Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 5:11

Η πρώτη, αφού απέκοψε τα είδωλα, επέτρεψε τις θυσίες· η δεύτερη, αφού αφαίρεσε τις θυσίες, δεν απαγόρευσε την περιτομή. Έπειτα, εφόσον αποδέχθηκαν πλέον την αφαίρεση, εγκατέλειψαν και αυτό που τους είχε παραχωρηθεί· οι μεν τις θυσίες, οι δε την περιτομή. Και έγιναν, αντί για εθνικοί, Ιουδαίοι· και αντί για Ιουδαίοι, Χριστιανοί, οδηγούμενοι ανεπαίσθητα στο Ευαγγέλιο μέσω των σταδιακών αυτών μεταβάσεων. Ας σε πείσει για αυτό ο Παύλος, ο οποίος, προχωρώντας από την πρακτική του να περιτέμνει και να αγνίζει, έφτασε στο σημείο να λέει: «Εγώ δε, αδελφοί, εάν κηρύσσω περιτομή, γιατί ακόμη διώκομαι;». Το πρώτο ήταν ζήτημα της θείας οικονομίας, το δεύτερο της τελειότητας.

Αυτό δε που λέει, έχει την εξής έννοια: Το ότι εσείς δεν θα φρονήσετε τίποτε άλλο, δεν σημαίνει πως οι αίτιοι της απάτης έχουν απαλλαγεί από την τιμωρία, αλλά θα λογοδοτήσουν· διότι δεν αρμόζει ο ζήλος των μεν να γίνει παρηγοριά για την κακοήθεια των άλλων. Αυτό δε συμβαίνει, για να μην επιτεθούν πάλι και σε άλλους. Και δεν είπε απλώς «εκείνοι που σας ταράσσουν», αλλά έδωσε έμφαση στον λόγο του λέγοντας: «Όποιος κι αν είναι». «Εγώ δε, αδελφοί, εάν κηρύττω ακόμη την περιτομή, γιατί διώκομαι ακόμη;» Επειδή δηλαδή τον συκοφαντούσαν ότι σε πολλά μέρη ιουδαΐζει και ότι υποκρίνεται στο κήρυγμα, δες πώς ξεκάθαρα απεκδύθηκε τις κατηγορίες, καλώντας τους ίδιους ως μάρτυρες. Διότι γνωρίζετε, λέει, και εσείς, ότι η πρόφαση των διωγμών μου είναι αυτή, το ότι παραγγέλλω την αποχή από τον νόμο· εάν όμως κηρύττω την περιτομή, γιατί διώκομαι ακόμη; Διότι τίποτε άλλο δεν έχουν να μου προσάψουν οι εξ Ιουδαίων, παρά μόνο αυτό. Επειδή, εάν τους επέτρεπα να πιστεύουν διατηρώντας παράλληλα τα πατροπαράδοτα έθιμα, δεν θα με επιβουλεύονταν ούτε εκείνοι που πίστεψαν, ούτε εκείνοι που απίστησαν, εφόσον δεν θα διασαλευόταν τίποτε από τις παραδόσεις τους.

Διότι μην το εκλάβεις αυτό ως επιβεβαίωση δογμάτων· επειδή ναι μεν τέλεσα περιτομή, αλλά δεν κήρυξα την περιτομή. Άρα έχει καταργηθεί το σκάνδαλο του σταυρού. Δηλαδή, το εμπόδιο, το κώλυμα έχει εξαλειφθεί, εάν ισχύει αυτό που λέτε. Διότι ο σταυρός δεν αποτελούσε τόσο μεγάλο σκάνδαλο για τους Ιουδαίους, όσο η άποψη ότι δεν πρέπει να υπακούν στους πατρικούς νόμους.

«Τρέχατε καλά· ποιος σας εμπόδισε στο να μην πείθεστε στην αλήθεια;» Διότι, λέει, όποιος ενδύθηκε τον Χριστό, ας μην ασχολείται πλέον με αυτά. «Αυτή η πειθώ δεν προέρχεται από εκείνον που σας καλεί.» Δεν σας κάλεσε γι' αυτόν τον λόγο αυτός που σας καλεί, ώστε να κλονίζεστε έτσι· ούτε νομοθέτησε για να ιουδαΐζετε. «Λίγο προζύμι ζυμώνει όλο το φύραμα.» Για να μην πει κάποιος: «Γιατί μεγαλοποιείς το πράγμα στα λόγια σου; Μία μόνο εντολή του νόμου τηρήσαμε, και κάνεις τόσο θόρυβο;», άκου πώς εκφοβίζει μέσω του παραδείγματος. Αυτό που λέει είναι το εξής: Όπως ακριβώς το προζύμι, ενώ είναι μικρό, μεταβάλλει όλο το φύραμα στη δική του κατάσταση, έτσι και εσάς, λέει, αυτό το μικρό κακό, αν δεν διορθωθεί, μπορεί να σας οδηγήσει στον απόλυτο ιουδαϊσμό. «Εγώ όμως έχω πεποίθηση για εσάς εν Κυρίω, ότι δεν θα φρονήσετε τίποτε άλλο.» Δεν είπε, ότι «δεν φρονείτε», αλλά ότι «δεν θα φρονήσετε»· δηλαδή, ότι θα διορθωθείτε. «Εκείνος όμως που σας ταράζει, θα βαστάξει την καταδίκη, όποιος κι αν είναι.» Πολύ σωστά δεν ανέφερε πουθενά το όνομα αυτών που τους ταράζουν, για να μη γίνουν πιο αναίσχυντοι. «Εγώ δε, αδελφοί, αν κηρύσσω ακόμη περιτομή, γιατί διώκομαι ακόμη;» Επειδή τον διέβαλλαν ότι παντού ιουδαΐζει και ότι υποκρίνεται στο κήρυγμα, δες πώς ξεκάθαρα απέρριψε την κατηγορία, καλώντας τους ίδιους ως μάρτυρες. Γνωρίζετε, λέει, και εσείς, ότι η αφορμή του διωγμού μου είναι αυτή: το ότι παραγγέλλω την αποχή από τον νόμο. Αν όμως κηρύσσω περιτομή, γιατί διώκομαι;

Διότι τίποτε άλλο δεν έχουν να μου προσάψουν οι εξ Ιουδαίων, παρά αυτό. «Άρα έχει καταργηθεί το σκάνδαλο του σταυρού». Είμαι, λέγει, τόσο ανόητος, ώστε να υποβάλλομαι σε θλίψεις για το τίποτε, και να σκανδαλίζω τους άλλους; Διότι δεν ήταν τόσο ο σταυρός εκείνο που σκανδάλιζε τους Ιουδαίους, όσο η διδασκαλία ότι δεν έπρεπε πλέον να υπακούουν στους πατρικούς νόμους. Επειδή, και όταν οδήγησαν τον Στέφανο στο συνέδριο, δεν είπαν ότι «Αυτός προσκυνά τον Εσταυρωμένο», αλλά ότι «Μιλάει εναντίον του νόμου και του αγίου τόπου». «Μακάρι και να αποκοπούν αυτοί που σας αναστατώνουν. Διότι εσείς, αδελφοί, κληθήκατε στην ελευθερία». Αυτό που λέγει, είναι το εξής: Καθόλου δεν με ενδιαφέρει γι' αυτούς.

Διαμαρτύρομαι δε σε κάθε άνθρωπο που περιτέμνεται, ότι είναι οφειλέτης να τηρήσει όλο τον νόμο. Χωριστήκατε από τον Χριστό όσοι δικαιώνεστε μέσω του νόμου· εκπέσατε από τη χάρη. Και εγώ, λέει, αδελφοί, εάν κηρύττω ακόμη την περιτομή, γιατί διώκομαι ακόμη; Επομένως έχει καταργηθεί το σκάνδαλο του σταυρού. Είθε και να αποκοπούν αυτοί που σας αναστατώνουν. Εκείνος δε, που εκφράστηκε με τόση σφοδρότητα εναντίον της περιτομής, πώς επρόκειτο να πει ότι αυτή, ως κάτι το αδιάφορο, δεν έχει καμία απολύτως ισχύ εν Χριστώ, όπως ακριβώς ούτε και η ακροβυστία, και με αυτόν τον τρόπο να δίνει την εντύπωση ότι την επιτρέπει στους πιστούς; Αλλά δεν συμβαίνει αυτό, δεν συμβαίνει· αντιθέτως, κατανοούμε ότι ο απόστολος αποδίδει τον χαρακτήρα του αδιάφορου στην περιτομή σε σύγκριση με την ακροβυστία σε εκείνη την περίπτωση, κατά την οποία, πριν από την πίστη στον Χριστό, ο προσερχόμενος συμμετείχε σε οποιοδήποτε από τα δύο, ούτως ώστε αυτός να μη διστάζει αν, προσερχόμενος, θα γίνει δεκτός ή θα αποπεμφθεί εξαιτίας της μίας ή της άλλης κατάστασης· αλλά να γνωρίζει ότι εξίσου κανένα από τα δύο δεν έχει ισχύ. Επειδή, εάν κάποιος αποδεχθεί την περιτομή μετά την πίστη, ας γνωρίζει ότι αμαρτάνει ασυγχώρητα απέναντι στην ίδια την πίστη, ομοίως δε και εάν αποδέχεται τα άζυμα.