Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 4:1

Διότι η φύση του Θεού βρίσκεται πέρα από κάθε νου. Έπειτα πώς, αν είναι κτιστός και δημιουργημένος, θα γνώριζε μόνο αυτός τον Πατέρα, και πάλι μόνος αυτός θα γνωριζόταν μόνο από τον Πατέρα; Αν και το να γνωρίζει κανείς τη φύση του Θεού είναι προφανώς εντελώς ανέφικτο για κάθε κτιστό ον, το να γνωρίζει πλήρως τι είναι καθένα από τα όντα που έχουν έρθει στην ύπαρξη δεν θα ξεπερνούσε κάθε νου, έστω κι αν αυτός απέχει κάπως από τον δικό μας. Επομένως, αν μόνος αυτός γνωρίζει τον Πατέρα, και πάλι γνωρίζεται μόνο από τον Πατέρα, εύλογα διαφεύγει από την κατηγορία και την αντίληψη ότι είναι δημιούργημα. Διότι μόνο η ανώτατη και απόρρητη φύση γνωρίζει τον εαυτό της, και για όσους έχουν έλθει στην ύπαρξη αυτό είναι παντελώς απρόσιτο. Β. Πράγματι είναι απρόσιτο και απάτητο, επειδή ο Θεός είναι πέρα από κάθε νου. Α. Πώς όμως θα μπορούσε καθόλου να λέγεται από εμάς ότι ο Υιός είναι κτίσμα, όταν ο σοφότατος Παύλος διακηρύσσει έντονα τα εξής: «Λέγω δε, εφόσον χρόνο ο κληρονόμος είναι νήπιο, σε τίποτα δεν διαφέρει από δούλο, αν και είναι κύριος όλων, αλλά είναι υπό την εξουσία επιτρόπων και οικονόμων μέχρι την προθεσμία που όρισε ο πατέρας· έτσι και εμείς, όταν ήμασταν νήπιοι, ήμασταν υποδουλωμένοι στα στοιχεία του κόσμου· όταν όμως ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, απέστειλε ο Θεός τον Υιό του, ο οποίος γεννήθηκε από γυναίκα, ο οποίος υποτάχθηκε στον νόμο, για να εξαγοράσει αυτούς που ήταν υπό τον νόμο, ώστε να λάβουμε την υιοθεσία.»

ΑΛΛΟ. «Λέγω δε, για όσο χρόνο ο κληρονόμος είναι νήπιος, σε τίποτα δεν διαφέρει από τον δούλο, αν και είναι κύριος όλων, αλλά βρίσκεται υπό την εξουσία επιτρόπων και οικονόμων, μέχρι την προθεσμία που όρισε ο πατέρας του. Έτσι και εμείς, όταν ήμασταν νήπιοι, ήμασταν υποδουλωμένοι στα στοιχεία του κόσμου· όταν όμως ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, εξαπέστειλε ο Θεός τον Υιό του, ο οποίος γεννήθηκε από γυναίκα και υποτάχθηκε στον νόμο, για να εξαγοράσει αυτούς που ήταν υπό τον νόμο, ώστε να λάβουμε την υιοθεσία.» Αν, ενώ ήμασταν δούλοι στα στοιχεία του κόσμου, τα οποία είναι δημιουργήματα, ήμασταν νήπιοι και παράφρονες, και αν ο Υιός του Θεού είναι, σύμφωνα με αυτούς, δημιούργημα και κτίσμα, τότε εξακολουθούμε να βαρυνόμαστε με τα παλαιά μας σφάλματα και δεν είμαστε λιγότερο νήπιοι και τώρα, εφόσον υποδουλωνόμαστε πάλι σε κτίσμα αντί για τον Κτίστη. Αν όμως, έχοντας αναγνωρίσει ως αληθινό Θεό και Δεσπότη εκείνον που για εμάς γεννήθηκε από γυναίκα και βρέθηκε υπό τον νόμο, πάψαμε να λατρεύουμε την κτίση αντί για τον Κτίστη, τότε ο Χριστός είναι αληθινός Θεός και Υιός, του οποίου και εμείς γινόμαστε μέτοχοι, λαμβάνοντας την υιοθεσία, και ονομαζόμαστε πλέον ελεύθεροι, καθώς έχουμε ενδυθεί τον ίδιο τον ελεύθερο Υιό, ώστε να αφανιστεί το σχήμα της δουλείας μας.

Και κάποτε στα έρημα βουνά, θαύμα μέγιστο, κατέβηκε από τον ουρανό, μέσα στα βάθη αγνής νεφέλης, και συνδιαλεγόταν μόνος με τον αγνότατο θεράποντά του. Κρατώντας μακριά τον λαό με αστραπές, σάλπιγγες και σεισμούς, έδωσε τον νόμο. Τον χάραξε σε πλάκες και από τις δύο πλευρές, με νόημα κρυφό και φανερό, όσο μπορούσε να αντέξει ο σκληροτράχηλος λαός, ώστε να τον αποκόψει από τους νόμους των πλέον διεφθαρμένων εθνών. Και όπως ένας πατέρας που υποβαστάζει το παιδί του με ελαφρά χέρια, κατευθύνοντας το ασταθές πέλμα του απαλού του ποδιού, στην αρχή το σηκώνει ελαφρώς από το έδαφος, μιλώντας του τρυφερά και δίνοντάς του θάρρος με το βλέμμα, έπειτα το συγκρατεί και προσαρμόζοντας το δικό του βήμα δίπλα στο βήμα του παιδιού το οδηγεί μπροστά και προσέχει τον δρόμο και το βάδισμά του, έτσι και ο Χριστός ο Βασιλεύς, φροντίζοντας τον άφρονα θνητό, πρώτα απέβαλε μακριά τα είδωλα, και τις θυσίες βέβαια είχε σκοπό να καταργήσει, εντούτοις τις άφησε, θέτοντάς τες όμως μέσα στα όρια του νόμου, αμβλύνοντας την κακία τους. Στο τέλος, ούτε οι θυσίες παρέμειναν άλλο, αλλά υποχώρησαν, αφού πλέον ο λαός δαμάστηκε. Και εμένα ο νόμος, σαν κάποιος επίτροπος κληρονομιάς, με φύλαγε για το παιδί του μεγάλου Πατέρα· όταν όμως έφτασε ο καιρός της ωριμότητας του παιδιού, ο νόμος υποχώρησε εκούσια, και την κληρονομιά ανέλαβε ο άριστος Υιός. Έτσι ενεργεί ο Θεός· διότι συνηθίζει να πείθει, και όχι να επιβάλλεται με βία στους εφήμερους ανθρώπους· άλλωστε, η βία στερείται κάθε τιμής, κατά τη γνώμη μου. Διότι και κάθε ιατρός που αντιμετωπίζει τις ασθένειες, δεν επιβάλλει όλα τα οδυνηρά ταυτόχρονα στους πάσχοντες, αλλά ενεργώντας με φιλική διάθεση, χορηγεί άλλα σύμφωνα με την επιθυμία τους, και άλλα για την καταπολέμηση της νόσου, ώστε να διασώσει αυτόν που υποφέρει, συνδυάζοντας με τα ευχάριστα τα πλέον δραστικά φάρμακα της τέχνης του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄. Λέγω δε ότι, για όσο χρονικό διάστημα ο κληρονόμος είναι ανήλικος, δεν διαφέρει σε τίποτα από τον δούλο, αν και είναι κύριος των πάντων· αλλά βρίσκεται υπό την εξουσία επιτρόπων και οικονόμων μέχρι την προθεσμία που έχει ορίσει ο πατέρας. Έτσι και εμείς, όταν ήμασταν ανήλικοι, ήμασταν υποδουλωμένοι στα στοιχεία του κόσμου.

Διότι στο ίδιο του το σπέρμα δόθηκε η επαγγελία. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ «Λέγω δε, για όσον χρόνο ο κληρονόμος είναι νήπιος, σε τίποτα δεν διαφέρει από τον δούλο, αν και είναι κύριος όλων, αλλά βρίσκεται υπό την εξουσία επιτρόπων και οικονόμων, μέχρι την προθεσμία που έχει ορίσει ο πατέρας. Έτσι και εμείς, όταν ήμασταν νήπιοι, ήμασταν υποδουλωμένοι στα στοιχεία του κόσμου».

να'. Όσο βρισκόμαστε υπό τα στοιχεία της άσκησης, προσέχοντας τι φαγητά αγγίζουμε, ή με τι ερχόμαστε σε επαφή, ή μην ατενίσουμε ωραιότητες, ή μην ακούσουμε μελωδίες, ή μην οσφρανθούμε μύρα, βρισκόμαστε υπό την εξουσία επιτρόπων και οικονόμων, σαν να είμαστε ακόμη νήπια, έστω και αν τυγχάνουμε κληρονόμοι και κύριοι όλων όσα ανήκουν στον Πατέρα. Όταν όμως έλθει το πλήρωμα του χρόνου της και ολοκληρωθεί μέσω της απαθείας, τότε γεννιέται ο λόγος μέσα μας από καθαρή διάνοια, και τίθεται υπό τον νόμο του Πνεύματος, για να εξαγοράσει εμάς που βρισκόμαστε υπό τον νόμο του σαρκικού φρονήματος και να μας αποδώσει την υιοθεσία. Όταν δε συμβεί αυτό, τότε κράζει το Πνεύμα στις καρδιές μας, Αββά ο Πατήρ, φανερώνοντας και γνωρίζοντάς μας την υιότητα και την παρρησία προς τον Πατέρα και Θεό. Και επειδή είμαστε υιοί και κληρονόμοι του Θεού μέσω του Χριστού, παραμένει μαζί μας και συνομιλεί με εμάς, εφόσον δεν κυριευόμαστε πλέον από τη δουλεία των αισθήσεων.

Όπως ακριβώς αν υπάρχει ένα φθαρμένο πουγκί γεμάτο μαργαριτάρια, έτσι και οι Χριστιανοί, ενώ κατά τον εξωτερικό άνθρωπο οφείλουν να είναι ταπεινοί και περιφρονημένοι, εσωτερικά, στον έσω άνθρωπο, κατέχουν το πολύτιμο μαργαριτάρι. Άλλοι πάλι μοιάζουν με «τάφους ασβεστωμένους», οι οποίοι εξωτερικά μεν είναι διακοσμημένοι και πανέμορφοι, εσωτερικά όμως είναι γεμάτοι από οστά νεκρών και πολλή δυσοσμία και ακάθαρτα πνεύματα. Αυτοί είναι νεκροί ως προς τον Θεό και έχουν ενδυθεί κάθε αισχύνη και ρυπαρότητα και το σκοτάδι του αντικειμένου. Ο απόστολος λέει ότι ο νήπιος, όσο καιρό είναι μικρός, βρίσκεται «υπό επιτρόπους και οικονόμους» των πονηρών πνευμάτων, τα οποία πνεύματα δεν θέλουν το νήπιο να μεγαλώσει, ώστε, όταν γίνει τέλειος άνδρας, να μην αρχίσει να αναζητά τα του οίκου του και να διεκδικεί την κυριότητα.

Όπως λέει ο απόστολος ότι ο κληρονόμος, εφόσον είναι νήπιο, «βρίσκεται υπό επιτρόπους και οικονόμους», δηλαδή των πονηρών πνευμάτων, τα οποία πνεύματα δεν επιθυμούν να μεγαλώσει το νήπιο, ώστε να μην αρχίσει, όταν γίνει τέλειος άνδρας, να αναζητά τα του οίκου κατά τον νόμο και να διεκδικεί την κυριότητα.