα πνευματικά, μετέπεσαν στα σαρκικά, εννοώ δηλαδή την περιτομή.

Και φανερώνεται ότι είστε επιστολή του Χριστού, η οποία διακονήθηκε από εμάς, γραμμένη όχι με μελάνι, αλλά με το Πνεύμα του ζωντανού Θεού, όχι σε πέτρινες πλάκες, αλλά σε σάρκινες πλάκες της καρδιάς. Και «όταν όμως επιστρέψει προς τον Κύριο, αφαιρείται το κάλυμμα· ο δε Κύριος είναι το Πνεύμα· και όπου υπάρχει το Πνεύμα του Κυρίου, εκεί υπάρχει ελευθερία· και όλοι εμείς, με ανακαλυμμένο πρόσωπο, αντικατοπτρίζοντας τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα, από δόξα σε δόξα, όπως ακριβώς ενεργεί ο Κύριος, που είναι Πνεύμα». Και, «με μακροθυμία, με χρηστότητα, με Πνεύμα Άγιο, με αγάπη ανυπόκριτη». Και στην προς Γαλάτας: «Αυτό μόνο θέλω να μάθω από εσάς: από τα έργα του νόμου λάβατε το Πνεύμα, ή από την ακοή της πίστεως;». Και, «για να έλθει η ευλογία του Αβραάμ δια του Ιησού Χριστού, ώστε να λάβουμε την ευλογία του Πνεύματος μέσω της πίστεως». Και, «ο καρπός του Πνεύματος είναι αγάπη, χαρά, ειρήνη» και τα εξής. Και, «εάν ζούμε με το Πνεύμα, με το Πνεύμα και ας πορευόμαστε». Και στην προς Εφεσίους: «και ερχόμενος ευαγγελίστηκε ειρήνη σε εσάς, σε όσους ήταν μακριά και σε όσους ήταν κοντά· διότι μέσω αυτού έχουμε την προσαγωγή και οι δύο, με ένα Πνεύμα, προς τον Πατέρα». Και, «μη λυπείτε το Πνεύμα το Άγιο του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως». Και, «επιδιώκοντας με σπουδή να τηρείτε την ενότητα του Πνεύματος μέσω του συνδέσμου της ειρήνης».

Και ακόμη περισσότερο στην Προς Γαλάτας επιστολή, εγκαλώντας τους για την αποδοχή της περιτομής και των άλλων νομικών διατάξεων, θεωρεί τούτο ως μετάπτωση σε διαφορετικό ευαγγέλιο από εκείνον που τους κάλεσε με τη χάρη του Χριστού, και σε αυτόν που εισάγει αυτή την καινοτομία, ακόμη κι αν είναι ο ίδιος ο Παύλος ή άγγελος που ήλθε από τον ουρανό, επιβάλλει ως επιτίμιο το ανάθεμα· αποκαλεί δε τους Γαλάτες ανόητους επειδή ανέχθηκαν την καινοτομία, αποφαινόμενος ότι αυτοί καταλήγουν στη σάρκα και βρίσκονται υπό κατάρα. Επιπλέον, τους θεωρεί υιούς της δούλης και εκπτώτους της κληρονομίας, της οποίας έχουν αξιωθεί όσοι προέρχονται από την ελεύθερη, δηλαδή όσοι δεν ακολουθούν τον νόμο. Διότι λέγει: «Εμείς δεν είμαστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης. Σταθείτε, λοιπόν, σταθεροί στην ελευθερία με την οποία μας ελευθέρωσε ο Χριστός, και μην υποτάσσεστε πάλι σε ζυγό δουλείας». Και πόσο σπουδαία είναι η επόμενη προτροπή; «Ιδού», λέγει, «εγώ ο Παύλος σας λέγω ότι εάν περιτέμνεστε, ο Χριστός δεν θα σας ωφελήσει σε τίποτα».

Ας προσευχηθούμε, λοιπόν, και εμείς να μεταλάβουμε με πλήρη βεβαιότητα και αίσθηση το Άγιο Πνεύμα, και να εισέλθουμε εκεί από όπου βγήκαμε, και στο εξής να απομακρυνθεί από εμάς το φίδι που γεννά τον θυμό και ο κενόδοξος σύμβουλος, το πνεύμα της μέριμνας και της μέθης, ώστε, πιστεύοντας σταθερά, να φυλάξουμε τις εντολές του Κυρίου και να αυξηθούμε σε αυτόν «εις άνδρα τέλειον, εις μέτρον ηλικίας», για να μην κυριευθούμε πλέον από την απάτη αυτού του αιώνα, αλλά να βρισκόμαστε σε πλήρη βεβαιότητα του Πνεύματος και να μην απιστούμε, ότι η χάρη του Θεού ευδοκεί και στους αμαρτωλούς που μετανοούν. Διότι αυτό που δωρίζεται κατά χάρη δεν μετριέται πλέον σε σύγκριση με την προηγούμενη ασθένεια, «επειδή τότε η χάρη δεν είναι πια χάρη», αλλά πιστεύοντας στον παντοδύναμο Θεό, ας προσέλθουμε με απλή και ανεπιτήδευτη καρδιά σε Εκείνον που χαρίζει τη μετοχή του Πνεύματος μέσω της πίστης, και όχι μέσω σύγκρισης των έργων της φύσης· διότι λέει: «δεν λάβατε το πνεύμα από έργα του νόμου, αλλά από την ακοή της πίστης». Ερώτηση: Τι σημαίνει «θέλω να πω πέντε λόγια στην εκκλησία με τον νου μου»; Απόκριση: Η εκκλησία νοείται με δύο μορφές, ως το σύστημα των πιστών και ως η συγκρότηση της ψυχής. Όταν λοιπόν εκλαμβάνεται πνευματικά ως προς τον άνθρωπο, εκκλησία είναι όλη η συγκρότησή του· και οι πέντε λόγοι είναι οι περιεκτικές αρετές που οικοδομούν όλον τον άνθρωπο, και οι οποίες διαιρούνται με πολλούς τρόπους.

Ας προσευχηθούμε λοιπόν και εμείς, με απόλυτη βεβαιότητα και αίσθηση, να λάβουμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και να εισέλθουμε εκεί από όπου εκδιωχθήκαμε. Και στο εξής να αποστραφούμε το φίδι που γεννά τον θυμό και τον κενόδοξο σύμβουλο, το πνεύμα της μέριμνας και της κραιπάλης, ώστε, έχοντας πιστέψει σταθερά, να τηρήσουμε τις εντολές μέσω του Κυρίου και να αυξηθούμε εν αυτώ «σε άνδρα τέλειο, στο μέτρο της ηλικίας», για να μην κυριευθούμε πλέον από την απάτη αυτού του αιώνα. Αντιθέτως, να έχουμε τη βεβαιότητα του Πνεύματος και να μην αμφιβάλλουμε ότι η χάρη του Θεού ευδοκεί και στους αμαρτωλούς που μετανοούν. Διότι αυτό που δωρίζεται κατά χάρη δεν μετριέται πλέον σε σύγκριση με την προηγούμενη ασθένεια, «επειδή τότε η χάρη δεν είναι πλέον χάρη». Αλλά, πιστεύοντας στον παντοδύναμο Θεό με απλή και απερίεργη καρδιά, ας προσέλθουμε σε Εκείνον που χαρίζει τη μετοχή του Πνεύματος μέσω της πίστεως και όχι μέσω σύγκρισης φυσικών έργων. Διότι λέγει: «Δεν λάβατε το Πνεύμα από έργα του νόμου, αλλά από την ακοή της πίστεως».