Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 4:17

Το να έχει, όμως, κανείς ζήλο, με την έννοια του να επιθυμεί να κατέχει και ο ίδιος αυτό που νομίζει ότι έχει ο πλησίον, είναι αγαθό. Και ο ζήλος είναι κάτι το ενδιάμεσο· διότι πολλές φορές πρόκειται για τον ζήλο για τον οποίο ο ίδιος λέγει: «Δείχνουν ζήλο για εσάς όχι με καλό τρόπο, αλλά θέλουν να σας αποκλείσουν». Ο φθόνος, επομένως, ποτέ δεν θα μπορούσε να γίνει αγαθός· διότι αποτελεί λύπη για την προκοπή του πλησίον· ενώ ο ζήλος υπάρχει περίπτωση να γίνεται αγαθός, σύμφωνα με τον ορισμό που δώσαμε.

Επιδεικνύουν ζήλο για εσάς όχι με ειλικρίνεια, αλλά θέλουν να σας αποκόψουν, ώστε να δείχνετε εσείς ζήλο για αυτούς. Διότι υπάρχει βέβαια καλός ζήλος, όταν κάποιος έχει τέτοιο ζήλο ώστε να μιμείται την αρετή· υπάρχει όμως και πονηρός ζήλος, ο οποίος αποσκοπεί στο να απομακρύνει από την αρετή εκείνον που την κατορθώνει. Αυτό ακριβώς επιχειρούν και αυτοί τώρα, θέλοντας να σας απομακρύνουν από την τέλεια γνώση και να σας οδηγήσουν στην ακρωτηριασμένη και νόθη, για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο για να καθίσουν οι ίδιοι σε θέση διδασκάλων, και εσάς, που τώρα είστε ανώτεροί τους, να σας καταστήσουν σε θέση μαθητών. Διότι αυτό φανέρωσε λέγοντας: «Για να δείχνετε ζήλο για αυτούς». Εγώ όμως αντίθετα, λέει, θέλω εσείς να είστε καλύτεροί τους, και να γίνετε υπόδειγμα των τελειότερων. Πράγμα που βέβαια συνέβη, όταν ήμουν μαζί σας· γι' αυτό και προσθέτει λέγοντας: «Είναι δε καλό να αποτελείτε αντικείμενο καλού ζήλου πάντοτε, και όχι μόνο όταν είμαι παρών ανάμεσά σας». Διότι εδώ υπονοεί ότι η απουσία του τα προκάλεσε αυτά, και ότι το μακάριο είναι τούτο: να έχουν οι μαθητές το ορθό φρόνημα όχι μόνο όταν ο δάσκαλος είναι παρών, αλλά και όταν απουσιάζει· επειδή όμως εκείνοι δεν είχαν φτάσει ακόμη σε αυτή την τελειότητα, κάνει τα πάντα ώστε να τους οδηγήσει σε αυτήν. Παιδιά μου, για τα οποία πάλι δοκιμάζω ωδίνες τοκετού, μέχρις ότου μορφωθεί ο Χριστός μέσα σας.

Πώς λοιπόν δεν είναι παράλογο, όταν διώκομαι να με δέχεστε ως άγγελο, ενώ όταν σας συμβουλεύω τα πρέποντα, να μην με δέχεστε; «Πού είναι λοιπόν ο μακαρισμός σας; Διότι σας βεβαιώνω ότι, αν ήταν δυνατόν, θα βγάζατε τα μάτια σας και θα μου τα δίνατε. Ώστε έγινα εχθρός σας, επειδή σας λέω την αλήθεια;» Εδώ απορεί και εκπλήσσεται, και ζητά να μάθει από τους ίδιους την αιτία της μεταβολής. Δεν ήσασταν εσείς, λέει, που με ακολουθούσατε και με περιποιούσασταν, και με θεωρούσατε πολυτιμότερο και από τα μάτια σας; Από πού προήλθε λοιπόν η έχθρα; Από πού η καχυποψία; Επειδή σας είπα την αλήθεια; Διότι εγώ, λέει, δεν γνωρίζω άλλη αιτία, παρά το ότι σας λέω την αλήθεια. «Δείχνουν ζήλο για εσάς, όχι με καλό σκοπό.» Σας παρακινούν, λέει, να έχετε έναν ζήλο που δεν είναι καλός.

Διότι πώς είναι καλός εκείνος, που τους επαναφέρει πάλι στον ζυγό της δουλείας; «Αλλά θέλουν να σας αποκλείσουν, για να τους ακολουθείτε με ζήλο». Να σας αποκλείσουν βέβαια από την ευαγγελική χάρη. Διότι αυτό έκαναν, θέλοντας αφενός να τους αποβάλουν από την τέλεια γνώση και αφετέρου να τους επαναφέρουν στη νόθα, για κανέναν άλλο λόγο, παρά μόνο για να βρεθούν οι ίδιοι στη θέση των διδασκάλων, και να καταστήσουν τους Γαλάτες στη θέση των μαθητών. «Καλό είναι δε να επιδεικνύεται ζήλος για το καλό πάντοτε, και όχι μόνο όταν είμαι παρών κοντά σας». Εδώ υπονοεί ότι η απουσία του προκάλεσε αυτά, και ότι αυτό είναι μακάριο, το να διατηρούν οι μαθητές την πρέπουσα τάξη ακόμη και όταν απουσιάζει ο δάσκαλος. «Τεκνία μου, για τα οποία πάλι κοιλοπονώ, μέχρις ότου μορφωθεί ο Χριστός μέσα σας». Φθείρατε, λέει, την εικόνα, χάσατε τη μορφή, χρειάζεστε άλλη αναγέννηση και ανάπλαση, δηλαδή διδασκαλία· πάλι σας γεννώ μέσω της κατήχησης. «Θα ήθελα δε να είμαι παρών κοντά σας τώρα, και να αλλάξω τη φωνή μου». Για ποιον λόγο λέει ότι επιζητεί την παρουσία, και γιατί ζητεί να αλλάξει τη φωνή, παρά για να δακρύσει και να θρηνήσει, και να οδυρθεί, και να παρασύρει τους πάντες σε θρήνο; Διότι μέσω επιστολής δεν ήταν δυνατόν να δείξει δάκρυα, ούτε οδυρμό. «Διότι βρίσκομαι σε απορία για εσάς».