Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 4:31

Αλλά τι λέει η Γραφή; Δίωξε τη δούλη και τον γιο της· διότι δεν πρόκειται να κληρονομήσει ο γιος της δούλης μαζί με τον γιο της ελεύθερης. Εμείς όμως, αδελφοί, δεν είμαστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης, χάρη στην ελευθερία με την οποία μας ελευθέρωσε ο Χριστός.

Και για τον λόγο αυτόν, είναι ανάγκη σε εκείνον μεν που εκπαιδεύεται να μοχθεί, σε εκείνον δε που εκπαιδεύει να χρησιμοποιεί και το χτύπημα και την αυστηρότητα. Και στον μεν Μωσαϊκό νόμο οι σαράντα νόμιμες μαστιγώσεις παραμένουν μέχρι σήμερα, όχι όμως στον ευαγγελικό βίο· επειδή ο λόγος αποτελεί τα πάντα: και έλεος, και ράβδο, και παρηγοριά, και χτύπημα. Διότι δεν σε χτυπάμε ως δούλο, αλλά σε διαπαιδαγωγούμε ως ελεύθερο· επειδή η καταγωγή σου προέρχεται από την ελεύθερη Σάρρα, όχι από τη δούλη Άγαρ. Σε σεβόμαστε ως υιό της ελεύθερης, δεν σε ατιμάζουμε ως γέννημα της δούλης. Γι' αυτόν τον λόγο, όταν σφάλλεις, σε λυπούμε με επιπλήξεις που αρμόζουν σε ελεύθερους, χωρίς να καταξεσκίζουμε το σώμα, αλλά προκαλώντας πόνο στην ψυχή. Εάν όμως φειδωθούμε και αυτού, πώς θα σε διαπαιδαγωγήσουμε; Είναι δυσχερής στον χειρισμό του ο διδασκαλικός λόγος, καθώς και η αγωγή της αρετής, και απαιτεί ποικίλη τη μέθοδο της καθοδήγησης, προσαρμόζοντας τον εαυτό της στους χαρακτήρες των καθοδηγουμένων. Είναι κάποιος υπάκουος και με φρόνημα δεκτικό στην αγωγή; Σε αυτόν αρμόζει ο πράος και ήπιος λόγος. Είναι άλλος σκληρός και απείθαρχος; Αυτός έχει ανάγκη από μαστιγώσεις. Τι θα πράξουμε λοιπόν, εφόσον δεν μεταχειριζόμαστε ράβδους; Θα τον εγκαταλείψουμε χωρίς πρόνοια; Ασφαλώς όχι.

Διότι αυτό προανήγγειλαν και οι προφήτες λέγοντας: «Ευφράνσου, στείρα που δεν γεννάς, ξέσπασε και βόησε εσύ που δεν δοκιμάζεις ωδίνες, διότι τα τέκνα της έρημης είναι περισσότερα από τα τέκνα εκείνης που έχει τον άνδρα»· ονομάζοντας έτσι την Εκκλησία. Διότι δεν είχε γνωρίσει τον Θεό· αλλά όμως, μόλις τον επίγνωσε, ξεπέρασε την πολύτεκνη συναγωγή. Επομένως, αδελφοί, δεν είμαστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης.

«[Δεν είμαστε] τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης. Στην ελευθερία, λοιπόν, ο Χριστός μάς ελευθέρωσε». ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄. «Να στέκεστε σταθεροί και να μην υποβάλλεστε πάλι σε ζυγό δουλείας». Παραθέτει μια άλλη αιτία, η οποία τους πείθει να παραμένουν σταθεροί στα δόγματα. Λέει, δηλαδή: Μήπως εσείς οι ίδιοι ελευθερώσατε τον εαυτό σας; Άλλος είναι αυτός που σας εξαγόρασε· άλλος είναι αυτός που κατέβαλε το τίμημα για εσάς. Και λέγοντας το «να στέκεστε σταθεροί», φανέρωσε τον κλονισμό που είχε επέλθει· ενώ με τη λέξη «ζυγός» τούς επισημαίνει το βάρος του πράγματος.

Δεν γνωρίζεις ότι από όποια πάθη της ψυχής νικιέται κανείς, σε αυτά γίνεται και οικτρός δούλος; Εμείς όμως δεν είμαστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης, ώστε, αφού αποκοπούμε από την αμαρτία, να ζήσουμε ελεύθεροι. Είναι προτιμότερο να γίνει κανείς δούλος και υπηρέτης των υπηρετών, παρά να υποδουλωθεί ποτέ σε καταραμένα πάθη. Πάρα πολλές φορές γνώρισες τη μεγάλη θάλασσα, και δεν αγνόησας τον θαλασσινό φόβο· πόσο περισσότερο φοβερή είναι η μνήμη της κρίσεως.

Και ακόμη περισσότερο στην Προς Γαλάτας επιστολή, εγκαλώντας τους για την αποδοχή της περιτομής και των άλλων νομικών διατάξεων, θεωρεί τούτο ως μετάπτωση σε διαφορετικό ευαγγέλιο από εκείνον που τους κάλεσε με τη χάρη του Χριστού, και σε αυτόν που εισάγει αυτή την καινοτομία, ακόμη κι αν είναι ο ίδιος ο Παύλος ή άγγελος που ήλθε από τον ουρανό, επιβάλλει ως επιτίμιο το ανάθεμα· αποκαλεί δε τους Γαλάτες ανόητους επειδή ανέχθηκαν την καινοτομία, αποφαινόμενος ότι αυτοί καταλήγουν στη σάρκα και βρίσκονται υπό κατάρα. Επιπλέον, τους θεωρεί υιούς της δούλης και εκπτώτους της κληρονομίας, της οποίας έχουν αξιωθεί όσοι προέρχονται από την ελεύθερη, δηλαδή όσοι δεν ακολουθούν τον νόμο. Διότι λέγει: «Εμείς δεν είμαστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης. Σταθείτε, λοιπόν, σταθεροί στην ελευθερία με την οποία μας ελευθέρωσε ο Χριστός, και μην υποτάσσεστε πάλι σε ζυγό δουλείας». Και πόσο σπουδαία είναι η επόμενη προτροπή; «Ιδού», λέγει, «εγώ ο Παύλος σας λέγω ότι εάν περιτέμνεστε, ο Χριστός δεν θα σας ωφελήσει σε τίποτα».