Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 4:14

Στην Ιουδαία βλασφημείται και στα έθνη δοξολογείται: «Θαυμαστό το όνομά σου». Αυτοί που έλαβαν τον νόμο στράφηκαν κατά του νομοθέτη, και τα άνομα έθνη υπέρ του νομοθέτη: «Θαυμαστό το όνομά σου». Ως εχθρούς μας καταδίωξαν οι Ιουδαίοι, και ως αγγέλους Θεού μας δέχθηκαν τα έθνη: «Θαυμαστό το όνομά σου». Ο Παύλος από τους Ιουδαίους δέχθηκε πέντε φορές «σαράντα παρά μία» μαστιγώσεις, ενώ στους εθνικούς Γαλάτες έγραφε: «Ως άγγελο Θεού με δεχθήκατε, ως Χριστό Ιησού· Θαυμαστό το όνομά σου». Οι αγαπημένοι σταύρωσαν τον αγαπητό, και οι αποξενωμένοι φόρεσαν τον σταυρό στο μέτωπο ως διάδημα: «Θαυμαστό το όνομά σου». Τα τέκνα του Αβραάμ πολεμούν τον Θεό του Αβραάμ, και τα τέκνα του διαβόλου Τον προσκυνούν: «Θαυμαστό το όνομά σου». Αυτοί που δέχθηκαν τον νόμο σε λίθινες πλάκες πήραν λίθους εναντίον σου για να σε λιθοβολήσουν, και αυτοί που προσκυνούσαν λίθους, προσκύνησαν εσένα, τον ακρογωνιαίο λίθο, ως Θεό: «Θαυμαστό το όνομά σου». Οι συμπολίτες σου λένε: «Δεν θέλουμε να βασιλεύσει αυτός εφ' ημών», ενώ οι ξένοι λένε: «Θέλουμε να δούμε τον Ιησού».

Κεφάλαιο Γ΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Εκείνος που δέχεται εσάς, δέχεται εμένα. ΙΩΑΝΝΗΣ. Εκείνος που δέχεται όποιον στείλω, δέχεται εμένα. ΛΟΥΚΑΣ. Εκείνος που ακούει εσάς, ακούει εμένα. ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ. Και τη δοκιμασία μου, που βρισκόταν στη σάρκα μου, δεν την περιφρονήσατε ούτε την αποστραφήκατε, αλλά με δεχθήκατε ως άγγελο Θεού, ως Χριστό Ιησού.

Αυτοί θα τον θρέψουν ως καλό στρατιώτη· αυτοί θα τον τιμήσουν ως γενναίο αριστέα· αυτοί θα τον περιποιηθούν και με χαρά θα τον υποδεχθούν, δεχόμενοί τον ως άγγελο Θεού, όπως λέει ο Παύλος, ως τον Χριστό Ιησού. Αυτά και τα παρόμοια είναι τα παραδείγματα της θείας στρατείας. Και ο λόγος αυτός δεν απευθύνεται μόνο σε άνδρες. Διότι κοντά στον Χριστό στρατεύεται και το γυναικείο φύλο, το οποίο κατατάσσεται στη στρατεία χάρη στην ψυχική του ανδρεία, και δεν απορρίπτεται εξαιτίας της σωματικής του αδυναμίας, και πολλές γυναίκες αρίστευσαν όχι λιγότερο από τους άνδρες. Υπάρχουν μάλιστα και ορισμένες που διακρίθηκαν ακόμη περισσότερο. Από αυτές προέρχονται εκείνες που συμπληρώνουν τον χορό της παρθενίας. Από αυτές είναι εκείνες που λάμπουν στους αγώνες της ομολογίας και στις νίκες του μαρτυρίου. Και ακολουθούσαν τον ίδιο τον Κύριο κατά την επίγεια παρουσία Του όχι μόνο άνδρες, αλλά και γυναίκες, και μέσω αμφοτέρων επιτελούνταν η διακονία του Σωτήρος. Εφόσον λοιπόν τέτοια και τόσο ένδοξα επιφυλάσσονται για τη στρατεία κατά Χριστόν, ας την επιθυμούν και οι πατέρες για τους γιους τους, και οι μητέρες για τις θυγατέρες τους.

Άλλο. «Αδελφοί, σας παρακαλώ, σε τίποτα δεν με αδικήσατε· γνωρίζετε δε ότι λόγω ασθενείας της σαρκός σας κήρυξα το Ευαγγέλιο την πρώτη φορά, και τον πειρασμό σας που βρισκόταν στη σάρκα μου δεν τον περιφρονήσατε ούτε τον αποστραφήκατε, αλλά με δεχθήκατε ως άγγελο Θεού, ως Χριστό Ιησού.» Αφού αποδέχθηκε και θαύμασε υπερβολικά την ευλάβεια των Γαλατών προς τον Θεό και την αγάπη τους προς τον ίδιο, και αφού είπε ότι «Ως άγγελο Θεού με δεχθήκατε», ανεβαίνει σε πολύ υψηλότερο επίπεδο, προσθέτοντας: «ως Χριστό Ιησού». Ποια είναι λοιπόν η υπεροχή του Χριστού σε σχέση με τους αγγέλους, ας το διδάξει ο ίδιος, λέγοντας: «Όταν δε εισαγάγει τον πρωτότοκο στην οικουμένη, λέγει: Και ας τον προσκυνήσουν όλοι οι άγγελοι του Θεού.» Και πάλι: «Διότι σε ποιον από τους αγγέλους είπε ποτέ: Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα; και, Κάθισε στα δεξιά μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου;» Έχει γραφτεί δε πάλι για αυτούς: «Αυτός που κάνει τους αγγέλους του πνεύματα, και τους λειτουργούς του φλόγα φωτιάς.» Εφόσον λοιπόν υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά μεταξύ τους, ώστε ο μεν Υιός να προσκυνείται, οι δε άγγελοι να τον υπηρετούν· και ο μεν να κάθεται σε θέση βασιλιά και Υιού και Δεσπότη, ενώ οι άλλοι να αποστέλλονται για διακονία· πώς δεν θα είναι Θεός αυτός που και από τους αγγέλους αναγνωρίζεται ότι είναι τέτοιος κατά φύση;

βʹ. Γι' αυτό λέει: Σας παρακαλώ, σε τίποτα δεν με αδικήσατε. Γνωρίζετε δε, ότι εξαιτίας της ασθένειας της σάρκας μου σας κήρυξα το Ευαγγέλιο· και τον πειρασμό μου, που βρισκόταν στη σάρκα μου, δεν τον περιφρονήσατε. Αλλά αυτό δεν είναι ακόμη το σπουδαιότερο, το ότι δηλαδή δεν αδικήσατε· καίτοι ούτε καν ένας τυχαίος άνθρωπος δεν θα ήθελε να βλάψει εκείνον που δεν τον αδίκησε, ούτε να τον λυπήσει άσκοπα και μάταια. Εσείς, όμως, όχι μόνο δεν αδικήσατε, αλλά και επιδείξατε πολλή και άφατη εύνοια· και δεν είναι δυνατόν, εκείνος που απόλαυσε τέτοια περιποίηση, να λέει αυτά τα πράγματα από κακοβουλία. Δεν τα λέω, επομένως, αυτά από απέχθεια· απομένει το ότι τα λέω από φιλοστοργία και φροντίδα. Σας παρακαλώ, σε τίποτα δεν με αδικήσατε. Γνωρίζετε δε, ότι εξαιτίας της ασθένειας της σάρκας μου σας κήρυξα το Ευαγγέλιο.

Τίποτε δεν είναι πιο προσηνές από εκείνη την αγία ψυχή, τίποτε πιο γλυκύ και πιο φιλόστοργο. Επομένως, ούτε τα προηγούμενα προέρχονταν από παράλογο θυμό, ούτε από πάθος της ψυχής, αλλά από πολλή μέριμνα. Και γιατί λέγω ότι δεν αδικήσατε; Απεναντίας, επιδείξατε πολλή και γνήσια σπουδή απέναντί μας. Διότι, «γνωρίζετε», λέγει, «ότι εξαιτίας της ασθενείας της σαρκός σάς κήρυξα το Ευαγγέλιο, και τον πειρασμό μου που βρισκόταν στη σάρκα μου δεν τον εξουθενώσατε ούτε τον αποστραφήκατε». Τι άραγε να σημαίνει αυτό που λέγει;

Καταδιωκόμουν, λέει, μαστιγωνόμουν, υπέμενα μύριους θανάτους κηρύττοντας σε εσάς, και ούτε έτσι με περιφρονήσατε. Διότι αυτό σημαίνει το: «Τον πειρασμό μου, που βρισκόταν στη σάρκα μου, δεν τον εξουθενώσατε ούτε τον αποστραφήκατε». Είδες πνευματική σύνεση; Διότι, εν είδει απολογίας, πάλι τους προκαλεί εντροπή, δείχνοντας όσα έπαθε για χάρη τους. Αλλά όμως τίποτε από αυτά δεν σας σκανδάλισε, λέει, ούτε με αποστραφήκατε εξαιτίας των παθημάτων και των διωγμών· διότι αυτά τα ονομάζει ασθένεια και πειρασμό. Αλλά ως άγγελο Θεού με δεχθήκατε.

Αλλά αυτοί ήταν πιο δοκιμασμένοι από τους άλλους, και είχαν μετοικήσει εκεί από άλλες πόλεις, σαν σε κάποια πιο ασφαλή και πιο βασιλική πόλη. Επειδή, λοιπόν, διέμεναν σε ξένο τόπο και έπρεπε να απολαμβάνουν πολλή ασφάλεια, και κάποιοι από αυτούς του ήταν γνωστοί, ενώ άλλοι είχαν προσφέρει πολλές και μεγάλες υπηρεσίες υπέρ αυτού όταν ήταν παρόντες· εύλογα τους συστήνει μέσω των επιστολών του. Διότι η δόξα του Παύλου δεν ήταν μικρή τότε, αλλά τόσο μεγάλη, ώστε μόνο από τα γράμματά του να έχουν πολλή προστασία όσοι τα έφεραν· διότι όχι μόνο τον σέβονταν, αλλά και αισθάνονταν δέος απέναντί του. Διότι, αν δεν συνέβαινε αυτό, δεν θα έλεγε: «Η οποία έγινε προστάτις πολλών, και εμού του ιδίου»· και πάλι: «Ευχόμουν να είμαι ανάθεμα εγώ ο ίδιος». Και γράφοντας στον Φιλήμονα έλεγε: «Ως Παύλος ο πρεσβύτης, και τώρα μάλιστα δέσμιος εν Χριστώ Ιησού»· και στους Γαλάτες: «Ιδού, εγώ ο Παύλος σας λέω»· και, «Με δεχθήκατε ως Χριστό Ιησού». Και στέλνοντας επιστολή στους Κορινθίους έλεγε: «Μερικοί υπερηφανεύθηκαν, με την ιδέα ότι εγώ δεν πρόκειται να έλθω προς εσάς»· και πάλι: «Αυτά τα μετεσχημάτισα στο πρόσωπό μου και στον Απολλώ, για να μάθετε από εμάς να μην φρονείτε πάνω από ό,τι έχει γραφεί». Από όλα αυτά είναι φανερό ότι όλοι έτρεφαν μεγάλο σεβασμό και εκτίμηση για το πρόσωπό του. Επειδή, λοιπόν, ήθελε να βρίσκονται αυτοί σε ασφάλεια και να τιμώνται, προσαγόρευσε τον καθένα, επαινώντας τον κατά το δυνατόν.

Διότι, τι είχε να πει αυτός; λέει. Πολλά και περισσότερα από αυτά, και για τις τιμές με τις οποίες τιμήθηκε, και για την τιμητική συνοδεία που απόλαυσε, και για την πολλή περιποίηση. Ή δεν τον ακούς να λέει: «Ως άγγελο Θεού με δεχθήκατε, ως Χριστό Ιησού»· και ότι, «Αν ήταν δυνατόν, θα εξορύσσατε τους οφθαλμούς σας και θα μου τους δίνατε»· και ότι, «Για τη ζωή του προσέφεραν τον τράχηλό τους»;

Γι' αυτό και φέρνει ως παράδειγμα τον εαυτό του, πείθοντάς τους να απομακρυνθούν από τα παλαιά, μιμούμενοι τον ίδιο. «Γνωρίζετε ότι εξαιτίας της ασθένειας της σάρκας σάς κήρυξα το Ευαγγέλιο προηγουμένως, και τη δοκιμασία μου στη σάρκα μου δεν την περιφρονήσατε ούτε την αποστραφήκατε, αλλά με δεχθήκατε ως άγγελο του Θεού, ως τον ίδιο τον Ιησού Χριστό». Όταν σας κήρυττα, λέει, καταδιωκόμουν, μαστιγωνόμουν, υπέμενα θανάτους, και ούτε έτσι με περιφρονήσατε. Διότι αυτό σημαίνει το: «Τη δοκιμασία μου στη σάρκα μου δεν την περιφρονήσατε, ούτε την αποστραφήκατε».

Ανόητε άνθρωπε και πράγματι ανίατα ασθενή, που ενώ έχεις καλό παιδί, έπειτα αν και μπορείς να το φροντίσεις, το παραμελείς, και ρίχνεις τον εαυτό σου στις φροντίδες ενός δεύτερου γάμου και αναλώνεσαι σε περιττά έξοδα. Αλλά η μητέρα σου, ω βασιλιά, δεν πιάστηκε σε τέτοια δίχτυα. Αντίθετα, αφού απέρριψε όλους τους ανθρώπινους λογισμούς και αποποιούμενη την απόκτηση γήινης ονομασίας επί των γαιών για τα γήινα πράγματα, κατασκεύασε τον εαυτό της ως ναό, όπως ακριβώς μας υποδεικνύει ο αρχιτέκτονας Παύλος, με θεμέλιο τον Χριστό, και εποικοδομώντας πάνω σε αυτό άργυρο και πολύτιμους λίθους μέσω των φτωχών, τους οποίους χρησιμοποίησε ως υπηρέτες. Διότι μοίρασε πολλά σε εκείνους από τους πολίτες που είχαν κυρίως ανάγκη από έλεος, και ανακούφισε σε πολλά και το μοναχικό τάγμα, τόσο το γυναικείο όσο και το ανδρικό, το οποίο στο σύνολό του αγωνίζεται γενναία εναντίον του κοσμοκράτορα. Ούτε και τα απέναντι νησιά άφησες να μείνουν έξω από την επιρροή σου, αλλά και εκεί έσπειρες τον σπόρο σου, τον οποίο είθε να θερίσεις με αγαλλίαση στους κατάλληλους καιρούς χωρίς να αποκάμεις, ώστε να μπορείς και εσύ να λες: «Ανανεωθείτε απέναντί μου, νησιά, σε μένα που μόλις τώρα έγινα σωτήρας και τροφός σας». Όσο για τα όσα γίνονται για εκείνους που σε επισκέπτονται καθημερινά, πώς δηλαδή υποδέχεσαι τον καθένα από αυτούς ως άγγελο του Θεού, ως τον ίδιο τον Ιησού Χριστό, και πώς η προσφορά γίνεται με ιλαρότητα, και πώς μαζί με αυτήν υπάρχει και η αφθονία, ποιος άραγε είναι ικανός να τα διηγηθεί όλα; Ή μάλλον, ποιος, αν επιχειρήσει να καταπιαστεί με όλα, δεν θα γίνει καταγέλαστος;